بررسی تطبیقی میزان اثر‌بخشی آموزشی کتاب‌های تازه‌تألیف عربی متوسطة اول و دوم از دیدگاه معلمان و دانش‌آموزان شهرستان بیرجند

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلفون

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بیرجند

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه بیرجند

المستخلص

در این پژوهش با بررسی رویکرد تازه‌ای که در نظام جدید آموزش‌وپرورش منجر به تغییر نام کتاب درسی عربی به عربی زبان قرآن شده‌است، نظرات دبیران عربی و دانش‌آموزان دورة اول و دوم متوسطه دربارة میزان کارآمدی این کتاب، نوع ارزشیابی‌های موجود در آن و همچنین میزان علاقه‌مندی دانش‌آموزان به زبان عربی مقایسه و تحلیل شده‌است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و به کمک پرسش‌نامه و استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی در سال تحصیلی 97-96، اطلاعات استخراج‌شده را از جامعة آماری 138دبیر و 7381 دانش‌آموز شهرستان بیرجند، تحلیل و واکاوی نموده‌است. نتایج نشان می‌دهد که با وجود کم‌کردن تدریجی حجم قواعد و پررنگ شدن بخش ترجمه در دو دهة گذشته، این روش نتوانسته دانش‌آموزان سوم متوسطه را که در طی شش سال به یادگیری این زبان پرداخته‌اند، به عربی علاقه‌مند کند. البته با توجه به نتایج نظرسنجی، دانش‌آموزان نهم که مدت سه سال است این زبان را به شیوه‌ای جدید فرامی‌گیرند کارآمدی کتاب‌های جدیدالتألیف عربی و علاقه‌مندی خود را به این زبان بیش از دانش‌آموزان و دبیران سوم متوسطة نظام قدیم اعلام کرده‌اند. افزون بر این، دبیران و دانش‌آموزان مقطع نهم متوسطة اول، کارآمدی کتاب‌های جدیدالتألیف را بیشتر از دبیران و دانش‌آموزان سوم دبیرستان اعلام کرده‌اند. با وجود این، جملگی معتقدند که در ارزشیابی پایانی، باید نمره به دو بخش شفاهی و کتبی اختصاص یابد.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

الف) کتاب‌ها

فارسی

راهنمایبرنامةدرسیعربیمتوسطه، (1391)، نگاشت هشتم، تهران: مرکز منابع سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی.

سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، (1390)، تهران: وزارت آموزش‌وپرورش.

سیف، علی‌اکبر (1382)، روان‌شناسی پرورشی، تهران: آگاه.

فتحی واجارگاه، کوروش و آقاجان زاده، محرم، (1386)، راهنمایتألیفکتاب‌هایدرسی، چاپ اول، تهران: آییژ.

مسعود، جهانگیر، (1370)، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ 57، تهران: دوران.

ملکی، حسن، (1380)، مبانی برنامه‌ریزی درسی آموزش متوسطه، تهران: سمت.

میرزا بیگی، علی، (1387)، برنامه‌ریزی درسی و طرح درس. تهران: یسطرون.

عربی

طعیمة، رشدی احمد (1989). تعلیم العربیّة لغیر الناطقین بها: مناهجه و أسالیبه، الرباط: الایسیسکو.

ب) مقالات

حقدوست‌راد، سیده زهرا، (1388)، «موانع یادگیری درس عربی در دوره متوسطه از دیدگاه دانش‌آموزان و دبیران»، کتاب ماه ادبیات، تهران: خانه کتاب، صص 45 – 36.

حکیم‌زاده، رضوان و متقی‌زاده، عیسی، (1394)، «بررسی میزان کارآمدی آموزش زبان عربی عمومی در مقطع متوسطه از نظر دبیران و دانش‌آموزان شهر کرمان»، ماهنامه جستارهای زبانی، تهران: دانشگاه تربیت مدرّس، صص106-77.

خضری، کاوه، (1393)، «نگاهی به کتاب عربی اول دبیرستان بر اساس الگوها و ملاک‌های تحلیل و سازمان‌دهی محتوا»، فصلنامه جستارهای زبانی، تهران: دانشگاه تربیت مدرّس، صص258- 238.

سلطانی‌نژاد، نجمه، (1394)، «بررسی میزان کارآمدی آموزش زبان عربی عمومی در مقطع متوسطه از نظر دبیران و دانش‌آموزان شهر کرمان»، جستارهای زبانی، تهران: دانشگاه تربیت مدرّس، ص106-77.

صدیق اورعی، غلامرضا، (1385)، «سنجش گرایش دانش‌آموزان دبیرستانی شهر مشهد به درس عربی و عوامل مؤثر بر آن»، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، مشهد: دانشگاه فردوسی، صص 81 -57.

قورچیان، نادر قلی، (1372)، «گامی در مسیر انتخاب محتوا در حوزه تخصصی برنامه درسی»، فصلنامه تعلیم و تربیت، تهران: وزارت آموزش‌وپرورش، صص64-37.

متقی‌زاده، عیسی و شه‌بخش مجبور، آزاده، (1395)، «ارزیابی میزان موفقیت بخش متون عربی عمومی سال دوم دبیرستان از دیدگاه دبیران و دانش‌آموزان»، دو فصلنامه جستارهایی در زبان و ادبیات عربی، تهران: دانشگاه تربیت مدرّس، صص53-33.

متقی‌زاده، عیسی و همکاران، (1389)، «بررسی و نقد میزان استفاده دبیران از راهبردهای تدریس متون کتاب عربی دوره پیش‌دانشگاهی»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، صص171-147.

محمدی رکعتی، دانش و همکاران، (1389)، «بررسی میزان موفقیت بخش کارگاه ترجمه درکتاب‌های عربی دوره دبیرستان از دیدگاه معلمان و دانش‌آموزان شهرستان دورود»، مجله انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، تهران: انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، ص137-114.

مؤمنی مهمویی، حسین و زارعیان، غلامرضا، (1389)، «نقش و کارکردهای ارزشیابی در مراحل تدوین برنامه درسی»، فصلنامه راهبردهای آموزش، تهران: دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله (عج)، صص72-67.


المجلد 14، العدد 49
الشتاء 2019
الصفحة 81-110
  • تاريخ الاستلام: 05 فبراير 2018
  • تاريخ المراجعة: 06 أكتوبر 2018
  • تاريخ القبول: 07 أكتوبر 2018