تحلیل هنری نمایشنامه اسلامی«شیء عن الموت» اثرعماد الدین خلیل

نویسندگان
چکیده
ادبیات اسلامی،از جمله نمایشنامه اسلامی، تعبیری زیبا و هنرمندانه از نگرش همه جانبه اسلام به هستی و انسان است. «عماد الدین خلیل» اندیشمندوادیب عراقی(متولد 1939) از نظریه پردازان و پیشگامان ادب و نمایشنامه نویسی اسلامی است. آثار وی در زمینه تاریخ، اندیشه و ادب اسلامی، متاثر از  عقیده و نگرش  اسلامی اوست. نمایشنامه «شی ء عن الموت» از آثار ابداعی اوست که پدیده مرگ و عکس العمل افراد گوناگون را در برابر آن،ترسیم کرده است. «ایمان و امید به نیروی  برتر (ذات خداوندی) در سخت ترین شرایط (رویارویی با مرگ)» درونمایه و مضمون این نمایشنامه اسلامی می­باشد.
عناصر هنری  این نمایشنامه به نحو شایسته­ای در خدمت درون مایه آن می­باشد. عنصر گفت و گو نیز غالب ویژگی­های یک گفت و گوی  نمایشی را دارد، اگر چه در مواردی از حالت نمایشی خارج شده و حالت نقل و روایت به خود گرفته است.

کلیدواژه‌ها


1-                  قرآن کریم 
2-                  ارسطو، فن شعر، عبدالحسین زرین کوب، تهران، امیرکبیر، چاپ اول، 1357
3-                  باکثیر، علی احمد، فن المسرحیة من خلال تجاربی الشخصیة، قاهره، مکتبة مصر، چاپ سوم، 1985
4-                  البستانی، محمود، الاسلام و الادب، قم، المکتبة الادبیة المختصة، چاپ اول، 1422  هـ . ق
5-                  بلبل، فرحان،النص المسرحی، الکلمة و الفعل، دمشق، اتحاد الکتاب العرب،2003
6-                  خلیل، عمادالدین، شیء عن الموت، بیروت، دار التوجیه الاسلامی، چاپ اول، 1979
7-                  خلیل، عماد الدین، فوضی العالم فی المسرح الغربی المعاصر، بیروت، الرسالة، 1989
8-                  خشبة، درینی، أشهَر المذاهب المسرحیة، قاهره، المطبعة النموذجیة 
9-                  رشدی، رشاد، فن کتابة المسرحیة، قاهره، الهیئة المصریة العامة للکتاب، 1998
10-               العشماوی، محمد زکی، المسرح؛ اصوله و اتجاهاته المعاصرة، بیروت، دار النهضة العربیة
11-               قادری، نصراله، آناتومی ساختار درام، تهران، نیستان، چاپ اول، 1380
12-               القط، عبدالقادر، من فنون الادب؛ المسرحیة، بیروت، دارالنهضة العربیة، 1978
13-               قطب، سید، النقد الأدبی، أصوله و مناهجه، قاهره، دارالشروق، چاپ ششم، 1990
14-               قطب، محمد، منهج الفن الاسلامی، قاهره، دارالشروق، چاپ هفتم، 1987 .
15-               الکیلانی، نجیب، الاسلامیة و المذاهب الادبیة ، طرابلس ،مکتبة النور ، چاپ اول ، 1963
16-               الکیلانی، نجیب، حول المسرح الاسلامی، بیروت، الرسالة، 1987.
17-               المحامی، محمد عبدالرحیم عنبر،المسرحیة بین‌ النظریة و التطبیق، الدار القومیة، 1966
18-               مطهری، مرتضی، مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی، قم، انتشارات اسلامی
19-               مکی، ابراهیم، شناخت عوامل نمایش، تهران، سروش، چاپ سوم، 1380
20-               مندور، محمد، المسرح، قاهره، دار المعارف، چاپ سوم
21-               ناظرزاده کرمانی، فرهاد، تئاتر پیشتاز، تهران، جهاد دانشگاهی، چاپ اول، 1365
22-               نجم، محمد یوسف، المسرحیة فی الادب العربی الحدیث، بیروت، دارالثقافة، چاپ دوم، 1967

  • تاریخ دریافت 19 تیر 1391