بررسى شاخص‌هاى مؤثّر در استنادگیری مقالات مجله انجمن ایرانى زبان وادبیات عربى

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شیراز
2 مربی گروه علم‌سنجی علوم اسلامی و انسانی مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام
چکیده
نشریات آن­گاه که در پایگاه­هاى استنادى مهم نمایه شوند اعتبار بیشترى کسب مى­کنند. انتشار تولیدات علمی در این پایگاه­ها باعث افزایش رؤیت­پذیری واحتمال و فرصت افزایش استناد به آن­ها می­شود. مجله انجمن ایرانى زبان و ادبیات عربى به عنوان یکى از مهترین­ترین نشریات رشته زبان و ادبیات عربى به شمار مى­رود که موفق به کسب ضریب تاثیر در پایگاه استنادى علوم جهان اسلامشده است. بنابراین بررسى استنادهاى مقالات این نشریه و در نتیجه تلاش در جهت بهبود کیفیت این نشریه از اهمیت بالایى برخوردار است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش کتاب­سنجى به بررسى رابطه میان چهار متغیّر (چند نویسندگى، تعداد کلید واژه، تعداد منابع و همکارى بین مؤسسه­اى) در ۳۹۰ مقاله مجله انجمن ایرانى زبان وادبیات عربى که از سال 2005 تا 2017 در پایگاه استنادى علوم جهان اسلام نمایه شده­اند، پرداخته است. ابزار پژوهش، ابزار جستجوى پیشرفته نمایه استنادى علوم ایران و سامانه نشریات علمى جهان اسلام در پایگاه استنادى علوم جهان اسلام است. ابزار تحلیل داده­ها، نرم­افزارهای اکسل و SPSS مى­باشد. نتایج نشان داد متغیّرهاى چندنویسندگى و همکارى بین­دانشگاهى موجب مى­شود که تعداد دفعات استناد به مقالات این نشریه افزایش یابد. در حالى­که متغیرهاى تعداد کلید واژه و تعداد منابع در مقالات، تاثیر مثبتى بر استنادگیرى مقالات ندارند.

کلیدواژه‌ها


المصادر
أ‌)    الکتب
حری، عباس، (1381): آیین نگارش علمی، تهران، هیات امنای کتابخانه های عمومی کشور.
ب) الدّوریات
-  إبراهیمی، سعیده و دیگران (139۶): «شاخص ­های پیش بینی­کننده تاثیرگذاری علمی در افزایش استنادگیری مقالات نشریه هاى علمى»، پردازش و مدیریت اطلاعات، سال 32، شماره 3، صص 661-694.
- جمالی مهمویی، حمیدرضا و دیگران (1392): «جایگاه علمی ایران در دنیا، از رویا تا واقعیت»، کتاب ماه کلیات، سال 16، دوره 8، صص 8-17.
- حری، عباس و اعظم شاهبداغی (1383): «استناد در آثار علمی: چاله ها و چالش ها»، مجله روانشناسی و علوم تربیتی، سال 34، دوره 2، صص 65-95.
- حقیقی، محمود، (1381): «کاربرد استناد در نگارش های علمی»، مجله روانشناسی و علوم تربیتی، سال 32، دوره 2، صص 215-232.
- ستوده، هاجر و آفتاب قدیمی (۱۳۹۳): «سنجش ارزش استنادی مقالات شیمی ایران با استفاده از شاخص سهم استناد متنی»، پردازش و مدیریت اطلاعات، سال 30، دوره 2، صص 357-372.
- شاهبداغی، اعظم و مریم شکفته (1388): «بررسی وضعیت انتشار و استناد به مقالات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در نمایه نامه های استنادى تامسون (ISI) در سال­های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۷»، پژوهش در پزشکی، سال 33، دوره 2، صص 81-87.
- شریف مقدم، هادى و دیگران (۱۳۹۴): «ﺑﺮرسی اﻟﮕﻮی ﻧﻮﯾﺴﻨﺪگی و ﻣﯿﺰان اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﯾﺮاﻧی ﺣﻮزه ﺟﺮاحی بر اساس داده های پایگاه اطلاعاتی آی. اس. آی (ISI)»، نشریه جراحى ایران، سال 23، دوره 2، صص 66-75.
- صالحی نیا، حمید، (1393): «بررسی ضرورت ایجاد پایگاه استنادی جهت مقالات پزشکی در کشور»، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، سال 14، دوره 9، صص 827-828.
- عرفان منش، محمد امین و دیگران (1392): «بررسی مشارکت پژوهشگران روان­شناسی و روان پزشکی کشور در تولید علم»، پردازش و مدیریت اطاعات، سال 29، دوره 1، صص 137-163.
- فیض آبادی، منصوره و دیگران (1396): «تحلیل عوامل موثر بر استناد به مقالات مروری حوزه پزشکى ایران»، مدیریت سلامت، سال 20، دوره 68، صص 86-98.
- منصوری، علی و دیگران (1397): «بررسی وضعیت و عوامل مؤثر بر استناد شدگی برون‌ دادهای پژوهشی دانشگاه های علوم پزشکی تیپ یک کشور با استفاده از پروانه های ثبت اختراع طی سال های 2015-2000». مدیریت اطلاعات سلامت. سال 15، دوره 3، صص 126-131.
- نظریان، سعید و دیگران (۱۳۹۱): «استناد بالای مقالات چند نویسنده ایرانی در مقایسه با مقالات تک نویسنده: آیا آن مربوط به خوداستنادی در زمانى است؟»، پردازش و مدیریت اطاعات، سال 27، دوره 4، صص945-960.
- نوروزی چاکلی، محمدرضا و سکینه جعفری (1393): «ارزیابی تحلیلی رابطه کیفیت و خوداستنادى مجلّات در نشریات حوزه علوم انسانی»، مجله علم سنجى کاسپین، سال 1، دوره 2، صص 57-65.
- نوروزی چاکلی، محمدرضا و دیگران (1388): «پانزده سال تولید علم ایران در پایگاه‌هاى «مؤسسه اطلاعات علمی» (آی.اس.آی) 1993-2007»، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، سال 20، دوره 1، صص 175-200.
- یوسفی، احمد و دیگران (1391): «ﺗﺤﻠﻴﻞ اﺳﺘﻨﺎدی و هم تالیفی ﺗﻮﻟﻴﺪات ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﻳﺮاﻧی در حوزه ایمنی شناسی در پایگاه اطلاعاتی ISI: گزارش کوتاه»، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، سال 70، دوره 3، صص 188-193.
 
-          Bornmann, L., Schier, H., Marx, W., Daniel, H.D. (2012). »What factors determine citation counts of publications in chemistry besides their quality?«. Journal of Informetrics. Vol. 6, No. 1, pp. 11-18.
-          Gazni, A., Didegah, F. (2011). »Investigating different types of research collaboration and citation impact: a case study of Harvard University’s publications«. Scientometrics. Vol. 87, No. 2, pp. 251–265.
-          Ketzler, R., Zimmermann, K. F. (2013). »A citation-analysis of economic research institutes«. Scientometrics, Vol. 95, No. 3, pp. 1095–1112.
-          Megnigbeto, E. (2015). »International collaboration in scientific publishing: The case of West Africa (2001–2010).« Scientometrics.  Vol. 96, No. 3, pp. 761-783.
-          Ni, P., An, X. (2018). »Relationship between international collaboration papers and their citations from an economic perspective«. Scientometrics. Vol. 116, No. 3, pp. 863–877.
-          So, M., Jiyong K., Sangki Ch., Han w. p. (2015). »Factors affecting citation networks in science and technology: focused on non- quality factors«. Quality & Quantity. Vol. 49, No. 4, pp. 1513-1530.
-          Sotudeh, H. 2011. »Concentration effect of citation to Iranian papers: Iran's Matthew core journals«. Online Information Review. Vol. 35, No. 3, pp. 471-491.
-          Tahamtan, I., Safipour Afshar, A., Ahamdzadeh, Kh. (2016). »Factors affecting number of citations: a comprehensive review of the literature«. Scientometrics. Vol. 107, No. 3, pp. 1195–1225.
-          Villas M.V., Macedo-Soares T.D.L., Russo G.M. (2008). »Bibliographical research method for business administration studies: a model based on scientific«.Journal ranking. Brazilian Administration Review. Vol. 5, No. 2, pp. 139-159.
ج) التّقاریر
- خردمندنیا، سهیلا (1394). آشنایى با شاخص هاى تحلیل استنادی در علم سنجى، مرکز پژوهش­های مجلس: دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری ­های نوین (گروه فناوری ­های نو).
د) المشاریع البحثیّة
- ﻋﻠﯿﻤﺮادی، فواد (1394). ارﺗﺒﺎط ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﻇﺎﻫﺮی و ﻋﻨﻮان ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮ اﺳﺘﻨﺎد آن، طرح تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین، دانشکده بهداشت. 
ه) المواقع الإلکترونیّة
- محاضرات قائد الثّورة الإسلامیّة الإمام الخامنئی فی لقاء مع مجموعة من النّخب الشّبابیّة والمواهب العلمیّة المتفوّقة فی 26/7/1398. (المأخوذ فی تاریخ 7/8/1396)                                                    http://www.leader.ir

  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1397
  • تاریخ بازنگری 13 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1399