بازنگری تعاریف استخدام بدیعی و کشف نمونه‌ای ناشناخته از آن در قرآن کریم

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلف

دانشگاه یزد

المستخلص

چکیده:
استخدام ازجمله محسّنات معنوی در علم بدیع است که علی‌رغم جایگاه والای آن در این علم، که ناشی از نقش‌آفرینی این صنعت در فرآیند خلق و ایجاد چند معنا برای یک لفظ با رعایت ایجاز و اختصار بوده، از داشتن تعریفی جامع و واحد که مورد اجماع اندیشمندان عرصه‌ی بلاغت باشد و همه‌ی مصادیق شناخته‌شده و موارد احتمالی ناشناخته‌ی آن را فراگیرد، بی‌نصیب مانده است. نظر به اهمیت و نقش این گونه‌ی بدیعی در درک و تبیین معانی و مفاهیم کلام فصیح عربی، این تحقیق با مراجعه به مشهورترین آثار بدیع‌پژوهان به بررسی و نقد دیدگاه‌های آنان درخصوص تعریف استخدام بدیعی و بیان و کاستی‌های هرکدام پرداخته و سپس تعریفی جامع و مانع از این محسّنه‌ی معنوی مطرح کرده است. در ادامه، معروف‌ترین اشکال و قالب‌های موجود استخدام در آثار پیشینیان، همراه با شواهدی از نظم و نثر عربی ذکر شده است. بالاخره این جستار با تحلیل یکی از آیات قرآن کریم، برای نخستین بار قالبی ناشناخته از استخدام در این کتاب را کشف و ارائه کرده که در آن عطف سه اسم بر معمول (فاعل) یک عامل (فعل) سبب شده تا آن عامل در رابطه با هرکدام از آن چهار معمول، معنایی متفاوت بیابد که در این تحقیق، تلاش شده با مراجعه به کتب لغت، این معانی، استخراج و عرضه شود.

الكلمات الرئيسية