طهران، بهجت آباد، شارع بزشک، شارع الشهید الدکتور حسن عضدی، البناء رقم 76، الطابق 2، الغرفة رقم 224، الجمعیة العلمیة الإیرانیة للغة العربیة وآدابها

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شیراز

2 مربی گروه علم‌سنجی علوم اسلامی و انسانی مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام

المستخلص

تصبح المجلّات ذات قیمة أکثر إذا ما تمّت فَهرَسَتُها فی المراکز الاستشهادیّة الهامّة، کما یؤدّی نشر الإنتاجات العلمیّة فی مثل هذه المراکز إلى ازدیاد تصفّحها وتوفیر فرصة لکثرة الاستشهاد بها. تُعدّ مجلّة الجمعیّة العلمیّة الإیرانیّة للّغة العربیّة وآدابها إحدى أهمّ المجلّات فی مجال تخصّص اللّغة العربیّة وآدابها، إذ أنّها أصبحت ذات معامل التّأثیر فی مرکز الاستشهاد المرجعیّ لعلوم العالم الإسلامیّ. یُظهر لنا ذلک بالغ الأهمیّة الکامنة وراء دراسة الاستشهاد فی مقالات هذه المجلّة والسعی إلى الکشف عن جودة المجلّة. تهدف هذه الدّراسة عن طریق الببلیومتریقا إلى معالجة العلاقة بین متغیّرات أربعة (تعدّد الکّتّاب، وعدد الکلمات الرّئیسة، وعدد المصادر، والتّعاون بین المؤسّسات) فی ٣٩٠ مقالة من مجلّة الجمعیّة العلمیّة الإیرانیّة للّغة العربیّة وآدابها الّتی قد تمّت فهرستها فی مرکز الاستشهاد المرجعیّ لعلوم العالم الإسلامیّ من عام ٢٠٠٥ حتّى ٢٠١٧، وأدوات التّحلیل هی البیانات، وبرامج إکسل، وبرنامج تحلیل البیانات SPSS.
   تمّت دراسة المتغیّرین (تعدّد الکتّاب، والتّعاون بین المؤسّسات) والمتغیّرین (عدد الکلمات الرّئیسة وعدد المصادر) للوصول إلى المتغیّرات المؤثّرة فی استشهاد مقالات هذه المجلّة. أدّت الدّراسة إلی أنّ المتغیّرین (تعدّد الکتّاب، والتّعاون بین المؤسّسات) لهما أثر إیجابیّ علی حصول المقالات علی الاستشهاد. ولم یکن للمتغیّرین (عدد الکلمات الرّئیسة وعدد المصادر) أثر إیجابیّ علی الاستشهاد.

الكلمات الرئيسية

المصادر

أ‌)    الکتب

حری، عباس، (1381): آیین نگارش علمی، تهران، هیات امنای کتابخانه های عمومی کشور.

ب) الدّوریات

-  إبراهیمی، سعیده و دیگران (139۶): «شاخص ­های پیش بینی­کننده تاثیرگذاری علمی در افزایش استنادگیری مقالات نشریه هاى علمى»، پردازش و مدیریت اطلاعات، سال 32، شماره 3، صص 661-694.

- جمالی مهمویی، حمیدرضا و دیگران (1392): «جایگاه علمی ایران در دنیا، از رویا تا واقعیت»، کتاب ماه کلیات، سال 16، دوره 8، صص 8-17.

- حری، عباس و اعظم شاهبداغی (1383): «استناد در آثار علمی: چاله ها و چالش ها»، مجله روانشناسی و علوم تربیتی، سال 34، دوره 2، صص 65-95.

- حقیقی، محمود، (1381): «کاربرد استناد در نگارش های علمی»، مجله روانشناسی و علوم تربیتی، سال 32، دوره 2، صص 215-232.

- ستوده، هاجر و آفتاب قدیمی (۱۳۹۳): «سنجش ارزش استنادی مقالات شیمی ایران با استفاده از شاخص سهم استناد متنی»، پردازش و مدیریت اطلاعات، سال 30، دوره 2، صص 357-372.

- شاهبداغی، اعظم و مریم شکفته (1388): «بررسی وضعیت انتشار و استناد به مقالات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در نمایه نامه های استنادى تامسون (ISI) در سال­های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۷»، پژوهش در پزشکی، سال 33، دوره 2، صص 81-87.

- شریف مقدم، هادى و دیگران (۱۳۹۴): «ﺑﺮرسی اﻟﮕﻮی ﻧﻮﯾﺴﻨﺪگی و ﻣﯿﺰان اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﯾﺮاﻧی ﺣﻮزه ﺟﺮاحی بر اساس داده های پایگاه اطلاعاتی آی. اس. آی (ISI)»، نشریه جراحى ایران، سال 23، دوره 2، صص 66-75.

- صالحی نیا، حمید، (1393): «بررسی ضرورت ایجاد پایگاه استنادی جهت مقالات پزشکی در کشور»، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، سال 14، دوره 9، صص 827-828.

- عرفان منش، محمد امین و دیگران (1392): «بررسی مشارکت پژوهشگران روان­شناسی و روان پزشکی کشور در تولید علم»، پردازش و مدیریت اطاعات، سال 29، دوره 1، صص 137-163.

- فیض آبادی، منصوره و دیگران (1396): «تحلیل عوامل موثر بر استناد به مقالات مروری حوزه پزشکى ایران»، مدیریت سلامت، سال 20، دوره 68، صص 86-98.

- منصوری، علی و دیگران (1397): «بررسی وضعیت و عوامل مؤثر بر استناد شدگی برون‌ دادهای پژوهشی دانشگاه های علوم پزشکی تیپ یک کشور با استفاده از پروانه های ثبت اختراع طی سال های 2015-2000». مدیریت اطلاعات سلامت. سال 15، دوره 3، صص 126-131.

- نظریان، سعید و دیگران (۱۳۹۱): «استناد بالای مقالات چند نویسنده ایرانی در مقایسه با مقالات تک نویسنده: آیا آن مربوط به خوداستنادی در زمانى است؟»، پردازش و مدیریت اطاعات، سال 27، دوره 4، صص945-960.

- نوروزی چاکلی، محمدرضا و سکینه جعفری (1393): «ارزیابی تحلیلی رابطه کیفیت و خوداستنادى مجلّات در نشریات حوزه علوم انسانی»، مجله علم سنجى کاسپین، سال 1، دوره 2، صص 57-65.

- نوروزی چاکلی، محمدرضا و دیگران (1388): «پانزده سال تولید علم ایران در پایگاه‌هاى «مؤسسه اطلاعات علمی» (آی.اس.آی) 1993-2007»، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، سال 20، دوره 1، صص 175-200.

- یوسفی، احمد و دیگران (1391): «ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺳﺘﻨﺎدی و هم تالیفی ﺗﻮﻟﻴﺪات ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﻳﺮاﻧی در حوزه ایمنی شناسی در پایگاه اطلاعاتی ISI: گزارش کوتاه»، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، سال 70، دوره 3، صص 188-193.

 

-          Bornmann, L., Schier, H., Marx, W., Daniel, H.D. (2012). »What factors determine citation counts of publications in chemistry besides their quality?«. Journal of Informetrics. Vol. 6, No. 1, pp. 11-18.

-          Gazni, A., Didegah, F. (2011). »Investigating different types of research collaboration and citation impact: a case study of Harvard University’s publications«. Scientometrics. Vol. 87, No. 2, pp. 251–265.

-          Ketzler, R., Zimmermann, K. F. (2013). »A citation-analysis of economic research institutes«. Scientometrics, Vol. 95, No. 3, pp. 1095–1112.

-          Megnigbeto, E. (2015). »International collaboration in scientific publishing: The case of West Africa (2001–2010).« Scientometrics.  Vol. 96, No. 3, pp. 761-783.

-          Ni, P., An, X. (2018). »Relationship between international collaboration papers and their citations from an economic perspective«. Scientometrics. Vol. 116, No. 3, pp. 863–877.

-          So, M., Jiyong K., Sangki Ch., Han w. p. (2015). »Factors affecting citation networks in science and technology: focused on non- quality factors«. Quality & Quantity. Vol. 49, No. 4, pp. 1513-1530.

-          Sotudeh, H. 2011. »Concentration effect of citation to Iranian papers: Iran's Matthew core journals«. Online Information Review. Vol. 35, No. 3, pp. 471-491.

-          Tahamtan, I., Safipour Afshar, A., Ahamdzadeh, Kh. (2016). »Factors affecting number of citations: a comprehensive review of the literature«. Scientometrics. Vol. 107, No. 3, pp. 1195–1225.

-          Villas M.V., Macedo-Soares T.D.L., Russo G.M. (2008). »Bibliographical research method for business administration studies: a model based on scientific«.Journal ranking. Brazilian Administration Review. Vol. 5, No. 2, pp. 139-159.

ج) التّقاریر

- خردمندنیا، سهیلا (1394). آشنایى با شاخص هاى تحلیل استنادی در علم سنجى، مرکز پژوهش­های مجلس: دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری ­های نوین (گروه فناوری ­های نو).

د) المشاریع البحثیّة

- ﻋﻠﯿﻤﺮادی، فواد (1394). ارﺗﺒﺎط ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﻇﺎﻫﺮی و ﻋﻨﻮان ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ اﺳﺘﻨﺎد آن، طرح تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین، دانشکده بهداشت. 

ه) المواقع الإلکترونیّة

- محاضرات قائد الثّورة الإسلامیّة الإمام الخامنئی فی لقاء مع مجموعة من النّخب الشّبابیّة والمواهب العلمیّة المتفوّقة فی 26/7/1398. (المأخوذ فی تاریخ 7/8/1396)                                                    http://www.leader.ir