تحلیل فراگفتمان تعاملی در مجله الحسینی الصغیر بر اساس انگاره هایلند(2005)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات عربی/دانشگاه زابل
2 گروه زبان و ادبيات عربي/دانشکده ادبيات و علوم انساني/دانشگاه زابل
10.22034/iaall.2025.480215.2939
چکیده
یكی از مباحث مطرح در حوزۀ تحلیل گفتمان مقولۀ "فراگفتمان" است. فراگفتمان، اصطلاحی برای نامیدن امكانات فرازبانی برای برقراری تعامل در گفتمان است. انگارۀ هایلند با دو بعد تعاملی و تبادلی یكی از كاملترین الگوهای فراگفتمان است. در فراگفتمان تعاملی نویسنده از نشانگرها كمك میگیرد تا خواننده را در بحث شركت دهد. مجلات، یكی از مهمترین رسانههایی هستند كه مقولة فراگفتمان در آن نقش بسزایی دارد. در این بین مجلة كودكانة "الحسینی الصغیر" از بروزترین مجلاتی است كه گروه سنی كودك و نوجوان را مخاطب قرار داده است. از آنجا كه در حوزة رسانة كودك و نوجوان و در راستای اهداف تربیتی و آموزشی، ارتباط میان نویسنده/خالق اثر ادبی یا هنری و مخاطب، اصلیترین هدف تلقی میشود، بررسی بعد تعاملی فراگفتمان در مجلات كودك و نوجوان از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این پژوهش با تكیه بر روش توصیفی_تحلیلی و بهره مندی از داده‌های آماری استخراج شده، به بررسی بعد تعاملی انگارۀ هایلند در 40 شماره از مجلة الحسینی الصغیر پرداخته شده است. نتایج به دست آمده حاكی از آن است كه نویسندگان/هنرمندان این مجله، در حوزة فراگفتمان، به همۀ راهبردهای فراگفتمان تعاملی توجه داشته اند. از میان نشانگرهای تعاملی درگیرسازها و خوداظهارها بیشترین میزان بسامد را با هدف ایجاد ارتباط نزدیك با خوانندگان جهت دخیل ساختن آنها در متن و افزایش میزان باورپذیری سخنانشان توسط خوانندگان دارا بودهاند. نویسندگان با بهكارگیری عناصر تعاملی به برقراری ارتباط مؤثر با كودك، دخیل ساختن او در متن و همچنین هدایت او به درك درست از مضمون متن توجه خاصی نشان دادهاند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


الف)كتاب‌ها
- صابري، علي، (1388ش). فرهنگنامۀ مهارت­هاي ادبي (موسوعة الفنون الأدبية)؛ سه زبانه (عربي-انگليسي-فارسي) و بالعكس،  تهران: سازمان چاپ و انتشارات دانشگاه آزاد اسلامي.
- مجله الحسيني الصغير ، (2019م). السنة العاشرة، العدد 117 حتی 128 ، عراق: قسم رعاية و تنمية الطفولة الحسينية في العتبة الحسينية المقدسة.
- مجله الحسيني الصغير ، (2020م). السنة الحادية عشرة، العدد 129 حتی 142 ، عراق: قسم رعاية و تنمية الطفولة الحسينية في العتبة الحسينية المقدسة.
- مجله الحسيني الصغير، (2017م). السنة التاسعة، العدد 103 حتی 116، عراق: قسم رعاية وتنمية الطفولة الحسينية في العتبة الحسينية المقدسة.
- الهاشمي، السيد احمد، (1420ق). جواهر البلاغة في المعاني والبيان والبديع، ط1، بيروت: مؤسسة المعارف.
ب) مقالات
- شيخ سنگ­تجن، شهين، (1399ش). «بررسي نشانگرهاي فراگفتمان تعاملي در قرآن»، مطالعات قرآني و فرهنگ اسلامي، سال چهارم، شماره سوم، صص 23-46.
- طبيبيان، سيدحميد، (1386ش). «بررسي حروف معاني در عربي و فارسي»، پژوهشنامه علوم انساني، شماره54، صص 345-360.
- طيراني، مريم سادات و همكاران، (1398ش). «تحليل خطبه شقيشقيه با تكيه بر بافت شناسي    اجتماعي- سياسي، نظريه فراگفتمان و مباني بلاغت»، زبان­شناسي و گويش­هاي خراسان، سال يازدهم، شماره هشتم، صص 173-192.
پ) پایان‌نامه‌ها
- طارمي، طاهره، (۱۳۹۸ ش). واكاوي پيكره بنياد فراگفتمان در مقالات علمي پژوهشي فارسي در سه حوزه مختلف و تأثير جنسيت نگارنده بر آنها: انگاره هايلند (۲۰۰۵)، رساله دكتري، زبان‌شناسي همگاني، دانشگاه سيستان و بلوچستان.
- محمدعلي­نژاد، بتول (1389ش). بلاغت مقابله­اي و بررسي گفتمان در انشاهاي توصيفي فارسي زبانان و فارسي آموزان عرب، پايان­نامه كارشناسي ارشد، رشته زبان­شناسي، دانشگاه فردوسي مشهد.
- يزداني، سارا (1392ش). بررسي مقايسه­اي فراگفتمان­هاي اخبار روزنامه­هاي انگليسي و فارسي در مورد حادثه 11سپتامبر، پايان­نامه مقطع كارشناسي ارشد رشته زبان­شناسي همگاني، دانشگاه فردوسي مشهد.
references
Articles
-  Coates,J. (1987). Epistemic modality and spoken discourse. Transactions of the philological society, 85, 100-131.
-  Hoimes, J. (1984). Women’s language: a functionai approach. Generai linguistics, 24(3), 149-178.
-  Hyland, K. (1998). Persuasion and con text: the pragmatics of academic metadiscourse. Journal of pragmatics, 30,55-437.
-  Hyland, K. (2005). metadis course: exploring writing in interaction, London: continuum.
-  Lakoff,R. (1972).language in context.language, 48, 907-927.
 
-  Sources and sources

-  Abukharma, A. (1996). Rhetoric of discourse and text science. Beirut: Al-Maaref Foundation.

-  Al-Husseini Al-Saghir. (2017). Year 9, Issues 103–116. Iraq: Department of Childhood Care and Development, Al-Hussein Holy Shrine.

-  Al-Husseini Al-Saghir. (2019). Year 10, Issues 117–128. Iraq: Department of Childhood Care and Development, Al-Hussein Holy Shrine.

-  Al-Husseini Al-Saghir. (2020). Year 11, Issues 129–142. Iraq: Department of Childhood Care and Development, Al-Hussein Holy Shrine.
-  Al-Hashemi, A. S. (1999/1420 AH). Jewels of rhetoric in meanings, expression, and eloquence. Beirut: Al-Maaref Foundation.
-  Al-Rubaia, A. (2023). Meta-discourse analysis. Journal of Linguistic Studies, 12(3), 45–67.
-  Mohammadalinejad, B. (2010). Contrastive rhetoric and metadiscourse analysis in descriptive essays of Persian speakers and Arabic learners of Persian [Master’s thesis, Ferdowsi University of Mashhad].
-  Saberi, A. (2009). Dictionary of literary skills: Trilingual (Arabic-English-Persian). Tehran: Islamic Azad University Press.
-  Sheikh Sangtajan, S. (2020). Examining interactive metadiscourse markers in the Quran. Quranic Studies and Islamic Culture, 4(3), 23–46.
-  Tabibian, S. H. (2007). Examining particles of meaning in Arabic and Persian. Journal of Humanities, (54), 345–360.
-  Taromi, T. (2019). Corpus-based analysis of metadiscourse in Persian research articles across three disciplines and the impact of author gender: Hyland’s (2005) model [Doctoral dissertation, University of Sistan and Baluchestan].
-  Tirani, M. S., et al. (2019). Analysis of the Shiqshiqiyya sermon based on socio-political context, metadiscourse theory, and rhetorical principles. Linguistics and Khorasan Dialects, 11(8), 173–192.
-  Yazdani, S. (2013). Comparative analysis of metadiscourse in English and Persian newspaper articles about the September 11 incident [Master’s thesis, Ferdowsi University of Mashhad].
-  Coates,J. (1987). Epistemic modality and spoken discourse. Transactions of the philological society, 85, 100-131.
-  Hoimes, J. (1984). Women’s language: a functionai approach. Generai linguistics, 24(3), 149-178.
-  Hyland, K. (1998). Persuasion and con text: the pragmatics of academic metadiscourse. Journal of pragmatics, 30,55-437.
-  Hyland, K. (2005). metadis course: exploring writing in interaction, London: continuum.
-  Lakoff,R. (1972).language in context.language, 48, 907-927.
 
دوره 21، شماره 76
پاییز 1404
صفحه 293-320

  • تاریخ دریافت 21 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 10 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 24 فروردین 1404