شیوة نقد طه حسین در حدیث الاربعاء

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلف

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

المستخلص

هر کدام از منتقدان ادبی عرب از یک شیوه در نقد ادبی پیروی می‌کنند. اما از این میان، طه حسین در کتاب حدیث الاربعاء که در زمینة نقد است، شیوه‌ای تلفیقی در پیش گرفته و از تحلیل گفتمان نیز در این شیوه بهره برده و با توجه به شخصیت و عصر شاعر و نیز هنر شاعری به تحلیل اثر ادبی پرداخته‌است.
این پژوهش با هدف تبیین تلاش‌‌های نقدی طه حسین و تشریح روش نقد وی در کتاب حدیث الاربعاء صورت گرفته‌است و سعی دارد با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی به این هدف دست یابد.
نتایج بررسی‌‌ها بیانگر آن است که طه حسین در نقد خویش برای مخاطب اهمیت زیادی قائل بود و برای جلب توجه وی از اسلوب‌‌های متعددی از قبیل اسلوب تقریری و نحوة خطاب و مخاطب خیالی استفاده کرده‌است. او پیش از تحلیل شعر یک شاعر به زمینه‌‌های تاریخی و اجتماعی زمان شاعر پرداخته، سپس به جنبه‌‌های هنری شعر توجه نموده‌است. اساس همة اینها بر محور گفت‌وگو است.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

الف) عربی

جمعه، حسین (1993)، طه حسین القامة و الظل، ط. الاولی، دمشق: دار هانی.

حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله (بی‌تا)، کشف الظنون فی اسامی الکتب والفنون، بغداد: منشورات مکتبة المثنی.

حسین، طه (بی‌تا)، ادیب، القاهره: سلسلة کتب للجمیع.

حسین، طه (بی‌تا)، فی الشعر الجاهلی، تونس: دار معارف لطباعة و النشر.

حسین، طه  (بی‌تا)، حدیث الاربعاء، ج1و 2، ط. الرابعة عشر، قاهره: دار المعارف.

حسین، طه  (1358)، آن روزها، مترجم: حسین خدیو جم، چاپ سوم، تهران: سروش.

حسین، طه  (1963)، تجدید ذکری ابی العلاء، ط. السادسة، مصر: دار المعارف.

حسین، طه  (1966)، حافظ و شوقی، قاهره: مکتبة الخانجی.

حسین، طه  (2012)، فصول فی الادب و النقد، مصر: دار هنداوی.

حسین، طه  (1933)، فی الادب الجاهلی، ط. الثالثة، قاهره: مطبعة فاروق.

الحطیئة، جرول (1961)، شعر الحطیئة، عیسی سابا، بیروت: مکتبة صادر.

حمدی السکوت و جونز (1975)، طه حسین، القاهره: الجامعة الامریکیة.

زهیر بن ابی سلمی (1988)، دیوان، علی حسن فاعور، ط. الاولی، بیروت: دار الکتب العلمیه.

سامح، کُریّم (2004)، طه حسین فکر متجدد، دار المصریة اللبنانیة: ط. الاولی.

صادق الرافعی، مصطفی (2002)، تحت رایة القرآن، بیروت: مکتبة العصریة.

طرفة بن العبد (2002)، دیوان، شرحه و قدم له محمدمهدی ناصرالدین، ط. الثانیة، بیروت: دار الکتب العلمیة.

عصفور، جابر (1983)، المرایا المتجاوره، قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

العلبی، احمد (1990)، سیرة طه حسین مکافح عنید، بیروت: دار فارابی.

عویضة، کامل محمد محمد (1994)، طه حسین بین الشک و الاعتقاد، ط. الاولی، بیروت: دار الکتب العلمیة.

عید، عبد الرزاق (1995)، طه حسین «العقل و الدین»، ط. الاولی، حلب: مرکز الانماء الحضاری.

قلماوی، سهیر (1974)، ذکری طه حسین، قاهره: دار المعارف.

مندور، محمد (2004)، فی المیزان الجدید، قاهره: دارالنهضة للطباعة و النشر.

ب) فارسی

آقاگل‌زاده، فردوس (1390)، تحلیل گفتمان انتقادی، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

مقالات

آقاگل‌زاده، فردوس (1386)، «تحلیل گفتمان انتقادی»، مجله ادب‌پژوهی، شماره اول، صص17-28.


المجلد 12، العدد 40
الشتاء 1438
الصفحة 167-186
  • تاريخ الاستلام: 23 فبراير 2015
  • تاريخ المراجعة: 17 يناير 2016
  • تاريخ القبول: 18 إبريل 2016