طهران، شارع وليعصر(عج)، شارع توانير، حي نظامي كنجوي، زقاق هفت بيكر(٨)، شارع نظامي كنجوي، بناء رقم ٣٣، مؤسسة بيمه اكو للتعليم العالي، جامعة علامة طباطبائي، الطابق ٦، الغرفة ٦٠٧، اللجنة الإيرانية للغة العربية وآدابها، الرمز البريدي ١٤٣٤٨٦٣١١١

نوع المستند : علمی - پژوهش

المؤلفون

1 دانشجوی دکتری دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین

2 دانشگاه بين المللي امام خميني قزوين

3 هيأت علمي دانشگاه بين المللي قزوين

4 عضو هيأت علمي

المستخلص

المسرحیة الإسلامیة، مسرحیة يتم تقديم هيکلیتها في سياق خاص للمسرحية؛ وهي تختلف عن سائر المسرحیات في منظورها الإسلامي. تندرج مسرحیة «الحر الریاحی» لعبدالرزاق عبدالواحد تحت المسرحیة الإسلامیة التی کتبت مترکزة علی وقائع کربلاء وشخصیة الحر الریاحی عبدالرزاق، عبر شخصیة الحر و بإستدعاء واقعة کربلاء، يربطها بوضع الزمن الحاضر فی العراق. دراسة هیکلیة هذه المسرحیة و مدی انطباقها علی حقيقة عاشوراء فی رسم وتیرة حوادث الواقعة، و الکشف عن أسلوب الکاتب أدت إلی دراسة هذا الأثر وفقاً لمنهج الوصفی-التحلیلی و مکتبة و مبنی علی أساس نظریة فریتاغ، المنظرّ الألمانی؛ لفریتاغ خمسة أضلاع التی نشأت عن نظریات أرسطو و تشمل علی أضلاع التوطئة، العمل المتزاید، الذروة، العمل الضارب إلی الخمود والنتیجة. التنقیب عن المسرحیة یدلّ علی أنّ الکاتب حاد عن المبادیء المتعارفة والکلاسیکیة لکتابة المسرحیة و مال إلی المسرحیة ما بعد الحداثیة و المسرحیة الخارقة للتقالید لبرتولت برخت؛ لأن عبدالرزاق عبدالواحد یری أبعاد واقعة کربلاء فی مستوی لا یقدر سرد کلاسیکی و متعارف علی تبیینها. لهذا في مسرحیته لم یکن ملتزما بمبادیء رائجة لکتابة المسرحیة و بأثره هذا أبرز اقتراحا فی حقل المسرحیة العاشورائیة.

الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة [فارسی]

ساختارشناسی نمایشنامه عاشورایی بر مبنای نظریۀ فریتاگ (مورد پژوهی نمایشنامه منظوم الحر الریاحی)

المؤلفون [فارسی]

  • safoura fasih ramandi 1
  • narges ansari 2
  • alireza shaikhi 3
  • alireza nazari 4

1 دانشجوی دکتری دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین

2 دانشگاه بين المللي امام خميني قزوين

3 هيأت علمي دانشگاه بين المللي قزوين

4 member

المستخلص [فارسی]

نمایشنامه ‌اسلامی، نمایشنامه‌ای است که ساختار آن در چارچوب ویژه نمایشنامه ارائه می‌گردد؛ تفاوت آن با دیگر نمایشنامه‌ها، در دیدگاه اسلامی آن است. نمایشنامه الحر الریاحی اثر عبدالرزاق عبدالواحد، ذیل نمایشنامه‌ اسلامی قرار می‌گیرد که با محوریت حوادث کربلاء با تمرکز بر شخصیت حر ریاحی نوشته -شده است. عبدالرزاق، از رهگذر شخصیت حر و با بازخوانی واقعه کربلاء، آن را به اوضاع زمانه عراق پیوند ‌زده ‌است. بررسی ساختار این نمایشنامه و میزان انطباق آن با واقعیت عاشورا در ترسیم سیر حوادث واقعه و کشف سبک نویسنده موجب ‌شد تا این اثر با روش تحلیلی توصیفی و کتابخانه‌ای و برمبنای ساختار گوستاو فریتاگ، نظریه‌پرداز آلمانی تحلیل‌ گردد؛ اصول پنج‌گانه فریتاگ برآمده از نظریات ارسطو بوده و شامل مقدمه، عمل‌فزاینده، اوج، عمل فروکاهنده و نتیجه می‌شوند. واکاوی نمایشنامه نشان‌ می‌دهد نویسنده از اصول متعارف و کلاسیک نمایشنامه‌نویسی خارج شده و به تئاتر پسامدرن و سنت‌شکن برتولت برشت روی آورده است؛ زیرا عبدالرزاق عبدالواحد، ابعاد حادثه کربلاء را فراتر از این می‌داند که بتوان با روایتی کلاسیک و متعارف بیانش کرد. بنابراین در نمایشنامه خود، پایبند به اصول متعارف نمایشنامه‌نویسی نبوده و با اثرش، پیشنهادی در حوزۀ نمایشنامه‌نویسی عاشورایی ارائه داده ‌است.

الكلمات الرئيسية [فارسی]

  • نمایشنامه
  • فریتاگ
  • عبدالرزاق عبدالواحد
  • الحر الریاحی
  • کربلاء