تهران، خیابان ولی عصر(عج)، خیابان توانیر، محله نظامی گنجوی، کوچه هفت پیکر(8)، خیابان نظامی گنجوی، پلاک33، موسسه آموزش عالی بیمه اکو دانشگاه علامه طباطبایی، طبقه6، اتاق 607، انجمن ایرانی زبان وادبیات عربی، کدپستی: 1434863111

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 pgu

2 دانشیار دانشگاه خلیج فارس

3 گروه عربی- دانشکدۀ ادبیات- دانشگاه خلیج فارس- بوشهر- ایران

چکیده

نقد جامعه‌ شناختی شکلی از  نقد ادبی است که می‌ کوشد ادبیات را در چارچوب اجتماعی گسترده‌تری قرار دهد. تجزیه و تحلیل رابطه ادبیات و جامعه پایه و اساس  ظهور نقد جامعه شناسی ادبیات است و این رویکرد بر ساختار تأثیر ادبی و رابطه آن با جامعه تمرکز دارد. رویکرد ساختارگرایی تکوینی بر این باور است که تفکر جمعی، خالق اثر ادبی است؛ در حالی که نویسنده، آگاهی و تفکر جمعی را سازماندهی و هماهنگ می کند و مسائل اجتماعی توسط نویسنده و جهان بینی او در آثار ادبی انعكاس می یابد.
     از آنجایی که رمان تصویری عینیت گرا از دیدگاه و افکار نویسنده درباره وضعیت فکری و فرهنگی می باشد، این مقاله به دنبال خوانش انتقادی جامعه شناختی از رمان "ناقه صالحه" از سعود السنعوسی  بر اساس رویکرد ساختارگرایی تکوینی است. در این پژوهش برآنیم با تأمل در متن این رمان، مسائل اجتماعی که جامعه قبیله ای کویت در قرن بیستم با آن روبرو بوده را به تصویر بکشیم و اهمیت این رمان را در به تصویر کشیدن نظام قبیله و آشکار ساختن  جنبه های اجتماعی نهفته در آن نشان دهیم. نتایج پژوهش نشان می دهد که رمان کوشیده است از ساختار قبیله و مسایل آن در چارچوب شخصیت ها سخن بگوید وساخت اجتماعی قبیله که بر پایه دلالت هایی بنا نهاده شده، نشان داده شود. همچنین آگاهی ایجاد شده توسط برخی شخصیت ها مانند دخیل و صالحه  به عنوان قهرمان رمان، دلیلی برای ایجاد دیدگاهی متفاوت با واقعیت ثابت قبیله بود. 

کلیدواژه‌ها

_أبوعاذرة، عمر، (2011م)، كاريزما السلم الوظيفي، الكويت: دار الخليج للنشر والتوزيع.
_الرشیدی، رهام، ( 2017م)، الكاريزما الأنوثة، الكویت: دار سما للنشر والتوزيع.
 _السنعوسي، السعود، ( 2012م)، ساق البامبو، ط 1، بيروت: الدار العربية للعلوم ناشرون.
_ثامر، عباس، ( 2015م)، تقديس الزعامة؛ دراسة في ظاهرة الكاريزما السياسية، ط 1، لبنان، منشورات ضفاف.
_فروم، إريك، (2009م)، الهروب من الحرية، ترجمه: محمود منقذ الهاشمي، منشورات الهيئة العامة السورية للكتاب.
 _فكري، إيهاب، ( 2012م)، أصحاب الكاريزما، الطبعة الثالثة، الناشر: دار دوّن، القاهرة.
_كيرت دبليو ، مورتينسن، ( 2010م)، قوانين الكاريزما، الطبعة الأولی، المملكة العربية السعودية، مكتبة جریر.
_لانج، دو، ( 2011م)، الأسرار الجديدة؛ الكاريزما، الطبعة الأولی، المملكة العربية السعودية، مكتبة جرير.
 _أندرو ، لاي، ( 2010م)، أثر الجاذبيّة الشخصيّة، الطبعة الثالثة، المملكة العربية السعودية، مكتبة جرير.
_يونغ، كارل غوستاف، ( 1992م)، النازية في ضوء علم النفس، ترجمة نهاد خياطة، الطبعة الأولی، بيروت: المؤسسة الجامعية للدراسات والنشر والتوزيع.
_Conger. Jay. A,& Kanungo,Rabindra. N,(1987),Charismatic Leadership in Organizational Setting : Academy of Management,review vol,12,No 4.
_ Alessandra, Tony (2000) Charisma: Seven Keys to Developing the Magnetism That to Success.
_ Spence, Gerry (1997) How to Argue and Win Every Time.
_بركات، زياد؛ ليلي، أبوعلي (2019م)، «مظاهر الشخصيّة الكاريزميّة المدركة لدی طلبة الجامعة في محافظة طولكون»، مجلة الجامعة العربية الأمريكية للبحوث، مجلد 5، العدد 1. صص 108-140.
_أفضلي، علي؛ نسترن، گندمي؛ مهدخت، نبوي، (2018)، «در جست وجوی خویشتن؛ واکاوی بحران هویت در رمان «ساقه بامبو» براساس نظریه اریکسون»، مجلة الجمعية الإيرانية للغة العربية وآدابها، فصلية علمية محكمة، العدد 47،  صص 97-116.
_نیره، قوی (1397) «نصنیف لتحلیلات الثورة الإسلاميّة في ایران وفقاً لنظرية ماكس فيبر في الكاريزما الشخصيّة». مجلة مطالعات الثورة الانقلابیّة، العدد 53، صص 7-22.
_موقع الحکمة (2021م) البيروقراطية والكاريزما: فلسفة تاريخية - ماكس فيبر، ترجمة: سيرين الحاج حسين. https://hekmah.org
 
_Abu Adere, O. (2011). Charima an applied ladder, Kuwait, Alkhalij AlNashr va Altozii.
_Barakat, Z & Laila, A. A. (2019), Charismatic Personality Characteristics as Perceived by the University Students in Tulkarm Governorate, Arab American University Press, 5 (11).
_Al- Rashidy, R. (2017). Charisma Al Ounoutha, Kuwait,  Dar Sama
Publishing House.
_Alsanousi, S. (2012). Bamboo Stalk, 1st Edition, Al- Dar Al-Arabia for Science Publishers .
_Samer. A. (2015 ), Commemoration of leadership: A study of political charisma phenomenon, Lebanon, Mashnorat Zafar.
_Fromm, E. (2009). Escape from Freedom, in Al-Hashemi. M. M. (Trans.), General Council of Syrian Writers.
_Fikri, A. (2012), Companions of Charima, 1st Edition, Saudi Arabia, Jarir Library.
_Mortensen, K. W. (2010). The Laws of Charisma: How to Captivate, Inspire, and Influence for Maximum Success, 1st Edition, Saudi Arabia, Jarir Library.
_Lang. D. (1999). The New Secrets of Charisma: How to Discover and Unleash your Hidden Powers, 1st Edition, McGraw-Hill.
_Lai, A. (2010), Impact of Attraction on Personality, 1st Edition, McGraw-Hill. 
_Jung, C. (1992), Nazism from Psychological Perspective, In Khayate. N. (Trans.), Academic Institute of Survey and Publication.