خوانش‌پذیری کتاب‌های عربی دورة اول متوسطه بر اساس شاخص خوانایی «کلوز»

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان

المستخلص

شاخص‌های خوانایی به تجزیه‌وتحلیل یک نوشته به منظور سنجش درجۀ خوانش‌پذیری آن می‌پردازد تا نقاط قوت و ضعف آن را مشخص کند. با توجه به رویکرد جدید آموزش زبان عربی در مدارس ایران مبتنی بر استنباط و درک مطلب، این پژوهش به بررسی سطح خوانش‌پذیری کتاب‌های عربی متوسطة اول پرداخته‌است. پژوهش از نوع تحلیل محتوا و با استفاده از تکنیک خوانایی «کلوز» است. جامعۀ آماری پژوهش شامل 400 دانش‌آموز مشغول به تحصیل در پایه‌های هفتم و هشتم یکی از مدارس ناحیۀ 5 اصفهان است. آزمون کلوز بر نمونه‌ای متشکل از 200 دانش‌آموز از 6 کلاس انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل نمرات حاصل از اجرای این آزمون با استفاده از دو روش آماری توصیفی و استنباطی نشان می‌دهد که محتوای هر سه کتاب عربی دورة اول متوسطه بر اساس شاخص مذکور در سطح آموزشی است؛ به عبارت واضح‌تر، برای درک و فهم این کتاب‌ها نیاز به آموزش معلم است.

الكلمات الرئيسية


کتابنامه

الف) عربی

الرشیدی، مفلح حمود غانم (2005م)، مستوی مقروئیّة کتاب لغتی العربیّة المقرر للصف الرابع الإبتدایی فی دولة الکویت، رسالة ماجستیر، جامعة عمان للدراسات العربیّة.

السرحانی، عون بن محمد عامر (2011م)، مستوی مقروئیّة ودرجة إشراکیّة نصوص کتاب اللغة العربیّة للصف الرابع الابتدایی فی المملکة العربیّة السعودیّة، رسالة ماجستیر، جامعة مؤتة.

مؤمنی، عبداللطیف عبدالکریم ومحمد مجلی المؤمنی (2011م)، «مستوی مقروئیة کتاب اللغة العربیة للصف الرابع الأساسی فی الأردن»، مجلة جامعة دمشق، المجلد 27، العدد الثالث و الرابع. صفحة 557-588.

نظری، یوسف، و علی خطیبی (1396)، «مستوی مقروئیة کتب اللغة العربیة فی المرحلة الثانویة الأولی والإعدادیة القدیمة فی إیران (دراسة مقارنة علی أساس معادلة فرای) ». مجلة دراسات فی تعلیم اللغة العربیة وتعلّمها، العدد الثانی، ص 85-104.

ب) فارسی

پرورش، مولود، (1392ش)، «سطح خوانایی کتاب مطالعات اجتماعی»، مجله رشد آموزش علوم اجتماعی، دوره16، شماره1، صفحه 43- 45.

جعفری هرندی، رضا و ابراهیم میرشاه جعفری (1389ش)، «تبیین فرمول‌های خوانایی به عنوان روشی اساسی در تحلیل محتوای کتاب‌های درسی»، مجله روش‌شناسی علوم انسانی، سال 16، شماره 63، صفحه 97- 116.

دیانی، محمدحسین (1379ش)، سنجش خوانایی نوشته‌های فارسی خوانانویسی برای کودکان و نوسوادان و نوجوانان، مشهد: کتابخانه رایانه‌ای.

رسولی، مهستی و زهرا امیر آشتیانی (1390ش)، تحلیل محتوا با رویکرد کتب درسی، تهران: جامعه‌شناسان.

عابدی، یوسف (1393 ش)، «خواندنی‌های ناخوانا»، کتاب ماه کلیات، سال17، شماره 4، صفحه 33-37.

فردانش، هاشم و زهره شیران (1379ش)، «تحلیل محتوای کتاب متون فارسی سال سوم نظام جدید آموزش متوسطه و بررسی نظر دبیران مربوطه»، فصلنامه دانش و پژوهش، شماره 3، صفحه 131-137.

فضل‌اللهی قمشی، سیف‌الله و منصوره ملکی توانا (1389)، «روان‌شناسی تحلیل محتوا با تأکید بر تکنیک‌های خوانایی‌سنجی و تعیین ضریب درگیری متون»، مجله مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، سال 2، شماره 1، صفحه 71-94.

قادری مقدم، محمدابراهیم و مهدی سبحانی‌نژاد (1395ش)، «اعتبار سنجی روش‌های سنجش سطح خوانایی کتاب‌های درسی»، مجله پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دوره 2، شماره21، صفحه 44- 55.

کرامتی مقدم، سید علی (1395)، «نقد و تحلیل محتوای زبان فارسی»، فصلنامه نقد کتاب، سال 2، شماره 5، صفحه 153-166.

کنگری، هاله و همکاران (1390ش)، «بررسی نقش اندازه و شکل حرف بر یادآوری اطلاعات و سرعت خواندن متن در محتوای الکترونیکی»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات، دوره 27، شماره 2، صفحه 519-529.

معین، محمد (1385ش)، فرهنگ فارسی، گردآوری: عزیزالله علیزاده، چاپ سوم، تهران: راه رشد.

نوروزی چگینی، حسین و رستم نوروزی چگینی (1394 ش)، تحلیل محتوای کتاب علوم ششم ابتدایی با روش تعیین سطح خوانایی کلوز، سومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران: تحقیقات اسلامی سروش مرتضوی.

نیک‌نفس، سعید، و خدیجه علی‌آبادی، (1392ش)، «نقش تحلیل محتوا در فرایند آموزش و طراحی کتب درسی»، مجله جهانی رسانه، دوره 8، شماره 2، پیاپی 16، صفحه 124-150.

ج) انگلیسی

satarpour, Simin (2014). Investigating the relatedness of cloze _elide test, multiple-choice cloze test, and cutest as measures of reading comprehension, Journal of teaching and learning, no 13, 90-100.


المجلد 14، العدد 48
الخريف 2018
الصفحة 103-122
  • تاريخ الاستلام: 12 أغسطس 2017
  • تاريخ المراجعة: 29 ديسمبر 2017
  • تاريخ القبول: 30 ديسمبر 2017