بررسی زبان‌شناختی استعاره ی جهتی بالا/ پایین در زبان قرآن رویکرد معنی شناسی شناختی

نویسندگان
چکیده
این مقاله به بررسی زبان‌شناختی استعارة جهتی بالا/پایین در نیمة اول قرآن بر اساس رویکرد معنی شناسی شناختی می­پردازد. عبارات استعاری قرآنی که حاوی کانون های استعاری (مثل: «فوق»، «دون»، «علی»، «اعلی»، «هبط» و غیره) هستند در این عبارات شناسایی شده­اند تا بررسی شود که اولاً: در زبان قرآن، کدام تصورات انتزاعی دینی، با توسل به مفاهیم عینی جهتی بالا و پایین تصورسازی شده­اند؟ ثانیاً، چه ارتباط نظام مندی میان این دسته از عناصر وجود دارد؟ نتایج این تحلیل نشان می‌دهد که مفاهیم انتزاعی قدرت، بیشتر، و بهتر در بالای یک خط عمودی قرار دارند و مفاهیم و تصوراتی چون ضعف، کمتر، و بدتر در پایین قرار دارند. مبنای تجربی این استعاره، فرهنگ قرآن و حرکت جسمانی انسان است.  

کلیدواژه‌ها


- فلیسی، ابوالفضل حبیش بن ابراهیم، وجوه قرآن، ترجمة مهدی محقق، تهران، انتشارات بنیاد قرآن،1360
- صفوی، کورش، در آمدی بر معنی شناسی، سورة مهر(حوزة هنری سازمان تبلیغات اسلامی)، تهران 1383
- طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، تهران  1397 ق
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه،1353-5.
- نصیریان، یدالله، علوم بلاغت و اعجاز قرآن، تهران، انتشارات سمت، 1380.
- یوسفی راد، فاطمه، بررسی استعاره زمان در زبان فارسی: رویکرد معناشناسی شناختی، پایان نامه کارشناسی ارشد،  دانشگاه تربیت مدرس، 1382.
-  Eweida, Sara, The realization of time metaphors and the cultural implications: An analysis of the Quran  and English Quranic translations, Stockholm University (2006).
-  Jäkel, Olaf, Hypothesis Revisited: The Cognitive Theory of Metaphor Applied to Religious Texts (2002). (jaekl@anglistic.uni-halle.de)
-  Lakoff, George and Johnson, Mark. Metaphors We Live By, University of Chicago Press, Chicago,( 1980).
-  Saeed, John I., Semantics. Oxford: Blakwell, (1997).
-  Shokr Abdulmoneim, Mohammad, The Metaphorical Concept' "Life is a Journey"in the Quran: a Cognitive –semantic analysis,  (2006). www. Metaphoric.de

  • تاریخ دریافت 18 تیر 1391