جنبه‌های نمادین مکان در رمان «المتشائل»

یکی از رمان‌هایی که رنج و مشقت مردم فلسطین را به‌خوبی نشان داده، رمان «الوقائع الغریبة فی اختفاء سعید ابو النحس المتشائل» اثر «امیل حبیبی» است. این رمان با تصویر کردن دگرگونی‌ها و آسیب‌های واردشده بر «مکان» نقش پررنگی در نمایش این رنج ایفا کرده‌است. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی نقش مکان و جنبه‌های نمادین آن بررسی شده، و بر این اساس از میان انواع چهارگانة مکان (مکان من، مکان دیگران، مکان‌های عمومی، مکان نامحدود) که «یوری لوتمن» تقسیم‌بندی کرده‌است، دو نوع مکان من و مکان دیگران بررسی خواهد شد. همچنین در این مقاله به دلیل وسعت کار، بررسی گزینشی مکان به جای بررسی کلی مدنظر قرار گرفته‌است. نتایج به این نکتة مهم اشاره دارد که در این دو نوع مکان، نوعی رابطه خود و دیگری مشاهده می‌شود که در مکان نمایان می‌شود: یک طرف این رابطه می‌کوشد تا جنبة موروثی عرب بودن مکان را از آن بزداید و با تسلط بر آن هویت عربی آن را دگرگون سازد و نیز نوع استفاده از مکان را تغییر دهد؛ طرف دیگر رابطه نیز می‌کوشد تا جنبه موروثی عرب بودن مکان را با استفاده از روایت و داستان جاودانه کند تا هویت عربی خود را حفظ نماید.