بررسی اسم های جمع تکامد در سوره شعراء کلمه «شرذمة» به عنوان نمونه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشيار گروه زبان و ادبيات عربی، دانشگاه اصفهان، دانشکده زبان های خارجی، ايران، اصفهان
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه اصفهان، دانشکده زبان های خارجی، ایران، اصفهان
چکیده
 این پژوهش به بررسی برخی واژه های گروه های انسانی که بر عدد دلالت دارند و از خود  شکل مفردی ندارند می پردازد. یکی از این تکامد ها کلمه (شرذمه) است که فقط یک بار در سوره شعراء آمده است. هدف این پژوهش بررسی معانی این واژه، ساختار آوایی و صرفی آن، ارزیابی دیدگاه دستور زبانان و واژه شناسان درباره ی آن، به ویژه واژه (قلیل) که پس از آن  به عنوان خبر یا صفت جمع بسته شده و سپس بررسی جنبه های زیبایی شناختی و اهداف بلاغی آن در جمله ای که بکار رفته، می باشد. این پژوهش بر اساس یک مقدمه و پنج موضوع که در آن تلاش برای به تصویر کشیدن مهم ترین ویژگی های زبانی و بلاغی، شناخت ساختاری و دستوری این واژه در جمله، هماهنگی و تأثیرپذیری بین آوا و معنا بنا شده است، و بر پایه روش استقرائی و تحلیلی برای نشان دادن اعجاز بلاغی و لغوی قرآن کریم در انتخاب واژه ها و بیان معانی آنها انجام شده است. از بارزترین نتایج این تحقیق، عدم امکان جایگزینی کلمه ای به جای کلمه دیگر در یک سیاق در قرآن کریم و نیز جواز حمل معنا بر عدد می باشد.   
                                                                                                      

کلیدواژه‌ها


 
Sources and references:
The Holy Quran  
Al-Astarabadi, Muhammad bin Al-Hassan Al-Radi, sharh alrady ealay alkafiyh ibn hajibi (1417 AH). Volume one, 1 edition, Saudi Arabia: maktabat almalek fahad.
Al-Ashmouni, Ali bin Muhammad, (1375 AH). Manhaj Al-Masalik FI Alfiya Ibn Malik, 1st Edition, Beirut: Dar Al-Kitab AL-arabi.
Al-Andalusi, Abu Hayyan, (2010 AD). Tafasyr albahr almuhyti, 3edition, Beirut: Dar Al-Kutub Al-Alamiyyah. Anis, (Ibrahim (1950 AD). AL'aswat allughuy, 3rd edition, Egypt: muktabat nahdat Faggala.Ibn Ashour,Muhammad Taher (1984 AD).Tahrir Wa ltonir, tunisia:dar Tunisian.
Ibn Manzoor Al-Ansari, Jamal Al-Din Muhammad (1414 AH). Lisan Al-Arab,3 edition, Beirut: Dar Saderr.
Al-Baqi, Ibrahim bin Omar (1984 AD). nuzam aldarar fi tanasub alayat walsuwr, Cairo: Dar Al-Kitab Al-Islamiya.
Al Tha'alabi, Abu Mansour Abdul Malik bin Muhammad (1422 AH). fiqh allughat wasiru alearabia, 1edition, investigator: Abd al-Razzaq al-Mahdi, publisher: 'iihya' alturath alearabii.
Hattab, Mahmoud Sheet (1386 AH). almustalahat aleuskrayt fi Qur'an, 1st edition, Beirut: Dar Al-Fath.Al-Halabi, Ahmed bin Youssef (D.T). Dar al-Masun in fi eulum alktab almaknun, investigation: Muhammad al-Kharrat, Damascus: Dar al-Qalam.Al-Hamalawy, Ahmed bin Muhammad (1384 AH). Shaza al-Urf fi fani alsarf ,Riyadh: Dar Al-Kian Al-Arabi.Al-Jahiz, Abu Othman Amr bin Bahr (1960 AD). Albayan wa ltabyin. investigation: Abd al-Salam Muhammad Haroun, 3rd edition, Egypt: Maktabat Al-Khanji. Jabal, Muhammad Hassan Hassan (1427 AH). Al-Mukhtasar fi Aswat al-Lughah al-Arabiyya, 4edition, Cairo: muktabat aladabAl-Rafei, Mustafa Sadiq (1393 AH). iiejaz alquran walbalaghat alnnbwy, 9th Edition, Beirut: Dar Al-Fikr Al-Arabi.
Al-Razi, Al-Fakhr Al-Din Muhammad(1401 AH).Altafsir Alkabir. aMafatiholgib,1edition, Beirut: Dar Al-Fikr.
Al-Zamakhshari, Mahmoud bin Omar (1430 AH). Al-Kashaf an haqayiq ghawamid,An-Tazil, 3rd Edition, Beirut: Dar Al-Maarifa.Sibawayh, Amr bin Othman, (1412 AH). Al-Kitab, 3rd edition, investigation: Abd al-Salam Muhammad Haroun, Cairo: Maktabat alkhanji.Shaheen, Abdul Sabour (1400 AH). almanhaj alsawtiu lilbinyat learabiati, Dr. I, Beirut: Al-Risala Institution.Safi, Mahmoud (1416 AH). aljadwal fi 'iierab Qur’an, 3edition, Mahmoud, Damascus: Dar Al-Rasheed.Al-Saleh, Sobhi (2009 AD). dirasat fi fiqh allughati, 2edition, Beirut: Dar Al-Malayyin.
Al-Saleh, Subhi (1374 AH). Nahj al-Balaghah, Qom: Islamic Research Center.Al-Farra’, Abu Zakariya Yahya bin Ziyad (Dr. T). maeani alquran,1edition, investigator: Muhammad Ali Al-Najjar, Egypt: Dar Al-Masria.
Al-Farahidi, Khalil bin Ahmed (1981 AD). Al-Ain muejam, investigation: Mahdi Al-Makhzoumi; Ibrahim Al-Samarrai, Beirut: Al-Hilal.
Al-Askari, Abu Hilal (1418 AH). alfuruq allughawytu,investigation: Muhammad Ibrahim Selim, Cairo: Dar Al-Alam.Al-Mustafawi, Hassan (1385 AH). Altahqiq fi Kalemat Al Qur’an, 1st edition, Tehran: matbaeat aietimadi.
Nazer Algaish, Muhammad bin Yusuf bin Ahmed (1428 AH). sharah alttshyl almsmma tamhid alqawaeid bisharh tashil alfawayidi,1edition, investigation: Ali Muhammad Fakher and others, Cairo: Dar al-Salam.

  • تاریخ دریافت 21 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 13 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 07 دی 1402