تهران، خیابان ولی عصر(عج)، خیابان توانیر، محله نظامی گنجوی، کوچه هفت پیکر(8)، خیابان نظامی گنجوی، پلاک33، موسسه آموزش عالی بیمه اکو دانشگاه علامه طباطبایی، طبقه6، اتاق 607، انجمن ایرانی زبان وادبیات عربی، کدپستی: 1434863111
جماليات الاختلاف في فواصل الآيات في الآيات المتشابهة

محمدعلی کاظمی تبار؛ محمدرضا باغبان زاده امشه؛ فاطمه سرچاهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 آذر 1401

https://doi.org/10.22034/iaall.2022.161810

چکیده
  يَشتملُ القرآنُ الكريم على عجائبَ و جمالٍ ساحرٍ لاتنتهي في مجالِ التعبير و الأدب. يتمّ التعبيرُ عن بعضِ هذا الجمال في شكل آياتٍ متشابهة مِن حيثُ الموضوعِ و البنية المعجميةِ و لاتختلفُ إلا قليلاً في الأحرُفِ أو الكلماتِ، والتي تسمّى "الآيات المتشابهة حرفيًا". ممّا لا شك فيه أنَّ ترتيبَ الكلماتِ في آياتِ القرآنِ الكريم، قد تمّ عَلى ...  بیشتر

ادبی
اللغة والتحول الثقافی - المعرفی علی ضوء النظریّة الشکلیّة من منظور السوسیونصیة فی علم الاجتماع موتیف «العطاء دون المنّة» فی القرآن ودیوان المتنبی نموذجاً

جلال مرامی؛ رجاء ابوعلی؛ قاسم عزیزی مراد

دوره 15، شماره 52 ، آذر 1398، ، صفحه 105-124

چکیده
  اللغة ـ بوصفها عاملاً رئیساً فی تشکیل الخطاب الأدبی ـ تلعب دوراً مهمّاً فی تکوین الثقافة والمعرفة علی کافّة المجالات. وانطلاقاً من هنا، فإنّه لیس طرح إشکالیّة تعالق اللغة بالفکر والمعرفة فی النص الأدبی، وما یتعلّق بهما نحو التحول الثقافی المعرفی، موضوعاً منفصلاً غیر متشابک؛ وإنّما یُعتبر هذا التعالق نوعاً من الثقافة وأسلوباً للحیاة، ...  بیشتر

ادبی
دلالیة حذف النون فی المضارع المجزوم فی کان مستندة إلی الآیات القرآنیة

seyedAboalfazl sajadi؛ عباد محمدیان

دوره 13، شماره 42 ، اردیبهشت 1396، ، صفحه 153-174

چکیده
  یعتبر الحذف، بما فیه حذف النون فی المضارع المجزوم فی کان، من الموضوعات الهامة فی علم النحو؛ حیث یری النحاة أن حذف النون فی المضارع المجزوم یحدث بسبب التخفیف أو کثرة الاستعمال. نری فی بعض الآیات لقرآن الکریم ـ و هو نموذج عال فی الفصاحة والبلاغة ـ أن نون المضارع المجزوم فی کان بعض الأحیان محذوفة وبعض الأحیان غیر محذوفة، فنحکم بأن هناک ...  بیشتر

ادبی
القرآءة النقدیة السوسیولوجیة للتناص القرآنی فی شعر محمد بن عبدالمطلب

ابوالحسن امین‌مقدسی؛ طاهره حیدری

دوره 12، شماره 40 ، آذر 1395، ، صفحه 143-166

چکیده
  یتزیّن الشعر العربی المعاصر باستخدام أنواع التناص نحو التناص التاریخی، والدینی و.. الخ. یهدف هذا المقال إلى أن یجسّد التناص القرآنی فی أشعار محمد بن عبدالمطلب، توصّلاً إلى إجابة مطلوبة لهذین السؤالین: لماذا استخدم الشاعر التناص القرآنی خلال أشعاره؟ ومن أیة أسباب ینبع ویتأثر هذا النوع من التناص القرآنی؟. القراءة النقدیة للأبیات ...  بیشتر

ادبی
أثر القراءات القرآنیة فی آراء النحویین

کاوس روحی برندق؛ سید امیر فضیلت جو

دوره 12، شماره 39 ، شهریور 1395، ، صفحه 131-154

چکیده
  کان فی عصر نزول القرآن، العدید من اللهجات العربیة، وکان کلّ قارئ وحافظ للقرآن الکریم یقرأه بلهجتهم الخاصة، ما أدّی إلی وجود بعض الاختلافات الجزئیة. هذه المقالة بحثت عن تأثیر القراءات القرآنیة المختلفة علی آراء النحویین فی المدرستین البصریة والکوفیة، وحصلت علی أنّ المدرسة الکوفیة تأثّرت فی بناء الأصول والقواعد النحویة من القراءات ...  بیشتر

دراسة فی استخدام الاشتغال فی القرآن الکریم

محمد علی سلمانی مروست؛ الهه السادات میرحسینی

دوره 12، شماره 39 ، شهریور 1395، ، صفحه 155-180

چکیده
  یعتبر أسلوب الاشتغال -بوصفه باب من أبواب النحو- أحد الأسالیب البیانیة الذی استعمل فی القرآن الکریم، وهو یعنی أن یتقدّم اسم ثم یذکر عامل عمل فی ضمیر ذلک الاسم المقدم أو فی اسم مضاف إلی ضمیر ذلک الاسم المقدم أو عمل فی اسم متبوع لتابع مضاف إلی ضمیر ذلک الاسم المقدم. أحکام الاشتغال کثیرة مع أن هذا الأسلوب استعمل فی القرآن 43 مرة، وقد اتفق ...  بیشتر

ادبی
شرح معنى «الفتنة» فی الآیات التی تشتمل علی معنى الکفر و الشّرک و الإرتداد

کاوس روحی برندق

دوره 11، شماره 37 ، اسفند 1394، ، صفحه 115-135

چکیده
  استعملت مادة الفتنة و مشتقاتها فی آیات القرآن الکریم فی معان مختلفة و ذکر المفسّرون وجوها لمعنی هذه المادة، منها: الکفر و الشرک و الاختبار و الضّلالة و العذاب و غیرها، و ذکر المفسّرون أیضا حججا مختلفة لتبیین معنی هذه المادة فی الآیات السابعة التی ترتبط بمعنی الکفر و الشرک و الارتداد. تدرس هذه المقالة حجج المفسّرین لتقدیم نظرة شاملة ...  بیشتر

روش‌شناسی ترجمه‌ی تضمین نحوی در برخی ترجمه‌های معاصر قرآن کریم

علی حاجی‌خانی؛ توحید پاشائی

دوره 10، شماره 30 ، تیر 1393، ، صفحه 135-154

چکیده
  قرآن کریم به زبان عربی و برای هدایت جن و انس نازل شد. لازمه­ی هدایت، فهم آیات است. بی­تردید در ترجمه­ی آیات قرآن به­دلیل وجود ظرایف و دقایق مختلف صرفی و نحوی و بلاغی و... دشواری­های متعددی پیش­روی مترجمان زبان وحی هست؛ ازجمله­ی این موضوعات، رعایت مقوله­ی «تضمین» است که در قرآن، فراوان به­کار رفته است. البته این واژه، ...  بیشتر

بررسی و بحث پیرامون آرای مختلف در مورد حروف جرّ زائد در قرآن مجید

محمد ابراهیم خلیفه شوشتری؛ لیلا نوابی قمصر

دوره 8، شماره 21 ، بهمن 1390، ، صفحه 61-80

چکیده
   قرآن مجید که روشنگر زندگی همه ی جوامع است، از همان قرن اول هجری، پیوسته از جنبه­های مختلفی مانند صرف و نحو و لغت و بلاغت و... مورد تحقیق و بررسی علما قرار گرفته است و هر یک به قدر توان خود از قرآن استنباط کرده­اند. این مقاله به بررسی حروف جر زائد در ده جزء اول قرآن مجید می­پردازد. این حروف در جمله، نقش تأکیدی دارند و معنای کلی جمله ...  بیشتر

قلب در قرآن و ادبیات عرب: حقیقت یا مجاز؟

یحیی معروف

دوره 5، شماره 13 ، بهمن 1388، ، صفحه 129-154

چکیده
  قرآن و متون ادبی عرب، نگاهی همه جانبه به قلب و مترادف­هایش دارند. پرسش اساسی این است که آیا مقصود از قلب در این متون، همان قلب موجود در سینه است یا منظور، مغز است و قلب در معنای مجازی به­کار رفته است؟ این مقاله درصدد پاسخ به این پرسش از منظر قرآن کریم و اکتشافات جدید علمی است تا ثابت نماید که لفظ «قلب» در قرآن و ادبیات عرب  ...  بیشتر

بازتاب شخصیت های قرآنی در دیوان بدوی جبل

عبدالغنی ایروانی زاده؛ احمد نهیرات

دوره 5، شماره 11 ، اردیبهشت 1388، ، صفحه 1-19

چکیده
  شاعران عرب از دیر باز شخصیت ها و داستان های قرآنی را در شعر خویش بکار برده اند. شاعر معاصر عرب نیز از این داستانها بهره برده ومی برد. زیرا این بخش ازمضامین قرآنی مانند سایر مضامین آن بر ارزش وغنای شعر وی  می افزاید. بدوی الجبل از داستانهای قرآنی وشخصیتهای آن بصورت تلمیحی برای غنی تر شدن شعر خویش وانتقال مضمون آن به مخاطبان یاری جسته ...  بیشتر