بررسی نقش آموزش متون ادب عربی در تقویت مهارت‌های چهارگانۀ زبان (بررسی موردی دانشجویان زبان و ادبیات عربی دانشگاه‌های تهران، خوارزمی، الزهراء و علامه طباطبایی)

نوع المستند : پژوهشی

المؤلفون
حسين احمدي آموئی 1
زهره خدابخش 2
1 دکترای زبان و ادبیات عربی، استاد مدعو دانشگاه فرهنگیان، دبیر آموزش و پرورش، ایران، لردگان
2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دبیر آموزش و پرورش، ایران، کوهرنگ
10.22034/iaall.2024.411932.2827
المستخلص
پژوهش حاضر، با توجه به نظر استادان و دانشجویان به بررسی مقایسه­ای نقش آموزش متون ادب عربی، در تقویت مهارت­های چهارگانه زبان در چهار دانشگاه تهران، خوارزمی، علّامه طباطبایی و الزهراء می­­پردازد. از این رو با استفاده از روش پیمایشی بر آن است تا علاوه بر بررسی روش­های تدریس متون ادب عربی در مقطع کارشناسی رشتۀ زبان و ادبیات عربی، میزان موفقیت استادان در تدریس این (متون)و نزدیک نمودن دانشجویان به اهداف پیش­فرض وزارت علوم و تحقیقات و همچنین میزان استفاده آن‌ها از معیارهای تدریس متون ادب عربی را کشف کند و در پایان نیز راهکارهایی جهت تقویت مهارت­های زبانی ارائه نماید. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان رشتۀ زبان و ادبیات عربی مقطع کارشناسی (ترم پنجم و بالاتر) و استادان چهار دانشگاه مذکور و روش نمونه­گیری در این پژوهش تصادفی است، دوازده استاد متخصص در حوزۀ آموزش متون ادبیات عربی و هشتاد نفر از دانشجویان ترم پنجم و بالاتر مقطع کارشناسی در چهار دانشگاه به­صورت تصادفی انتخاب شده­اند. ابزار اندازه­گیری پژوهش ، دو پرسشنامه محقق ساخته ­است. برای تحلیل داده­ها نرم­افزار spss، آزمون­های همبستگی پیرسون، F و خی دو به­کار گرفته شده است. برخی از یافته­های پژوهش نشان می دهد تفاوت معناداری بین دانشگاه تهران، خوارزمی ، علامه و الزهرا در میزان تلاش مدرس بر تقویت مهارت­های چهارگانه زبان و میزان تسلّط دانشجویان دانشگاه­ تهران نسبت به سه دانشگاه دیگر وجود دارد . همچنین نشان می­دهد آموزش متون ادبی در جهت تقویت مهارت شنیدن می­باشد و این خود مخالف با اهداف پیش­فرض وزارت علوم و تحقیقات می­باشد.

الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة Persian

دراسة دور نصوص الأدب العربي في تنمية المهارات اللغویة الأربعة (أﻗﺴام اﻟﻠّﻐﺔ اﻟﻌﺮﺑﻴّﺔ وآدابها في جامعات طهران، وخوارزمي، والزّهراء والعلّامة الطباطبائي أنموذجاً)

المؤلفون Persian

حسين احمدي آموئی 1
زهره خدابخش 2
1 دکترای زبان و ادبیات عربی، استاد مدعو دانشگاه فرهنگیان، دبیر آموزش و پرورش، ایران، لردگان
2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دبیر آموزش و پرورش، ایران، کوهرنگ
المستخلص Persian

الدراسة الحالية أجرت بحثًا مقارنًا لدور تدريس النصوص الأدبية العربية في تقویة المهارات اللغوية الأربعة لدى الطّلاب في الجامعات الأربع؛ طهران وخوارزمي والعلّامة طباطبائي والزّهراء بناء على آراء الطلاب والأساتذة في هذه الجامعات. فلذلک قد سعی هذا البحث  دراسة طرق تعليم الأدب العربي في بكالوريوس اللّغة العربية و آدابها، بتقییم مدی نجاح الأستاذة في تعليمها باستخدام منهج البحث المسحي وكما سعت لمناقشة مدی تحقيق الطلاب الأهداف المحددة لوزارة العلوم والبحوث والتكنولوجيا، كما تم فحص مدی استخدامهم معايير تعليم النصوص الأدبية العربية لتعزيز المهارات اللغوية وفي النهاية قُدمت حلول وتدابیر لتعزيز المهارات اللّغوية لدى الطلاب. شمل النموذج الإحصائي المختار لهذه الدراسة جميع طلاب المرحلة الجامعية الأولى أو البکالوریوس في اللغة العربية وآدابها (من الفصل الدراسي الخامس إلی الفصل الأخیر) وأساتذة الجامعات الأربع. كما أنّ اختيار عينات الدراسة كان عشوائياً. لذلك تمّ اختيار 12 أستاذاً متخصصاً في الأدب العربي و80 طالباً جامعيّاً من الطّلاب الجامعيّين في مرحلة البکالوریوس للفصل الدراسي الخامس إلی الفصل الأخیر بشكل عشوائيّ مِنَ الجامعات الأربع. وقد أجاب الأشخاص عن استبيانين استقصائیتین. وقد تم تحليل البيانات الحاصلة بإستخدام برنامج SPSS ومعامل ارتباط بيرسون واختبارات F واختبار مربع كاي. ومن أهم نتائج البحث أنّ هناك فرقاً كبيراً فی جهد الأساتذة لتقویة المهارات اللغوية الأربعة فی جامعات طهران، وخوارزمي، والعلّامة الطّباطبائي والزّهراء، کما أنّ هناك بونًا شاسعًا بين مستوى إتقان طلّاب جامعة طهران مقارنة بالجامعات الثلاث الأخرى وأیضا في تعليم النصوص الأدبية لتعزيز مهارة الإستماع.

الكلمات الرئيسية Persian

تعليم اللغة العربية
النّصوص الأدبيّة العربيّة
المهارات اللغويّة الأربعة
الطّلاب
الأساتذة
عبد الأمیر به نقل از متقی­زاده، منهجیة البحث تقنیات ومناهج، بیروت، دار الهادي، 2007م.##
ام هالادینا، توماس،( 1394ه-ش)، ساخت واعتباریابی سوال­های چند گزینه­ای، مترجم­ها مطیعی لنگرودی وهمکاران، چاپ اول، تهران، چوک آشتیان. ##
استیون اسکاریو، مایکل، (1394ه-ش)، نظریه برنامه درسی ایدئولوژی برنامه درسی، رضا رأفتی و محسن فرمهینی فراهانی، آییژ. ##
بریس نیکلا وهمکاران، (1396ه-ش)، تحلیل داده­های روان­شناسی با برنامۀ spss، خدیجه علی آبادی وعلی صمدی، نشر دوران، ویرایش سوم،. ##
دلاور، علی، (1381ه-ش)، مبانی نظری وعملی پژوهش در علوم انسانی واجتماعی، تهران ارسباران،.##
سیف، علی اکبر،( 1380ه-ش)، روان­شناسی تربیتی، محسن ثلاثی، ارجمند، انتشارات دانشگاه پیام نور. ##
کنت، چستن،(1378هـ-ش)، گسترش مهارت­های آموزش زبان دوم (تئوری و عملی)، ترجمۀ محمود نورمحمدی، ج1، تهران:­رهنما. ##
مؤمنی منصور وعلی فعال قیومی،( 1392ه-ش)، تحلیل­های آماری با استفاده ازspss، تهران، کتاب نو. ##
اسفیجانی، اعظم،(بهمن1381ه-ش)، بررسی تأثیر آموزش به کمک شبکه­های اطلاع­رسانی بر انگیزش تحصیلی دانش­آموزان دختر سال دوم راهنمایی منطقه چهارده آموزش وپرورش شهر تهران در سال تحصیلی 82-1381، دانشگاه خوارزمی. ##
زندی، بهمن،(1393ش)، زبان­شناسی تربیتی به مثابۀ حوزه پرورشی میان رشته­ای، فصلنامۀ میان رشته­ای در علوم انسانی، دوره ششم، شماره4، صص50-68. ##
شیبانی، زهره، (1391ه-ش)، بررسی ونقد دروس مهارت شنیداری ونقش متون ادبی در تقویت این مهارت در رشتۀ زبان وادبیات عربی در دانشگاه­های دولتی ایران، دانشگاه تربیت مدرس. ##
شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم، سرفصل بازنگری رشتۀ زبان و ادبیات عربی در دانشگاه‌ها، 1389ه-ش. ##
علی رضا حیدری وهمکاران، (تابستان 1394ه-ش)، رابطه انگیزش تحصیلی وانگیزه پیشرفت با محیط آموزشی دانشجویان دختر، فصلنامۀ علمی - پژوهشی زن وفرهنگ، سال ششم، شماره24، ص95-107. ##
فلاح به نقل از متقی زاده،(2008)، أسالیب تدریس اللغة العربیة، منشورات جامعة القدس المفتوحة:فلسطین. ##
متقی­زاده، عیسی،(بهار1392)،  ارزیابی میزان موفقیت بخش متون عربی عمومی سال سوم دبیرستان از دیدگاه دبیران ودانش­آموزان (مطالعۀ موردی شهرستان پیرانشهر)، شماره26، ص151-176. ##
میرحاجی، حمیدرضا،(1385ه-ش) فرایند معنایابی در زبان عربی، مجلۀ زبان وادب، شماره 29، ص55-128. ##
 

  • تاريخ الاستلام 16 أغسطس 2023
  • تاريخ المراجعة 31 ديسمبر 2023
  • تاريخ القبول 07 يناير 2024