طهران، بهجت آباد، شارع بزشک، شارع الشهيد الدکتور حسن عضدي، البناء رقم 76، الطابق 2، الغرفة رقم 224، الجمعية العلمية الإيرانية للغة العربية وآدابها

نوع المستند : علمی - پژوهش

المؤلف

استاديار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه پيام نور

المستخلص

يکي از مهم‌ترين عناصر موردنياز در تقويت مهارت‌هاي پژوهشي و کارآفريني دانشجويان و توسعۀ روند توليد علم و نوآوري، پرورش مهارت سواد اطلاعاتي پيشرفته و رشته‌مبناست؛ ازاين‌رو، هدف اين پژوهشِ پيمايشي، بررسي سطح سواد اطلاعاتي پيشرفتۀ دانشجويان رشتۀ زبان و ادبيات عربي کشور و رابطۀ آن با برخي متغيرهاي جمعيت‌شناختي و زمينه‌اي است. براي تحقق اين امر پرسش‌نامه‌اي محقق‌ساخته تهيه شد و پس از تأييدشدن روايي و پايايي آن، در اختيار نمونه‌اي 392 نفري از دانشجويان شاغل به تحصيل در رشتۀ زبان و ادبيات عربي در مقاطع مختلف تحصيلي و دانشگاه‌هاي کشور طي سال تحصيلي 94-95 قرار گرفت. طبق نتايج، ميزان سواد اطلاعاتي پيشرفتۀ دانشجويان اين رشته کمتر از حد متوسط و در سطحي پايين قرار دارد. بين ميزان سواد اطلاعاتي پيشرفتۀ اين دانشجويان از نظر متغير جنسيت و دانشگاه محل تحصيل تفاوتي وجود نداشت؛ اما اين ميزان در دانشجويان مقاطع تحصيلي مختلف و نيز بين دانشجويان سال اول و سال آخر تحصيل متفاوت بود. درمجموع، لزوم تجديدنظر جدي در برنامه‌هاي درسي اين رشته براي گنجاندن مهارت‌هاي سواد اطلاعاتي پيشرفته در آنها لازم دانسته شد.

الكلمات الرئيسية

کتابنامه

امیری، زهرا؛ کیانی، حسن و چشمه‌سهرابی، مظفر (1388)، «تحلیل سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهرکرد»، اطلاع‌شناسی، 6 (24)، 119-144.

پاول، رونالد آر (1379)، روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران، ترجمۀ نجلا حریری، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.

ترقی‌خواه دیلمقانی، نیره و محبوبه صادقی (1394)، «سنجش سواد اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز سمیرم، شهرضا و اصفهان براساس استانداردهای سواد اطلاعاتی برای دانشجویان آموزش عالی»، فصلنامۀ دانش‌شناسی، 8 (31)، 1-18.

زاهد بابلان، عادل و رجبی، سوران (1390)، «بررسی وضعیت سواد اطلاعاتی دانشجویان»، نشریة علمی‌پژوهشی فناوری آموزش، 5 (4)، 309-316.

سراجی، فرهاد و خداویسی، سارا (1393)، «مقایسۀ قابلیت‌های سواد اطلاعاتی دانشجویان حضوری و مجازی»، نامۀ آموزش عالی، 7 (28)، 141-160.

سیامک، مرضیه و داورپناه، محمّدرضا (1388)، ساخت و اعتباریابی پرسشنامۀ سنجش سواد اطلاعاتی پایه و واقعی دانشجویان مقطع کارشناسی، کتابداری و اطلاع‌رسانی، 12 (1)، 119-146.

شربتدار، حسن‌علی (1393)، «کارآفرینی آموزش و پژوهش در رشتۀ زبان و ادبیات عربی، همایش ملی کارآفرینی و تجاری‌سازی رشتۀ زبان و ادبیات عربی» (چکیدۀ مقالات)، سمنان: دانشگاه سمنان.

قاسمی، علی‌حسین، دیانی، محمدحسین، داورپناه، محمدرضا و شعبانی ورکی، بختیار (1386)، «هنجاریابی استانداردهای قابلیت‌های سواد اطلاعاتی (ای سی ار ال) برای جامعۀ دانشگاهی ایران»، مطالعات تربیتی و روان‌شناسی (ویژه‌نامۀ علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی)، 8 (3)، 77-99.

مؤمنی، مرجان؛ ولی‌زاده، سعید و قربانی، راهب (1393)، «بررسی سواد اطلاعاتی دانشجویان سال آخر دانشگاه علوم پزشکی کرمان»، کومش، 15 (4)، 502-511.

مهدوی‌آرا، مصطفی و حیدریان شهری، احمدرضا (1393)، «بررسی علل ناکارآمدی آموزش زبان عربی (سرفصل دروس رشته و چالش‌های ورود به بازار کار)»، همایش ملی کارآفرینی و تجاری‌سازی رشتۀ زبان و ادبیات عربی (چکیدۀ مقالات)، سمنان: دانشگاه سمنان.

منابع الکترونیکی

پناهی‌روا، نفیسه و مخاطب، محمد (۱۳۹۳)، «بررسی میزان مهارت‌های سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی همدان»، اولین کنگره سراسری فناوری‌های نوین ایران با هدف دستیابی به توسعه پایدار، تهران، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعۀ پایدار، بازیابی در 2 تیر 1395 از:

http://www.civilica.com/paper-senaconf01-senaconf01_013.html

دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی (1395)، «برنامه‌های درسی مصوب گروه علوم انسانی (زبان و ادبیات عربی)»، بازیابی در تاریخ 17تیر 1395 از:

http://www.msrt.ir/fa/prog/approvedcourses/forms/allitems.aspx

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، فصل دوم، برگرفته از سایت وزارت کشور، معاونت امور حقوقی، مجلس و بین‌الملل در 23 خرداد 1395 از:

http://moi.ir/portal/file/showfile.aspx?id=ab40c7a6-af7d-4634-af93-40f2f3a04acf

مرکز پژوهش و برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی (1395)، «آمار دانشجویان مؤسسات آموزش عالی کشور در رشتۀ زبان و ادبیات عربی، سال تحصیلی 94-95» (فایل اکسس، پاسخ مکاتبۀ رسمی نویسندگان).

انگلیسی

Association of College and Research Libraries (2000), Information literacy competency standards for higher education.Retrieved 12 January 2016 via:www.ala.org/ala/acrl/acrlstandards/informationliteracycompetency.htm

Association of College and Research Libraries, Literatures in English Section (2007), "Research Competency Guidelines for Literatures in English", American LibraryAssociation.Retrieved19June2016 via:http://www.ala.org/acrl/standards/researchcompetenciesles

Brown, C.and Krumholz, L.R.(2002), Integrating information literacy into the science curriculum.College & Research Libraries, 63 (2), 111-123.

Bruce, C.S. (2004), Information Literacy as a Catalyst for Educational Change.In:Danaher, Patrick A.(Ed.) Lifelong Learning:Whose Responsibility and what is your contribution?", The 3rd International Lifelong Learning Conference, 13-16 June 2004, Yeppoon, Queensland.Retrieved 15 May 2016 via:http://eprints.qut.edu.au/4977/1/4977_1.pdf

Bruce, C.S.Edwards, S.& Lupton, M.(2006), Six frames for Information literacy education:a conceptual framework for interpreting the relationships between theory and practice.Innovation in Teaching and Learning in Information and Computer Sciences, 5 (1), 1-18.

CaliforniaStateUniversity(2016),AdvancedInformationLiteracyOutcomes.Accessed15February2016via:https://www.csueastbay.edu/about/institutionaleffectiveness/wascarchive/files/pdf/SLOs%20Information%20Literacy%20Upper%20Division%20Approved.pdf

Castells, Manuel (2010), The Rise of the Network Society:Information Age (Vol.1), 2nd Edition.West Sussex:Wiley-Blackwell.

Eisenberg, M.B.(2008), Information literacy:Essential skills for the information age.DESIDOC Journal of Library & Information Technology, 28 (2), 39-47.

Emmett, A.& Emde, J.(2007), Assessing information literacy skills using the ACRL standards as a guide.Reference Services Review, 35 (2), 210-229.

Krejcie, R.V.& Morgan, D.W.(1970), Determining sample size for research activities.Educational and Psychological Measurement, 30 (3), 607-10.

Lau, J.(2006), Guidelines on information literacy for lifelong learning.IFLA, Veracruz.Retrieved 13 May 2016 via:http://libcmass.unibit.bg/ifla-guidelines-en.pdf

Mackey, T.P.& Jacobson, T.E.(2011), Reframing information literacy as a meta-literacy.College & Research Libraries, 72 (1), 62-78.

Maughan, P.D.(2001), Assessing information literacy among undergraduates:A discussion of the literature and the University of California-Berkeley assessment experience.College & Research Libraries, 62 (1), 71-85.

Mittermeyer, D.& Quirion, D.(2003), Information Literacy:Study of Incoming First-Year Undergraduates in Quebec.Quebec:Conference of Rectors and Principals of Québec Universities, 2003.

Okapi, H.N.Adomah, E.B.Sefu A.& Kalule, E.(), An Advance Information Literacy Program for Postgraduate Students.Accessed 15 March 2016 from the Repository of theUniversityofNigeriavia:http://www.unn.edu.ng/publications/files/12468_An_advanced_information_litracy_programme_for_postgraduate_students_.pdf

Rockman, I.F.(2004), Integrating Information Literacy into the Higher Education Curriculum:Practical Models for Transformation (The Jossey-Bass Higher and Adult Education Series).