طهران، بهجت آباد، شارع بزشک، شارع الشهيد الدکتور حسن عضدي، البناء رقم 76، الطابق 2، الغرفة رقم 224، الجمعية العلمية الإيرانية للغة العربية وآدابها

نوع المستند : علمی - پژوهش

المؤلفون

1 دانش‏آموختة دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی دکتری ادبیات عربی دانشگاه کاشان

المستخلص

نقد زن‏مدارانه (فمینیستی) یکی از شیوه‏های نقد آثار ادبی معاصر است. این نوع نقد سعی دارد تا نقش فرهنگ مردسالارانه را در تصویر ارائه‏شده از زن در آثار ادبی بیان و با بررسی آن جایگاه واقعی زن را به عنوان عامل مهمّ و تأثیرگذار بازنمایی کند. سحر خلیفه نویسندة معاصر فلسطینی در رمان "مذکرات امرأة غیر واقعیة" گفتمان ادبی را برای بیان جایگاه و نقش زن در جامعة فلسطینی و دیدگاه‏های فمینیستی خود به‏کار برده و از نظریات قدرت‏محور میشل فوکو فیلسوف و نظریه‏پرداز فرانسوی تأثیر پذیرفته‏است؛ لذا این نوشتار بر اساس روش توصیفی-تحلیلی با تکیه بر نظریات قدرت‏محور فوکو به تحلیل گفتمان زنانة رمان مذکّرات امرأة غیر واقعیة سحر خلیفه پرداخته‏است. دستاورد پژوهش نشان می‏دهد نویسنده آزادی وطنش را در گرو آزادیِ زنان و بهبود جایگاه آنان می‏داند. زنان که مقهور جامعة مردسالار خویشند، برای تغییر وضعیت تلاش می‏کنند تا دیدگاه‏های جامعه و مردان نسبت به زن تغییر یابد. این تغییرِ دیدگاه می‏تواند راه‏حلّی باشد برای بهبودی وضعیت زنان در جامعة فلسطین و در جوامع دیگر.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية

-  أبو بشــير، بســام علي (٢٠٠٧م)، «جماليات المکان فی رواية "باب الساحة" لسحر خليفة». مجلة الجامعة الإســلامية "سلسلة الدراسات الإنســانية"، جامعة الأقصی؛ غزه فلسطین. المجلد 15، العدد 2، صص ٢٦٧-٢٨٥.
- دراج، فیصل (2004م)، «افق التحولات الروایه العربیه»، بیروت: المرکز الثقافی العربی.
- زیدان، جوزیف (1999م)، «مصادر الأدب النسائي العالم العربي الحدیث». بیروت: المؤسسة العربية للدراسات والنشر.
- خلیفه، سحر (1986م)، «مذکرات امرأة غیر واقعیة»، ط1، بیروت: دار الآداب.
- عسگری، محمد صالح شریف؛ زهره باقرپور ولاشایی (1390)، «مفهوم الوطن وتجلیات الوطنیة والوحده عند سحر خلیفه من خلال ثنائیتها: الصبار وعباد الشمس».،مجله بحوث في اللغه العربیه وآدابها بجامعه أاصفهان. العدد 4، صص 65- 80.
- برنز، اریک (1381). «میشل فوکو»، ترجمه بابک احمدی، چاپ اول تهران: ماهی.
- بشیریه، حسین (1381)، جامعه‏شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.
- پارسانیا، حمید؛ ظاهر یوسفی، (۱۳۹۵)، «بررسی انتقادی مقاومت در اندیشه میشل فوکو»، مجله معرفت فرهنگی اجتماعی. مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني، قم، شماره 27.، صص 47 - 72.
- پراندوجی، نعیمه؛ کبری روشنفکر؛ خلیل پروینی، ؛ فرامرز میرزایی (1393)، «سبک شناسی گفته­های داستانی در رمان الصبار سحر خلیفه»، مجله جستارهای زبانی، دانشگاه تربیت مدرس، دوره پنجم، شماره 2، (پیاپی 18)، صص 31 - 54.
- ریما مکاریک، ایرنا. (1390)،  دانش‏نامة نظریه‏های ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، چاپ چهارم، تهران: آگاه.
- سجودی، فرزان. (1382). « فوکو و برخی مفاهیم بنیادی». مجله کلک. مرداد و شهریور. شماره 140.
صص 7 - 10.
- صالحی‏زاده، عبدالهادی (1390)، «درآمدی بر تحلیل گفتمان میشل فوکو؛ روش‏های تحقیق کیفی»، مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني، قم، سال دوم، شماره سوم، صص 113 - 141.
- صیادی نژاد، روح الله؛ زهرا مرتضایی (۱۳۹۴)، «نقد رمان لم نعد جواری لکم سحر خلیفه بر اساس نظریۀ سیمون دو بوآر». فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، جلد ۷، شماره ۲۴، صص ۷-۲۱.
- ضیمران، محمد (1378)، میشل فوکو: دانش و قدرت، چاپ اول، تهران: هرمس.
- عبدی، صلاح الدین؛ نسرین عباسی (1389)، «جلوه‏های پایداری در برخی آثار سحر خلیفه»، مجله پژوهشنامه نقد ادب معاصر عربی، دانشگاه یزد، دوره اول پاییز و زمستان، شماره 1، (پیاپی 59)، صص 109 - 130.
- عبدی، صلاح الدین؛ نسرین عباسی (۱۳۹۱)، «بررسی رمان "الصبار" سحر خلیفه براساس الگوی تحلیل گفتمان انتقادی فیرکلاف»، مجله پژوهشنامه نقد ادب معاصر عربی، یزد. دوره 2، شماره 3، صص 101 - 123.
فوکو، میشل (1389)،  سوژه و قدرت در: تئاتر، فلسفه، ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
فوکو، میشل (1390)،  اراده به دانستن، ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، چاپ ششم تهران: نشر نی.
مهدیان طرقبه، روح اله (1391)، «بررسی ویژگی های سبکی رمان های سحر خلیفه»، دانشگاه بوعلی سینا همدان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رساله دکتری، رشته ادبیات عرب. توسلی، مونا (1387)، «نقد و بررسی آثار سحر خلیفه دو اثر شاخص وی "باب الساحة" و "مذکرات امرأة غیر واقعیة»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده ادبیات.
 
- Abrams, M, H. (1993). A Glossary of Literary terms. 6 Ed. Cornell University.
- Baudriard, Jean (1988). Selected Writing, (Ed). Mark Poster, Stanford; Stanford University Press.
- Foucault, Michel (1990). The History of Sexuality, V 1; An Introduction, NewYork: Vintag Books.