دراسة في الفصل والوصل للجملة الحالية بين الفارسية و العربية

المؤلف
المستخلص
 کما أنّ علماء البلاغه و اللغه العربيه و الفارسيه قد استعملوا مواردَ مختلفه من هذا العلم من أجل تزيين کلامهم و جعلوه ملاحه کلامهم.
الفصل هو الابتعاد عن عوامل العطف الّتي تربط الکلمات و الجمل بعضها ببعض في الوقت الذي يجب وجود العطف بين المصطلحات و المفردات و الجمل بشکل ذاتي طبيعي.
الوصل هو استعمال اداة ربط بين اصطلاحين أو جملتين أو اکثر و يکون ذلک في الجمل و الکلمات الّتي لا يربطها عطف ذاتي و طبيعي بحاله عدم استعمال عوامل العطق بَنتابُ الجمله خلل و نقص في المعني.
 

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة Persian

فصل و وصلِ جمله ی حالیه درعربی وفارسی

المؤلف Persian

سید حمید طبیبیان
المستخلص Persian

هفتمین باب از هشت باب علم معانی، ویژۀ فصل و وصل است. این باب یکی از ارزنده‌ترین و گسترده‌ترین بابهای دانش معانی به شمار می‌آید که دانشمندان علوم بلاغت در زبان فارسی و عربی با استفاده از موارد گوناگون کاربردی آن، به زیبایی سخن خود افزوده‌اند و آن را نمک هنر‌آفرینی خود ساخته‌اند.
فصل آن است که میان دو یا چند واژه یا جمله، ادات ربط و عوامل عطف به کار نرود و این در صورتی است که میان واژه‌ها یا جمله‌ها ربط و عطفی ذاتی و طبیعی وجود داشته باشد به گونه‌‌ای که نیازی به آوردن عوامل ربط نداشته باشیم. وصل آن است که میان دو یا چند واژه یا جمله، ادات ربط و عوامل عطف به کار رود و این در صورتی است که میان واژه‌ها یا جمله‌ها ربط و عطفی ذاتی و طبیعی وجود نداشته باشد؛ به گونه‌‌ای که اگر عوامل ربط میان آنها آورده نشود، در مقصود سخن گوینده خلل و نارسایی پیش آید.

الكلمات الرئيسية Persian

وصل
فصل
جمله ی حالیه
-         قرآن کریم.
-         امین شیرازی، احمد، آیین بلاغت، شرح فارسی مختصر المعانی، 4ج، تهران، دفتر انتشارات اسلامی، 1380هـ.ش
-         انوری، دیوان اشعار، 2ج، تصحیح: محمّد تقی مدرّس رضوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1347هـ.ش
-         بلخی، جلال الدین محمّد، مثنوی، 7ج، تصحیح و شرح: محمّد استعلامی، تهران، انتشارات زوّار، 1369هـ.ش
-         تفتازانی، سعدالدّین، شرح‌المختصر، 2ج، تصحیح: عبدالمتعال صعیدی، قم، کتاب‌فروشی کتبی نجفی، بی‌تا.
-         ــــــــــــــــ، مختصرالمعانی، قم، منشورات دارالفکر، 1411 هـ.ق.
-         حافظ شیرازی، شمس‌الدّین محمّد، دیوان غزلیات، به کوشش: خلیل خطیب رهبر، تهران، انتشارات صفی علیشاه، 1363 هـ.ش
-         خاقانی شروانی، افضل‌الدین بدیل، دیوان، تصحیح: سید ضیاءالدین سجّادی، تهران، انتشارات زوّار، بی‌تا.
-         دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، تهران، دانشگاه تهران، سازمان لغت‌نامه.
-         رجایی، محمّد خلیل، معالم البلاغه، چ5، شیراز، انتشارات دانشگاه شیراز، 1379 هـ.ش.
-         رضازاده، غلامحسین، اصول علم بلاغت در زبان فارسی، تهران، انتشارات الزّهرا، 1367 هـ.ش
-         سعدی، مشرف‌الدّین، کلیات دیوان، تصحیح: محمّد‌علی‌فروغی، تهران، انتشارات ققنوس، 1368 هـ.ش
-         عتیق نیشابوری، ابوبکر، قصص قرآن مجید، چ3، به اهتمام: یحیی مهدوی، تهران، انتشارات خوارزمی، 1375 هـ.ش
-         عراقی، فخرالدّین، کلیات دیوان، تصحیح: سعید نفیسی، چ2، تهران، کتابخانۀ سنایی، 1336 هـ.ش
-         عرفان، حسن، کرانه‌ها، شرح فارسی مختصرالمعانی، قم، انتشارات هجرت، 1372 هـ.ش
-         عطّار، فریدالدّین، مصیبت‌نامه، تصحیح: نورانی وصال، تهران، انتشارات زوّار، 1338 هـ.ش
-         فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، 2ج، تهران، انتشارات هرمس، 1382 هـ.ش
-         کزّازی، میرجلال‌الدین، زیباشناسی سخن پارسی، معانی، تهران، کتاب ماد، 1380 هـ.ش
-         منشی، ابوالمعالی نصرالله، تصحیح: مجتبی مینوی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1343 هـ.ش
-         منوچهری دامغانی، چ5، تصحیح: محمّد دبیر سیاقی، تهران، انتشارات زوّار، 1363 هـ.ش
-         میبدی، امام احمد، 2ج، تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید از کشف‌الاسرار، نگارش حبیب‌الله آموزگار، تهران، انتشارات اقبال، 1352 هـ.ش
-         ناشر، عبدالحسین، دررالادب، چ3، قم، انتشارات هجرت، 1373 هـ.ش
-         ناصرخسرو، دیوان اشعار، تصحیح سید نصرالله تقوی، تهران، امیرکبیر، 1348 هـ.ش
-         هاشمی بک، سید احمد، جواهر البلاغه، مصر، چاپخانۀ اعتماد، 1358 هـ.ش

  • تاريخ الاستلام 11 يوليو 2012