بینامتنی دیوان ابوالعتاهیه با نهج‌البلاغه

نویسنده
چکیده
بینا متنی یکی از گرایشهای نقد جدید است که به ارتباط و تعامل بین متون می‌پردازد. نظریه بینا متنی زاییده افکار و نظر یات گوناگونی است که زبان شناسان، ساختار گرایان، صورت گرایان و... ارائه کردند.
علی (ع) منبع فیاض و چشمه جوشان علم و ادب است که در عرصة زهد و حکمت نیزبعد از پیامبر اکرم (ص) گوی سبقت را از همگان ربوده است و ابوالعتاهیه به عنوان اولین سراینده عرب ـ که زهد و حکمت را در سطحی گسترده در شعر وارد کرده است ـ در موضوعات زهد و حکمت از جمله دنیا، آخرت، مرگ و اخلاق مدیون کلام علی (ع) است.
بینامتنی دیوان ابوالعتاهیه با نهج‌البلاغه در موضوعات گوناگون با کمترین تغییر در الفاظ و معانی و غالباً آشکارا وآگاهانه وبا نفی متوازی صورت گرفته است؛ لذا مایه اصلی سروده‌های این شاعررا مفاهیم پر بار و تصاویر زیبای کلام علی (ع) تشکیل داده است و بینامتنی زهدیات شاعربا نهج‌البلاغه آن قدر واضح و روشن ومسلم است که انکارکردنی نیست.

کلیدواژه‌ها


1-     نهج‌البلاغة
2-      ابوالعتاهیه(1417هـ)، دیوان، دارالارقم، بیروت, الطبعة الاولی.
3-                  اتحاد کتاب العرب، الدراسات.
4-                  12. http://awv-dam.org/book/00/5-m-tlind-book htm.
5-      احمدی، بابک(1380)، ساختار و تأویل متن، تهران، نشر مرکز، 4.
6-      اصفهانی، ابوالفرج(1423 هـ )، الاغانی، دارالصادر، بیروت، الطبعة الاولی.
7-      آلن، گراهام(1380)، بینامتینت، ترجمه پیام یزدانجو، تهران نشر مرکز.
8-      پین، مایکل(1380)، لکان دریدا کریستوا، ترجمه پیام یزدانجو، نشر مرکز.
9-      ساسانی، فرهاد(1381)، عوامل موثر در تفسیر و فهم متن، پایان نامه دوره دکتری، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی.
10-   ضیف، شوقی(1966م)، تاریخ الادب العربی (العصر العباسی الاول)، دارالمعارف، قاهرة.
11-   نهج‌البلاغة، شرح نهج‌البلاغة، المکتبة العصریة، بیروت، 1424ه.
12-   عزام، محمد(2001)، النص الغائب، اتحاد الکتاب العرب، دمشق.
14-   علوی مقدم، مهیار(1377)، نظریه‌های نقد ادبی معاصر، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی.
15-   علیان، احمد محمد(1411هـ)، ابو العتاهیه حیاته و اغراضه الشعریة، دار الکتب العلمیة، بیروت.
16-   فاخوری، حنا(1380ش)، الجامع فی تاریخ الادب العربی، مطبعة شریعت، قم، ایران.
17-   کریستوا، ژولیا، واژه مکالمه زمان، به سوی پسامدرن، پسا ساختارگرایی در مطالعات
18-   ادبی، ترجمه پیام یزدانجو، نشر مرکز، 1381.
19-   میرزائی، فرامرز و ناهید نصیحت(زمستان 1384)، روش گفتمان کاوی شعر، مجله انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، شماره 4.
دوره 4، شماره 9 - شماره پیاپی 9
تابستان 1387
صفحه 157-186

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1391