… في اللّغة الفارسية أبلغ ممّا عليه في العربية!

المؤلف
سعيد نجفي اسداللهي
المستخلص
تمتاز اللغة العربية (العربية الفصحي، وهي لغة الوحي) بميزات کثيرة جعلتها تفوق غيرها من اللغات الحيّة في کثير من الصفات و الاتّجاهات، و لم يتأتّ ذلک إلاّ بفضل ما بذله المسلمون من غير العرب، و خاصّة الايرانيين منهم، طوال القرون و الأعصار من جهود، و بحافز ديني و عرق مذهبي …
            غير أنّ ذلک لايمنعنا أن نري في بعض اللغات الاخري، منها اللغة الفارسية، ما هو أبلغ و أقدر وأدقّ علي «الإفصاح عن خلجات النفوس و لواعج الصدور و تصوير المناظر و الخواطر»! ففي المقال هذا نظرنا، و لأول مرة، إلي 18 حالة من أهمّ هذه الحالات و هي: الکون و الاستقرار – الإضافة و التوصيف – شبه الجملة في الوصف و الحال – الجملة الفعلية – الدعاء – الشرط - «ضمير الاشارة» - «الضمير المشترک» - العدد – المبني للمجهول – المتعدي و اللازم – المسند، في غير الفعل – المصدر – المفعول‌به- الموصول – النسبة - «ياء الوحدة و التنکير».
 

الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة Persian

…دَر زبان فارسی رساتر از زبان عربی!

المؤلف Persian

سعید نجفی اسداللهی
المستخلص Persian

زبان‌ها از نظر قدرت و ضعف و رسایی و نارسایی در بیان مطلب درجات مختلفی دارند که قوی‌ترین یا از جمله قوی‌ترین آنها زبان عربی (العربیه الفصحی) است؛ به‌برکت تحقیقات و کارهای زیادی که مسلمانان از همه اقوام (مخصوصاً ایرانیان) در طول قرن‌ها به انگیزه دینی در مورد آن انجام داده‌اند! با وجود این، تعدادی از ساختارهای جمله و عبارت در زبان فارسی بسیار رساتر و قوی‌تر است نسبت به آنچه مربوط به زبان عربی است که در مقاله حاضر برای نخستین بار به هجده مورد از مهم‌ترین آنها پرداخته شده است: اَستن – اضافه و توصیف- توصیف (شبه جمله)- جمله فعلیه – حال (شبه جمله)- دعا – شرط – ضمیر اشاره - ضمیر مشترک – عدد – فعل مجهول – متعدی و لازم – مسند غیر فعلی – مصدر – مفعول‌به – موصول – نسبت – یاء وحدت و نکره.

الكلمات الرئيسية Persian

توقیفی – قرینه لفظی و معنوی- وضعی
-      قرآن کریم
-      آملی، محمدبن محمود؛ نفایس الفنون فی عرایس العیون، دار الخلافه طهران، 1309 هـ ق
-      ابن مالک، محمد؛ الفیه، اباذر عباچی و علی چراغی، انتشارات پایا، تهران، 1376 (ارجاع به شماره ابیات)
-      ابن منظور، جمال الدین محمد بن مکرم؛ لسان العرب، دارصادر، بیروت، 1388 هـ ق
-      ابن هشام، جمال الدین؛ مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب، درالفکر، دمشق، 1964م
-      أبو البقاء؛ إملاء ما من به الرحمن من وجوه الاعراب و القراءات فی جمیع القرآن (=تفسیر أبوالبقاء العکبری)؛ المطبعه الیمنیه، مصر، 1321 هـ ق
-   پنج استاد (عبدالعظیم قریب – ملک الشعراء بهار – بدیع الزمان فروزانفر – جلال‌ همایی – رشید یاسمی)؛ دستور زبان فارسی، چاپخانه علی اکبر علمی، تهران 1332
-      تهانوی، محمد أعلی بن علی؛ کشاف اصطلاحات الفنون، کلکته، 1862 م، اعید طبعه فی طهران 1967 م
-      جرجانی، أبوالمحاسن الحسین بن الحسن، جلاء الأذهان و جلاء الأحزان (=تفسیر گازر )، تصحیح میر جلال الدین محدث، چ1، تهران، 1337
-      رازی، أبوالفتوح؛ روض الجِنان و رَوح الجَنان فی تفسیر القرآن، آستان قدس رضوی، 1368
-      زمخشری، جار الله محمود بن عمر؛ تفسیر الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، دار الکتاب العربی، بیروت
-      شرتونی، رشید؛ مبادیء العربیه، دار المشرق، بیروت، الطبعه 11 (ارجاع به شماره قواعد)
-      عباس حسن؛ النحو الوافی، دارالمعارف بمصر، چ 3، 1974 م
-      قاسانی، غیاث الدین جمشید؛ مفتاح الحساب، 1306 هـ ق
-      لغت نامه دهخدا (بسبب متعدد بودن مؤلفان فقط به «لغت‌نامه» ارجاع داده شده است)
-      معین، محمد؛ مفرد و جمع و معرفه و نکره، انتشارات دانشگاه تهران، 1337
-      میبدی، رشیدالدین؛ کشف الأسرار و عده الأبرار، چاپخانه دانشگاه تهران، 1339
-      ناتل خانلری، پرویز؛ دستور زبان فارسی، بنیاد فرهنگ ایران، 1351.
-      نجم الغنی؛ نهج الأدب، لکهنو، 1919م.
-      همایون فرخ، عبدالرحیم؛ دستور جامع زبان فارسی، چ1 ، چاپخانه علی اکبر علمی، تهران، 1337

  • تاريخ الاستلام 14 أغسطس 2012