طهران، شارع وليعصر(عج)، شارع توانير، حي نظامي كنجوي، زقاق هفت بيكر(٨)، شارع نظامي كنجوي، بناء رقم ٣٣، مؤسسة بيمه اكو للتعليم العالي، جامعة علامة طباطبائي، الطابق ٦، الغرفة ٦٠٧، اللجنة الإيرانية للغة العربية وآدابها، الرمز البريدي ١٤٣٤٨٦٣١١١

نوع المستند : علمی - پژوهش

المؤلفون

1 طالبة الدکتوراه في جامعة طهران

2 دانشگاه تهران

3 طالبة الدکتوراه في کلیة الآداب و العلوم الإنسانية بجامعة طهران

المستخلص

یکی از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده در نظریة فرمالیست‌های روس، آشنایی‌زدایی است که هدف آن، بررسی جنبه‌هایی از زبان است که منجر به آفرینش ادبی می‌شود. تمام فنونی که شاعر برای بیگانه ساختن جهان اطراف در چشم مخاطب به کار می‌گیرد، در گسترة آشنایی‌زدایی قرار دارد. ابن فارض، شاعر مشهور وادی عشق الهی در تاریخ شعر صوفی از شعرایی است که شهرت گسترده‌ای در جهان عرب داشته زیرا اشعار او تمام ویژگی‌های فنی شعر صوفی را داراست: شعری که آکنده از نفحات قرآنی و نظرات فلسقی است و دیدگاه‌های نوینی راجع به هستی و انسان دارد. زبان صوفیانة ابن فارض با همة فراز و فرودهایش در سطوح زبانی با آفرینش ترکیب‌های نوین در سطح مفهوم، نظر خواننده را جلب کرده و غبار عادت را از مفاهیم عادی صوفیانه برمی‌چیند و وی را با نوترکیب‌هایی آشنا می‌سازد که از تکنیک آٍشنایی‌زدایی بهره‌مندند. وی با ترکیب دو اصطلاح که هرکدام مفهوم جداگانه‌ای دارند، دست به آفرینش نوترکیب‌هایی می‌زند که مفاهیم نوین یا مفاهیمی را که خارج از آنچه در عرف صوفیان متداول است دارا می‌باشند. در این مقاله تلاش شده است با تکیه بر دیدگاه‌های فرمالیست‌ها در زمینة آشنایی‌زدایی و هنجار گریزی، نوترکیب‌های عرفانی ابن فارض را بررسی کنیم. بررسی‌های به عمل آمده در این مقاله نشان می‌دهد که ابن‌ فارض با آفرینش چنین نوترکیب‌هایی قصد ایجاد مفاهیمی نوین را داشته است که از حالات عرفانی وی برآمده است.

الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة [فارسی]

آشنایی‌ زدایی مفهومی در نو‌ترکیب‌های عرفانی ابن فارض

المؤلفون [فارسی]

  • هانیه درستکار 1
  • شهریار نیازی 2
  • معصومه تقی‌زاده 3

1 دانشجوی دکترا دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکترا زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

المستخلص [فارسی]

یکی از مهم‌ترین مفاهیم مطرح شده در نظریه فرمالیست‌های روس، آشنایی‌زدایی است که هدف آن بررسی جنبه هایی از زبان است که منجر به آفرینش ادبی می شود. تمام فنونی که شاعر برای بیگانه ساختن جهان اطراف در چشم مخاطب به کار می گیرد، در گستره‌ی آشنایی‌زدایی قرار دارد. ابن فارض، شاعر مشهور وادی عشق الهی در تاریخ شعر صوفی از شعرایی است که شهرت گسترده‌ای در جهان عرب داشته زیرا اشعار او همه‌ی ویژگی‌های فنی شعر صوفی را داراست: شعری که آکنده از نفحات قرآنی و نظرات فلسقی است و دیدگاه‌های نوینی راجع به هستی و انسان دارد. زبان صوفیانه‌ی ابن فارض با همه‌ی فراز و فرودهایش در سطوح زبانی، با آفرینش ترکیب های نوین در سطح مفهوم نظر خواننده را جلب کرده و غبار عادت را از مفاهیم عادی صوفیانه بر می‌چیند و وی را با نو ترکیب‌هایی آشنا می سازد که از تکنیک آٍشنایی زدایی بهره‌مندند. وی با ترکیب دو اصطلاح که هرکدام مفهوم جداگانه ای دارند، دست به آفرینش نو ترکیب‌هایی می‌زند که مفاهیم نوین یا مفاهیمی را که خارج از آنچه در عرف صوفیان متداول است دارا می باشند. در این مقاله تلاش شده است با تکیه بر دیدگاه‌های فرمالیست‌ها در زمینه آشنایی زدایی و هنجار گریزی، نوترکیب‌های عرفانی ابن فارض را بررسی کنیم. بررسی‌های به عمل آمده در این مقاله نشان میدهدکه ابن فارض با آفرینش چنین نو ترکیب هایی، قصد در ایجاد مفاهیمی نوین داشته است که از حالات عرفانی وی برآمده است.

الكلمات الرئيسية [فارسی]

  • کلمات کلیدی: آشنایی زدایی
  • نو ترکیب‌
  • ابن فارض
  • عرفان