آسیب‌شناسی فمینیسم اگزیستانسیالیستی «سیمون دوبووار» در داستان «عیناک قدری» غادة السمان

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی

المستخلص

غادة السمان با پیشینة فکری و فرهنگی خود که متأثر از چند خاستگاه اندیشگانی است، مجموعه داستان «عیناک قدری» را با محوریت زنان به نگارش درآورده‌است. اندیشه‌های السمان، تلفیقی از اندیشه‌های غربی به‌خصوص نظریات سیمون دوبووار، آموزه‌های دینی، و نیز مبانی اخلاقی فرهنگ عربی است. این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای سعی دارد تا از طریق نقد فمینیستی داستان «عیناک قدری»، به آسیب‌شناسی فمینیسم اگزیستانسیالیستی دوبووار بپردازد. بدین منظور ابتدا شخصیت‏ زن داستان (طلعت) مورد مطالعه قرار گرفته و از این طریق، به نقش وی در داستان اشاره شده تا مشخص شود که نویسنده با خلق این نقش‏، به دنبال چه هدفی بوده‌است. در ادامه به تحلیل اندیشه‌های دوبووار و تطبیق آنها با زندگی شخصیت زن داستان پرداخته شده‌ تا آسیب‌های این طرز فکر در زندگی زنان مشخص شود و نیز روشن سازیم که سمان به عنوان یک داستان‏نویس آشنا با مبانی فمینیسم، تا چه میزان توانسته خود را از سیطرة این اندیشه‌ها رهایی بخشد. درنهایت مشخص شد که هویت زنانه، عشق و ازدواج سه عنصر اصلی در این داستان هستند که حذف آنها، زن را دچار تعارض هویت جنسیتی می‌سازد.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

1) عربی

کتب

سعداوی، نوال (1977)، الوجه العاری للمرأة العربیة، بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر.

السمان، غادة (2005م)، عیناک قدری، بیروت: منشورات غادة السمان.

شوی، اورزولا (1995م) , أصل الفروق بین الجنسین, ترجمة: بوعلی یاسین, الطبعة الثانیة, سوریة: اللازقیة دارالحوار.

عبدالعزیز موسی، رشاد علی (د.ت)، سیکولوجیة الفروق بین الجنسین، القاهرة: مؤسسة المختار.

کامو، ألبیر (1983)، أسطورة سیزیف، نقله إلی العربیة: أتیس زکی حسن، بیروت: دار مکتبة الجیاة.

نسب الأختیار، نجلاء (1991)، تحرر المرأة عبر أعمال سیمون دی بوار و غادة السمان، بیروت: دارالطلیعه.

الدوریات

حیدر، محمد (1969م)، عیناک قدری، مجلة الآداب، السنة العاشرة، العدد6، صص: 35 ـ 31..

2) فارسی

کتاب‌ها

باقری، خسرو (1382)، مبانی فلسفی فمینیسم، تهران: وزارت علوم و تحقیقات و فناوری (مؤسسة قصیده‌سرا).

دوبووار، سیمون (1385ش)، جنس دوم، مترجم: قاسم صنعوی، ج 2، چاپ هفتم، تهران: طوس.

سارتر، ژان پل (1379)، روان‌کاوی وجودی، مترجم: احمد سعدی‌نژاد، تهران: جامی.

سفیری، خدیجه و سارا امینیان (1380ش)، جامعه‌شناسی جنسیت، چ 1، تهران: جامعه‌شناسان.

کی‌یرکگارد، سورن (1380)، ترس و لرز، مترجم: محسن فاطمی، قم: حوزة هنری سازمان تبلیغات اسلامی.

گری، بنوای (1379ش)، زنان از دیدگاه مردان، مترجم: محمدجعفر پوینده، چ سوم، تهران: جام.

گیدنز، ‌آنتونی (1374ش)، جامعه‌شناسی، مترجم: منوچهر صبوری، تهران: نی.

ناتانیل، براندن (1371ش)، روان‌شناسی حرمت نفس، مترجم: جمال هاشمی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

هام، مگی و سارا گمبل (1382ش)، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، مترجم: فیروزه مهاجر و همکاران، تهران: توسعه.

مجلات

پوراحمد، حسن و یاسمن یاری (1388)، «جنبش زنان مصر و حق مشارکت سیاسی (1980-1945)»، فصلنامة مطالعات خاورمیانه، ش1، س 16، صص: 169-143).

محمدی، اویس و زینب صادقی (1392)، «نقد فمینیستی داستان کوتاه "مردی در کوچه" از مجموعه داستان چشمان تو سرنوشت من است»، مجلة زبان و ادبیات عربی، شمارة 8، سال 5، صص: 113-85.

مردیها، مرتضی (1386ش)، «فمینیسم و اگزیستانسیالیسم»، مجله مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، شماره 14، صص 88-33.

یزدخواستی، بهجت (1384ش)، «مروری بر افکار سیمون دوبووار»، مطالعات راهبردی زنان، سال هشتم، شماره ۲۹، صص59-39.

3) انگلیسی

Marshal Gordon 1998 , A dictionary of sociology, oxford Universitty Press

Rodgers, Catherine, 1998, La Devxieme sex de simone de Beauvoir Un heritage admire et conteste; edition, Lharmattan paris.

Tongs, rosemarie, 2007, Feminist philosophy. in: the cambridge dictionery of philosophy, ed, by: Robert audi, uk: cambridge university press.


المجلد 13، العدد 44
الخريف 2017
الصفحة 131-154
  • تاريخ الاستلام: 03 فبراير 2016
  • تاريخ المراجعة: 26 ديسمبر 2016
  • تاريخ القبول: 28 ديسمبر 2016