دراسة مقارنة لمظاهر العشق فی شعر الشابی و إقبال

المؤلفون

المستخلص

إن الشابی و إقبال شاعران بارعان فی العصر الحدیث، وعاشا فی بیئتین متشابهتین: تونس و الهند اللتین کانتا تعانیان آنذاک من الاستعمار الاجنبی. هذا و کانا متشابهین فی کیفیة الدراسة و التمتع بمواهب الاسلام والقرآن والترعرع فی أسرتین محافظتین ملتزمتین بالاسلام.
تبیّن دراسة مقارنة لأشعار هذین الشاعرین أن الشوق إلی الدیانة الاسلامیة والرسالة الإنسانیة والمشاطرة الوجدانیة مع مسلمی العالم تسوق الأفکار إلی التعالی و العشق الإلهی.
فی هذه المقالة بعد أن وجدنا نقاط التلاقی بین أفکار هذین الشاعرین قمنا بمقارنة مفهوم العشق فی أشعارهما؛ فلهذا درسنا و قارنّا هذه المواضیع: العشق بالناس، العشق بالطبیعة والحیاة، عشق الأمومة، مخاطر طریق العشق وتقابل العشق و العقل.

الكلمات الرئيسية


1-      اصطیف، عبدالنّبی؛ (2007م) مقاله: المدرسة السلافیّة والأدب المقارن، مجلة الموقف الأدبیّ، دمشق: اتّحاد الکتاب العرب، العدد 433.

2-      اقبال لاهوری،‌ محمد (1343). کلیات اشعار فارسی. تهران: کتابخانة سنایی.

3-      اقبال،جاوید(1372).زندگی و افکار علامه اقبال لاهوری.ج1، مشهد: آستان قدس رضوی.

4-      بابا طاهر عریان (1331) دیوان کامل اشعار. تهران: کتابفروشی ادب.

5-      حافظ شیرازی، شمس الدین محمد (1375). دیوان غزلیات. به کوشش خلیل خطیب رهبر، تهران: صفی علیشاه.

6-      حمّود، ماجدة (2000م). مقاربات تطبیقیّة فی الأدب المقارن؛ دمشق: اتّحاد الکتاب العرب.

7-      الخطیب، حسام (1999م). آفاق الأدب المقارن عربیّاً و عالمیّاً، ط2، دمشق: دارالفکر.

8-      روزبه، محمدرضا (1381). ادبیات معاصر ایران (نثر). تهران: روزگار.

9-      شابّی، ابوالقاسم (1955م.) أغانی الحیاه. تونس: دارالکتب الشرقیّه.

10-   ــــــــــــــ (1995م). دیوان. بیروت: دارالکتب العلمیه.

11-   شریعتی، علی (بی تا). ما و اقبال. تهران: حسینة ارشاد.

12-   عبدالحکیم، خلیفه (1370). مولوی، نیچه و اقبال. ترجمه از محمد بقایی، تهران: حکمت.

13-   عبدالعزیز، احمد (2002م) نظریّة جدیدة للأدب المقارن، ج1، القاهرة: مکتبة الانجلو المصریّة

14-   عبّود، عبدة (1999م) الأدب المقارن، مشکلات و آفاق، دمشق: اتّحاد الکتاب العرب.

15-   ــــــــــــــ (1999م). مقالة الأدب المقارن والاتجاهات النقدیّة الحدیثة، مجلّة عالم الفکر، المجلّد الثامن و العشرون، العدد الاُوّل.

16-   غنیمی هلال، محمد (1373). ادبیات تطبیقی. ترجمة سید مرتضی آیت‌الله‌زاده شیرازی، تهران: امیرکبیر.

17-   مولوی، جلال‌الدین (1378). مثنوی مولوی. بر اساس نسخة قونیه، تصحیح عبدالکریم سروش، تهران: علمی و فرهنگی.

18-   ناصیف، جرجس (1993م). ابوالقاسم الشابّی فی شعره. بیروت: دارالفکر اللبنانی.

19-   نراقی، احمد (بی تا). کتاب طاقدیس. تهران: کتابفروشی فرهومند.