موازنة بين فاعلية "المحاضرة" و"التمثيل الإيمائي" على الاحتفاظ بالمعلومات (طلبة البكالوريوس في فرع الترجمة بجامعة أصفهان نموذجاً)

نوع المستند : علمی - پژوهشی

المؤلفون
1 جامعة أصفهان ـ قسم اللغة العربية وآدابها
2 Arabic Literature & Language Department,, Yazd University
المستخلص
إنّ الاحتفاظ بالمعلومات وتذكيرها واسترجاعها بعد فترة زمنية محدّدة من القضايا التي کانت ومازالت في محطّ اهتمام المدرّسين والمتعلّمين. انطلاقاً من هذا، هناك لاتخاذ إستراتيجية تزيد من مستوى الاحتفاظ بالمعارف أهميته البالغة. إذ تؤثر كيفية تفعيل المعارف السابقة والحاضرة أثناء التدريس وبعده على استرجاع المعلومات المکتسبة. هذا وبما أنّ معظم الطلبة يعتَبرون مجرد مستمعين سلبيين للموادّ الدراسية النظرية من جهة وأنّ النسيان يرافق الطريقة الإلقائية دائماً من جهة أخری فیهدف البحث الحالي إلى دراسة فاعلية إستراتيجيتي "المحاضرة" و"التمثيل الإيمائي" على نسبة الاحتفاظ بالمعلومات في مادة "منهج البحث والتعرف على المآخذ" معتمداً على المنهج شبه التجريبي. لذلك، اختير 27 طالباً في فرع الترجمة بمرحلة البكالوريوس بجامعة أصفهان كعينة متاحة للدراسة ثم انقسمتْ إلى ثمانية مجموعات. قامت أربعة مجموعات منها بتقديم المختارات من كتاب أمهات المصادر العربية للزملاء من خلال طريقة المحاضرة والأربعة الأخرى من خلال طريقة التمثيل الإيمائي أثناء ثماني جلسات. لم يکن الطلبة يحضرون في الصف بقراءة مسبقة غير عارفين بمفاد التدريس ثم طُلب منهم أن يكتبوا ما يتذكّرون من المعارف السابقة والحاضرة طوال 20 دقيقة في نهاية كلّ جلسة. تبيّن البيانات الإحصائية المعتمدة علی مذكّرات الطلبة أنّ لمحاولة فهم الحركات الإيحائية أثراً إيجابيّاً على نسبة قدرة الاحتفاظ بالمعارف لديهم كما أنّ الأجواء البانتوميمية بما فيها من الحيوية والنشاط کانت أکثر فاعلية على مستوى الاحتفاظ بها بالقياس إلی طريقة المحاضرة وما لوحظ فيها من جمود.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة Persian

مقایسۀ میزان اثربخشی «سخنرانی» و «نمایش صامت» بر یادسپاریِ آموخته‌ها (موردبررسی: دانشجویان مترجمی عربی دانشگاه اصفهان)

المؤلفون Persian

فرزانه حاجی قاسمی 1
ساجد زارع 2
1 دانشگاه اصفهان گروه زبان و ادبیات عربی
2 گزوه زبان و ادبیات عربی ـ دانشگاه یزد
المستخلص Persian

یادسپاری مطالب یادگرفته‌شده و یادآوری آن‌ها پس از بازۀ زمانی مشخص، از دغدغه‌های مدرّسان و شاگردان است. از همین‎رو، انتخاب راهبردی که سطح یادداری را افزایش دهد، اهمیت پیدا می‎کند. بازیابی اندوخته‌ها تحت‌ تأثیر نحوۀ پویاسازی دانش قدیم و جدید در حین و پس از تدریس، قرار دارد. باتوجه به این‌که پدیدۀ فراموشی، همراه همیشگی روش معلم‌ـ‌محور به‌شمار می‌رود و دانشجویان غالباً در دروس تئوری شنوندۀ منفعل هستند، پژوهش حاضر هدف خود را برآن گذاشته‌است تا با روش شبه آزمایشی، «اثربخشیِ نمایش صامت و سخنرانی بر میزان یادسپاریِ آموخته‌ها» را در درس "روش تحقیق و مأخذشناسی" بررسی کند. ازهمین‌رو، 27 دانشجوی رشتۀ مترجمی عربی مقطع کارشناسیِ دانشگاه اصفهان به‌عنوان نمونۀ دردسترس انتخاب و به هشت گروه تقسیم شدند. چهار گروه مطالب برگزیده از کتاب أمهات المصادر العربية را به‌صورت سخنرانی و چهار گروه دیگر به‌صورت نمایش صامت طی هشت جلسه ارائه دادند. دانشجویان، بدون پیش‌خوانی در کلاس حاضر ‌می‎شدند. در پایان هر جلسه از آن‌ها خواسته ‌شد هرآنچه از آموخته‌های قبلی و فعلی به‌یاد دارند به‌مدت 20دقیقه یادداشت کنند. تحلیل داده‌های آماریِ برآمده از یادداشت‌ها نشان داد که تلاش برای رمزگشایی حرکت‌های پانتومیم اثرگذاری مثبتی بر میزان یادسپاری آموخته‌ها دارد همچنین فضای پویای پانتومیم در مقایسه با حالت انفعال سخنرانی، اثربخشی بیشتری بر سطح یادداری داشته‌است.

الكلمات الرئيسية Persian

یادگیری
یادسپاری
سخنرانی
نمایش صامت
تدریس همسالان
کتاب‌ها
عربی

-  ابن بابویه، محمدبن علی، (1384ش)، الخصال المحمودة والمذمومة، تر: صادق حسن‌زاده، تهران: ارمغان طوبی.

-  فاتحی‌نژاد، عنایت‌اله، (1388ش)، أمهات المصادر العربية في الشعر والأدب واللغة والنحو والتاريخ والجغرافيا، تهران: سمت.
فارسی

-  اسمیث، ریچارد، و جک کرافت ریچاردز، (1397ش)، فرهنگ توصیفی آموزش زبان و زبانشناسی کاربردی، تر: ابراهیم چگنی، تهران: رهنما.

-  رؤوف، علی، (1378ش)، یاد دادن برای یاد گرفتن، تهران: سمت.
-  سیف، علی‌اکبر، (1388ش)، روان‌شناسي پرورشي نوين: روان‌شناسي يادگيري و آموزش، چاپ هفتم، تهران: دوران.
-  شاملو، سیروس، (1380ش)، پانتومیم اسطوره تاریخ و تفکیک نوین، تهران: نگاه.
-  شانک، دیل، (1398ش)، نظریه‌های یادگیری (چشم‌انداز تعلیم و تربیتی)، تر: یوسف کریمی، تهران: ویرایش.
-  شعبانی، حسن، (1385ش)، مهارت‌های آموزشی و پرورشی روش‌ها و فنون تدریس، جلد اول، تهران: سمت.
-  صفوی، امان‌اله، (1365ش)، فنون و روش تدریس، تهران: معاصر.
-  کدیور، پروین، (1389ش)، روان‌شناسی یادگیری از نظریه تا عمل، تهران: سمت.
-  کریمی، صدیقه، و کاظم بقراطیان و احمدرضا نصر، (1388ش)، یادگیری مادام العمر رویکرد دانشگاه در قرن بیست و یکم، تهران: سمت و دانشگاه اصفهان.
-  گانیه، رابرت میلز، (1368ش)، شرایط یادگیری، تر: جعفر نجفی زند، تهران: رشد.
-  ناملاکین، رنیت، و جوفري كين و كارول كليمك، (1389ش 12 اصل یاددهی ـ یادگیری در عمل، تر: اصغر نوری امامزاده‌ای، تهران: نوشته.
-  واتکینز، کریس، و ایلین کارنل و کارولین لاج و پاتسی واگنر و کارولین والی، (1387ش)، شناخت فرایند یادگیری منابعی برای توقیت یادگیری مؤثر، تر: حسنعلی بختیار نصرآبادی، پیمان یارمحمدزاده و هادی حکیم‌شفایی، تهران: نقش مانا.
انگلیسی
-  Candy, P; Cerbert. G, and Oleary, J. (1994). Developing Lifelong Learners, Through Undergraduate Education. Canberra: Australian Government Publishing Service.
-  Harmer, J. (2014). The Practice English Language Teaching (4th ed). Pearson Education.
-  O’Donnell, A.M., Reeve, J., and Smith, J.K. (2007), Educational Psychology Reflection for Action (1st ed). USA: John Wily.
مجلات

-  اسماعیلی بجدنی، زینب، و خدیجه علی‌آبادی، (1395ش)، «تأثیر عامل آموزشی متحرک بر یادگیری و یادداری دانش‌آموزان»، فناوری آموزش و یادگیری، دورۀ 2، شمارۀ 6،  صص 37-19.

-  بادله، علی‌رضا، (1395ش)، «تأثیر تابلوهای الکترونی بر یادگیری و یادداری مهارت‌های خواندن و شنیدن درس زبان انگلیسی»، فصلنامه روان‍شناسی تربیتی، شمارۀ 41، سال 12، صص 57-29.

-  باقری نویسی، رضا، و رسول محمدحسین پور و مریم سربندی فراهانی، ( 1398ش)، «تأثیر بار درگیری ذهنی بر میزان یادسپاری عبارت‌های اصطلاحی از سوی فراگیران زبان انگلیسی»، جستارهای زبانی، شماره 6، صص 55-86.
-  دانش، طیبه، و محمدتقی فروردین، (1396ش)، «ثأتير حالات برابرنهاده بر يادسپاري واژگاني زبان‌آموزان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی»، جستارهای زبانی، دورۀ8، شمارۀ3، صص 120-95.
-  دهقان‌زاده، حسین، و داریوش نوروزی و هادی جعفری‌نژاد و حجت دهقان‌زاده، (1392ش)، «میزان اثربخشی بازی‌ رایانه‌ای جمع اعداد در یادگیری و یادداری در درس ریاضی اول ابتدایی»، روان‌شناسی تربیتی، شمارۀ 28، سال 9، صص 56-42.
-  رسولی، یوسف، و مجتبی سلم آبادی و غلامحسن پناهی، (1394ش)، «مقایسۀ میزان تأثیر روش تدریس یادسپاری با روش سنتی (سخنرانی) بر پیشرفت تحصیلی و خلاقیت دانش‌آموزان»، مطالعات روانشناسی تربیتی، شمارۀ 19، دوره 11، صص 134-115.
-  مذبوحی، سعید، و فاطمه تلافی داریانی، (1400ش)، «تأثیر موک بر یادگیری و یادداری درس قرآن کریم»، روان‍شناسی تربیتی، شمارۀ 59، دورۀ 17، صص 423- 405.
-  موسوی، سیدناصر، و ناصر غفوری و مهناز سعیدی، (1399ش)، «تأثیر توجه، بازیابی و تولید در یادگیری و به یادسپاری واژگان زبان انگلیسی در میان دانش‌آموزان دبیرستان»، روان‌شناسی مدرسه، شمارۀ1، دورۀ 9، صص 179-161.
-  نیسی، عبدالکاظم، و بهمن نجاریان و محمد شیخیانی، (1383ش)، «مقایسه اثرات یادگیری مشارکتی و آموزش سنتی بر عملکرد تحصیلی یادداری مطالب انگیزۀ پیشرفت و خودپنداره دانش‌آموزان سال دوم متوسطه نظری شهر بوشهر»، علوم تربیتی و روان‌شناسی، شمارۀ 4و3، سال 11، صص 44-25.
-  یزدان‌پناه نوذری، علی، و جواد حاتمی و سید عابدین نبوی، (1390ش)، «مقایسۀ میزان یادگیری و یادسپاری زبان انگلیسی دانش‌آموزان متوسطه در رویکردهای مبتنی بر سنجش اصیل و سنتی». پژوهش در نظام آموزشی، صص 39-29.
-  Bruner, Jerome B. (1961). The ART OF Discovery, Harvard Educational Review, pp 21-32.
-  Pintrich, Paul R., Cross, David R., Koama, Robert B. & McKeachie, Wilbart J. (1986). Interactional Psychology, Annual Review of Psychology, 37, pp 611-651
-  Reference
-  Books
-  Candy, Philip; Cerbert. Gay, and Oleary, Jane. (1994). Developing Lifelong Learners, Through Undergraduate Education. Canberra: Australian Government Publishing Service.
-  Fatehi-Nejad, Enayatollah, (2009), Main Sources of Arabic Literature, Tehran: Samt.
-  Gane, Robert M, (1977), The Conditions of Learning, Translated by: Jafar Najafi-Zand, Tehran: Roshd.
-  Harmer, Jermy. (2014). The Practice English Language Teaching (4th ed). Pearson Education.
-  Ibn Baboyeh, Muhammad ibn Ali, (2005), Al-Khasal Al-Mahmoudah wa Al-Mazmoumah, Translated by Sadiq Hassanzadeh, Tehran: Armaghan Touba.
-  Kadivar, Parvin, (2010), Psychology of Learning, Tehran: Samt.
-  Karimi, Sedighh, and Kazem Boghratian and Ahmadreza Nasr, (2008), Lifelong Learning the Approach of University in 21st Century, Tehran: Isfahan University.
-  O’Donnell, Angela M., Reeve, John Marshall, and Smith, Jeffry K. (2007), Educational Psychology Reflection for Action (1st ed). USA: John Wily.
-  Raouf, Ali, (1999), Teaching to Learn, Tehran: Samt.
-  Renate Nummela Caine, Geoffrey Caine, Carol Lynn McClintic, Karl J. Klimek, (2005), 12 Brain/Mind Learning Principles in Action, Translated by: Asghar Nouri Imamzadei, Tehran: Nemoodar.
-  Safavi, Amanollah, (1986), Teaching Techniques and Methods, Tehran: Moaser.
-  Saif, Ali Akbar, (2008), Modern Educational Psychology: Psychology of Learning and Instruction, 7th edition, Tehran: Doran.
-  Shabani, Hassan, (2006), Instructional Skills; Methods and Techniques of Teaching, Tehran: Samt.
-  Shamlu, Siros, (2010), A Pandemonological Research on Archaic Pantomime and New Techniques, Tehran: Negah.
-  Shunk, Dale, (2008), Learning Theories An Educational Perspective, Translated by Yousef Karimi, Tehran: Virayesh.
-  Smith, Richard, and Jack Croft Richards, (2017), A dictionary of language teaching of applied linguistics, Translated by Ebrahim Chegani, Tehran: Rahnama.
-  Watkins, Chris, and Eileen Cornell, Carolyn Lodge, Patsy Wagner, and Carolyn Walley, (2007), Learning about Learning: Resource for Supporting Effective Learning, Translated by Hassan Ali Bakhtiar Nasr-Abadi, Peyman Yarmohammad-Zadeh, and Hadi Hakim Shefaei, Tehran: Naqsh Mana.
-  Journals
-  Badeleh, Alireza, (2015), "The Impact of Electronic Boards on Learning and Retention of Reading and Listening Skills in English Language Lessons", Educational Psychology, No. 41, Year 12, pp. 29-57.
-  Bagheri Nevisi, Reza, and Rasoul Mohammad Hosseinpur and Maryam Sarbandi Farahani, (2018), " The Impact of Involvement Load on Iranian EFL Learners’ Retention of Idiomatic Expressions", Language Research, No. 6, pp. 55-86.
-  Bruner, (1961). “The ART OF Discovery”, Harvard Educational Review, pp 21-32.
-  Danesh, Tayebeh, and MohammadTaghi Farvardin, (2016), "Effects of Equator Modes on Vocabulary Memorization of English Learners as a Foreign Language", Linguistic Studies, Volume 8, Number 3, pp. 95-120.
-  Dehghanzadeh, Hossein, and Darioush Norouzi, Hadi Jafari Nejhad and Hojjat Dehghanzadeh, (2013), " The Effectiveness of the Computer Game Numbers on Learning and Retention of First Grade Mathematics", Educational Psychology, No. 28, Year 9, pp. 42-56.
-  Esmaeili Bajadani, Zeynab, and Khadijeh Aliabadi, (2016), "The Effect of Animated Pedagogical Agents on Students Learning and Retention", Educational Technologies in Learning, Volume 2, Number 6, pp. 19-37.
-  Mazbouhi, Saeid, and Fateme Talafi Dariani, (2021), "The Effect of MOOC on Learning and Remembering the Holy Quran Lessons of the 9th-grade Girl Students in Tehran", Educational Psychology, No. 59, Volume 17, pp. 423-405.
-  Mousavi, Seyed Nasser, and Nasser Ghafoori and Mahnaz Saeidi, (2019), "The Effect of Noticing, Retrieval, and Generation on Vocabulary Learning and Retention Among High School Students", School Psychology Statute, No. 1, Term 9, pp. 161-179.
-  Neissi, Abdulkazem, and Bahman Najarian and Mohammad Sheikhiani, (2013), "Instruction on the Academic Performance, Retention, Achievement Motivation and Self-concept of 2nd- Grade Students of Bushehr’s High Schools", Educational Sciences, No. 3-4, Year 11, pp. 44-25.
-  Pintrich, Paul R., Cross, David R., Koama, Robert B. & McKeachie, Wilbart J. (1986). “Interactional Psychology”, Annual Review of Psychology, 37, pp 611-651
-  Rasooli, Yousef, and Mojtaba Salmabadi and Gholamhossein Panahi, (2014), "Compare the Effectiveness of Memorization Teaching Method with Traditional (Lecture) Method on Academic Achievement and Creativity of Students", Educational Psychology Studies, No. 19, Volume 11, pp. 134- 115.
-  Yazdan-Panah Nozari, Ali, Javad Hatami and Seyed Abedin Nabovi, (2013), "Comparison of the level of English learning and memorization of secondary school students in the approaches based on authentic and traditional assessment". Research in Educational Systems, pp. 29-39.
 

  • تاريخ الاستلام 05 يوليو 2023
  • تاريخ المراجعة 15 يونيو 2024
  • تاريخ القبول 16 يونيو 2024