در جست‌وجوی خویشتن؛ واکاوی بحران هویت در رمان «ساقة بامبو» بر اساس نظریة «اریکسون»

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

3 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی دانشگاه آزاد اسلامی اهواز

المستخلص

هویت هر فرد مجموعه عناصری از شخصیت اوست که به او این امکان را می‌دهد تا موضع خود را نسبت به جهان و دیگران مشخص کند. هویت، پدیده‌ای ساکن نیست، بلکه سیال و چندلایه‌ است و همین سیال بودن است که درعین‌حال که سبب پویایی آن می‌شود، آن را در معرض خطر نیز قرار می‌دهد؛ خطری که می‌تواند سبب بحران هویت شود. این بحران با نوعی بی‌ثباتی، گسیختگی ساختی و اختلال در کارکردها یا اجزای موجود در نظام منِ فردی و اجتماعی شخص دیده می‌شود. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ توصیفی و خوانش متن‌گرای رمان «ساقة بامبو» اثر «سعود سنعوسی»، ابتدا به بررسی تعریف بحران هویت فردی و اجتماعی و نشانه‌های آن بر اساس نظریة «اریک اریکسون» می‌پردازد. سپس با ذکر نمونه‌هایی عینی، بحران هویت شخصیت اصلی رمان (خوزه = عیسی) در رویارویی با عوامل فراواقعی و نیز نقش بیگانگی و تنش‌های اجتماعی در دو جامعة «فیلیپین» و «کویت» را بیان می‌دارد. بنیان رمان بر این حقیقت اساسی مبتنی است که فرد به‌ناچار در کنترل و پیشبرد اختلالات شخصیتی‌ای که در به‌وجودآمدن آن‌ها به‌هیچ‌وجه سهیم نیست، تصمیم‌گیرندة واحد است.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

1) کتاب

دوران، بهزاد (1387)، هویت اجتماعی: رویکردها و نظریه‌ها، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.

سنعوسی، سعود (2012)، ساق البامبو، بیروت: الدار العربیة للعلوم.

شاملو، سعید (1382)، مکتب‌ها و نظریه‌ها در روان‌شناسی شخصیت، تهران: رشد.

الطائی، علی (1378)، بحران هویت قومی در ایران، تهران: شادگان.

عاملی، سعیدرضا (1384)، دوجهانی‌شدن‌ها و آینده هویت‌های همزمان؛ به کوشش عباس‌زاده و عباسی، تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.

فکوهی، ناصر (1380)، بررسی مسائل اجتماعی ایران. تهران: پیام‌نور.

گل محمدی، احمد (1380)، جهانی‌شدن فرهنگ: هویت، تهران: نی

گولد، جولیس؛ کولب، ویلیام (1376)، فرهنگ عمومی اجتماعی، ترجمه گروهی: مازیار.

نوچه فلاح، رستم (1383)، هویت، واقعیت ثابت یا سیال، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی.

2) مقالات

اخترشهر، علی (1386)، «ابعاد هویت اجتماعی – دینی دانشجو»، فصلنامه مطالعات معرفتی دانشگاه اسلامی، شماره 35، صص 124-96.

ادیب راد، نسترن (1383)، «ابعاد روان‌شناختی هویت فرهنگی»، مبانی نظری هویت و بحران هویت؛ به کوشش علی‌اکبر علیخانی: تهران: جهاد دانشگاهی.

اکبری، مریم (1394)، «مصاحبه روزنامه الشرق الأوسط با سعود سنعوسی»، مد و مه، صص 1-5.

باستانی، محمدحسین (1372)، «بحران هویت، مسئله‌ای جهانی»، فصلنامه علوم اجتماعی: نامه فرهنگ، شماره 9، صص43-40.

برکت، بهزاد (1387)، «هویت و بازتاب آن در رمان»، مجله ادب‌پژوهی، شماره 5، صص90-61.

جمشیدی، احمد (1382)، «بحران هویت 2»، مجله علوم تربیتی: اصلاح و تربیت، شماره 14 و13، صص7-3.

حاجی حسینی، حسن (1381)، «بحران هویت و انحراف اجتماعی»، مجله علوم اجتماعی، مطالعات راهبردی زنان، شماره 17، صص49-39.

حیدرقزوینی، پیام (1394)، «صداهای دیگری به گوش می‌‌رسند»، سرمقالة روزنامه شرق، شماره 2451، چهارشنبه 27 آبان.

دوران، بهزاد (1389)، «هویت‌‌یابی در عصر بحران هویت: چالش‌‌های سیاست‌‌گذاری فرهنگی»، فصلنامة مطالعات فرهنگی دانشگاه تهران، شماره 21، صص162-157.

رضوی، اقدس‌‌سادات (1388): «نوجوانی و هویت‌‌یابی»، مجله مشاور مدرسه، دوره پنجم، شماره 1، صص16-20.

طالبیان، یحیی؛ حسینی سروری، نجمه (1385)، «شیوه‌‌های روایتگری در قصة مرغان شیخ اشراق»، مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشکده فردوسی مشهد، سال39، شماره 3، صص104-84.

3) منابع انگلیسی

وطفة، أسعد (1396)، «إشکالیة الهویة و الإنتماء فی المجتمعات العربیة المعاصرة» مجله نقد و تنویر

https://Edusocio.net/index

شحادة، یوسف (1396)، الهویة والاشتباک فی روایة ساقة بامبو لسعود السنعوسی:

https://ar.wikipedia.org/wiki/.