الدراسة المباحث الفرعیة و العناوین الداخلیه لل مقالات العلیمة الحکمة اللغة العربیة و آدابها

المؤلف

المستخلص

إنّ معالجة المباحث الفرعیّة ودراسة العناوین الداخلیّة للمقالات العلمیّة المحکّمة، وتحدید مدى تطابق العناوین الداخلیّة مع المعاییر العلمیّة الجدیدة، تعتبر من الطرق الهامّة لرفع النواقص الموجودة وارتفاع المستوى العلمی للمقالات الجامعیّة.


تدلّ دراسة أکثر من 80 مقالة منشورة فی المجلات العلمیّة المحکّمة فی اللغة العربیّة وآدابها، على أنّ الالتزام بالأصول والمعاییر فی اختیار المباحث الفرعیّة والعناوین الداخلیّة کفرع من منهجیّة البحث، یحتاج إلى کثیر من الممارسة والدقّة والمهارة. فبغض النظر عن عدد قلیل من المقالات المقبولة، نلاحظ أنّ کثیراً من مقالات اللغة العربیّة وآدابها تعانی من نواقص وعیوب کثیرة تنتج من قلّة الاهتمام بل وحتّى من عدم معرفة الأصول والمعاییر المنهجیّة فی اختیار المباحث الفرعیّة وتنسیق العناویین الداخلیّة.


فبناء على ذلک تعانی المقالات المنشورة من نواقص کثیرة أهمّها: فقدان المباحث والعناوین الداخلیّة، فقدان المقدّمة والخاتمة، وجود عناویین کلّیة مکرّرة، عناوین زائدة فی بدایة الأبحاث، تکرار عنوان المقالة دون التنویع والتقسیم، العناوین المبهمة والطویلة، التشتّت الناتج من تقدیم المباحث وتأخیرها، وأخیراً فقدان تناسق المباحث والعناوین الداخلیّة مع موضوع المقالة. فیستحسن الاجتناب عن هذه العیوب والنواقث لرفع المستوى العلمی للمقالاات الجامعیّة.

الكلمات الرئيسية


-         الجبوری، یحیى وحید، منهج لبحث الأدبی وتحقیق النصوص، بیروت، دار الکتب العلمیّة، الطبعة الثانیة، 1989.

-         خاکى، غلامرضا، روش تحقیق : با رویکردى به پایان نامه نویسى، تهران، انتشارات بازتاب، چاپ سوم، 1386.

-         خورشیدى، عباس، وغندالى، شهاب الدین، وموفّق، فرشید، روشهاى پژوهش در علوم رفتارى (از نظریّه تا عمل)، تهران: انتشارات نوین پژوهش، چاپ اول، 1378.

-         دلاور، على، روش‌هاى تحقیق در روان شناسى وعلوم تربیتى، تهران : انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ اول، 1385.

-         زرّین کوب، عبد الحسین، تحقیق درست: یاداشت‌ها واندیشه ها، تهران: انتشارات جاویدان، چاپ سوم، 2536.

-         سنو، أهیف، محاضرات فی منهجیّة البحث، بیروت، جامعة القدّیس یوسف، معهد الآداب الشرقیّة، 2001.

-         شلبی، أحمد، کیف تکتب بحثاً أو رسالة، القاهرة: مکتبة النهضة المصریّة، الطبعة الثامنة، 1974.

-         شوقی ضیف، البحث الأدبی: طبیعته، مناهجه، أصوله، مصادره، القاهرة: دار المعارف، الطبعة السابعة، 1972.

-         صابرى، علی، المنهج الصحیح فی کتابة البحث الأدبی، انتشارات شرح، چاپ اوّل، 1384.

-     طاهرى‌نیا، على باقر وبخشى مریم، "سنجش تولیدات علمى گروه زبان وادبیات عربى ایران"، (مقالات علمى پژوهشى از سال 1386 – 1382)، ص 103 - 128 مجلّه انحمن زبان وادبیات عربى، شماره 13، زمستان 1388.

-         فرامرز قراملکى، أحد، روش مطالعات دینى، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامى رضوى، چاپ اول،  1385.

-           لطف آبادى، حسین، "تولید علم و مقالات علمى پژوهشى علوم انسانى در ایران"، فصلنامه نوآورى هاى آموزشى، شماره 6، 1382. 

-         مشکین فام، بتول، البحث الأدبی؛ مناهجه و مصادره، تهران: انتشارات سمت، چاپ دوّم، 1386.

-         نادرى، عزّت الله وسیف نراقى، مریم، روش‌هاى تحقیق در علوم انسانى، انتشارات بدر، چاپ پنجم، 1372.

-     میرزایى فرامرز، خلیل پروینى، على سلبمى، "تحلیل گزارشگونه مقالات چاپ شده مجلّه انجمن ایرانى زبان وادبیات عربى"، ص 165 - 181 مجلّه انحمن زبان وادبیات عربى، شماره 10، پاییز و زمستان 1387.