بررسی مضامین مقاومت و استعمارستیزی در اشعار مفدی زکریا و پابلو نرودا (بر پایة مدرسة تطبیقی اروپای شرقی «مکتب سلافیه»)

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه ایلام

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه ایلام

المستخلص

ادبیات مقاومت چهره‌ای انسانی و جهانی دارد. هر گاه در کشورهای اشغال‌شده، نسلی مبارز پدید می‌آید که برای رهایی سرزمین، فرهنگ و سنت‌های خود از چنگال تجاوزگران به پا می‌خیزد و قلم به دست می‌گیرد، ادبیات مقاومت متولد می‌شود. شاعر مقاومت الجزایر، «مفدی زکریا» و شاعر مقاومت شیلی «پابلو نرودا» همدوش با دیگر مردم سلاح قلم را علیه دشمن متجاوز به دست گرفتند و با آفرینش آثاری گران‌سنگ، شعلة قیام و ایستادگی برابر دشمن را در قلب ملت خود افروختند. پژوهش حاضر می‌کوشد با تحلیل آثار شاعران یادشده همسانی‌ها یا تفاوت‌های شعر مقاومت و نیز اشکال استعمارستیزی الجزایر و شیلی را بر رسد تا گوشه‌هایی از زوایای ناشناختة میراث ادب پایداری را در این دو کشور روشن سازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و کتابخانه‌ای است. پس از بررسی دیوان اشعار دو شاعر مضامین مشترک فراوانی در زمینة استعمارستیزی به دست آمد که نشان می‌دهد با توجه به تأثیر شاخصه‌های اعتقادی و زیرساخت‌های فرهنگی و محیطی دو شاعر در مضامین شعری، در برخی موارد اشعار زکریا، غنای تصویری و حسی بیشتری دارد و در پاره‌ای از مضامین، شور حماسی بیان نرودا، برجسته‌تر و در برانگیختگی شور ملی کارآمدتر است.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

امیردهی، ع.ر، (1388 ش)، «الجزایر سرزمین یک میلیون شهید»، اندیشه تقریب، سال پنجم، شماره 18.

انسینا، فرانسیسکو، (بی‌تا)، تاریخ شیلی، بی‌جا.

آلگریا، فرناندو؛ اشرفی، محسن، (1374 ش)، آلنده روایت یک زندگی، تهران: نشر اطلاعات.

بورشتاین، ادوارد؛ محمود ریاضی، (1385 ش)، نظری به درون شیلی آلنده، تهران: نشر آشنا.

جویا، ن، هزار روز انقلاب شیلی، (1360 شتهران: نشر ابوریحان.

حجازی، بهجت السادات؛ رحیمی، فائزه، (1390 ش)، «وطن‌دوستی در سروده‌های اخوان ثالث و ایلیا ابوماضی»، نشریه ادبیات تطبیقی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، شماره 5، صص 73-100.

دی اسکید، جورج، (1375 ش)، پابلو نرودا، ترجمه: رؤیا رضوانی، تهران: نشر کهکشان.

روبر، آژرون (بی‌تا)، تاریخ معاصر الجزایر، ترجمه: منوچهر بیات مختاری، مشهد: دانشگاه فردوسی.

الزاهری، محمدهادی، (1926 م)، شعراء الجزائر فی العصر الحاضر، تونس: المطبعه التونسیه.

زکریا، مفدی، (1961 م)، دیوان اللهب المقدس، بیروت: منشورات المکتب التجاری.

زکریا، مفدی، (1987 م)، الیاذۀ الجزائر، الجزائر: الموسسه الوطنیه للکتاب.

سعدالله، ابولقاسم، (1976 م)، تاریخ الجزائر الحدیث، دون مکان.

سیدی، سید حسن، (1382 ش)، ادبیات تطبیقی، مشهد: به نشر.

غنیمی هلال، محمد، (1373 ش)، ادبیات تطبیقی، ترجمه: مرتضی شیرازی، تهران: امیرکبیر

فراری، آمریکو، (1382 ش)، شاعران بزرگ آمریکای لاتین، ترجمه: قاسم صنعوی، تهران: یکتا.

قادری، فاطمه، (1389 ش)، «مفدی زکریا و شعر مقاومت الجزایر»، نشریه ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر، کرمان، دوره 1، شماره 2، صص 239-260.

گیبرت، ریتا، (1367 ش)، هفت صدا، ترجمه نازی عظیما، تهران: نشر آگاه.

مسعودنیا، حسین؛ اعظم‌خانی، حسن، (1391 ش)، «بررسی تطبیقی کودتاهای 1953 ایران، 1954 گواتمالا و 1973 شیلی»، پژوهشنامه علوم انسانی، تهران، شماره 28، صص 217-274.

معلوف، لویس، (1384 ش)، المُنجد، ترجمه: محمد بندر ریگی، تهران، انتشارات ایران

ملا آقایی، محمدحسین، (1378 ش)، «پابلو نرودا شاعر زمین»، مجله رشد آموزش زبان و ادب فارسی، تهران، شماره 51، صص 28-30.

ندا، طه، (1380 ش)، ادبیات تطبیقی، ترجمه: زهرا خسروی، تهران: نشر فرزان روز.

نرودا، پابلو، (1364 ش)، انگیزه نیکسون کشی و جشن انقلاب شیلی، ترجمه: فرامرز سلیمانی؛ احمد کریمی حکاک، تهران: نشر چشمه.

نرودا، پابلو، (1364)، اسپانیا در قلب ما، ترجمه: فرامرز سلیمانی؛ احمد کریمی حکاک، تهران: نشر چشمه.

نرودا، پابلو، (بی‌تا)، مجموعه چهار مجموعه، ترجمه فرهاد غبرایی، تهران: نشر نیلوفر.