واکاوی انتقادی پدیدار داعش وبازنمایی آن در اخبار سایت المیادین

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه سمنان
2 دانشگاه تهران
10.22034/iaall.2025.526989.3019
چکیده
تحلیل گفتمان انتقادی، رویکردی میان‌رشته‌ای است که می‌کوشد پیوند میان زبان و قدرت را در متون اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای آشکار کند. در این چارچوب، متون خبری نه صرفاً بازتاب واقعیت، بلکه به‌مثابه ابزارهایی برای بازتولید معنا و برساخت ایدئولوژی تحلیل می‌شوند. با توجه به نقش تعیین‌کننده رسانه‌ها در سامان‌دهی ادراک عمومی از پدیده‌هایی همچون تروریسم، بررسی شیو‌ه‌های زبانی و ساختاری آنان می‌تواند چشم‌انداز دقیقی از سازوکارهای گفتمانی تولید معنا ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نحوه بازنمایی گروه داعش در چارچوب گفتمان خبری محور مقاومت، به تحلیل هفتاد عنوان خبری منتشرشده در پایگاه خبری المیادین در سال ۲۰۲۲ می‌پردازد. این مطالعه بر اساس چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف و به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که پایگاه خبری المیادین، بازنمایی گروه داعش را در چارچوب گفتمان کلان محور مقاومت صورت‌بندی می‌کند. این بازنمایی با استفاده از شگردهایی همچون «وجهیت»، «اسم‌سازی»، «فاعل مجهول» و «قطب‌بندی»، بر مرزبندی میان کنشگران «خودی» و «دیگری» تأکید دارد. همچنین در اغلب خبرها، نیروهای مقاومت، به‌ویژه الحشد الشعبی عراق، با توصیف‌های مثبت و برجسته مواجه‌اند، در حالی‌که داعش و حامیان آن با بار معنایی منفی و در تقابل با ارزش‌های محور مقاومت بازنمایی شده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان رسانه‌ای المیادین از طریق سازمان‌دهی زبانی و معنایی خبرها، در جهت تقویت روایتی ویژه از تحولات منطقه‌ای گام برمی‌دارد و محور مقاومت را مرکز مبارزه با داعش قلمداد می‌کند.

کلیدواژه‌ها


Sources and references:
Books
-  Aghagolzadeh, Ferdows, (2006), Critical Discourse Analysis, Tehran: Elmi va Farhangi.
-  Fairclough, Norman, (2008), Critical Discourse Analysis, translated by group of translators, 2nd edition, Tehran: Office of Media Studies and Development.
-  Fairclough, Norman, (2009), Tahlil al-Khitab: al-Tahlil al-Nassi fi al-Bahth al-Ijtimai [Critical Discourse Analysis: Textual Analysis in Social Research], translated by Talal Wahba, Beirut: Arab Organization for Translation.
-  Fairclough, Norman, (2024), Language and Power, translated by Mohammad Anani, United Kingdom: Hindawi Foundation.
-  Hall, Stuart et al., (2022), Media and the Social, translated by Majid Javadianzadeh, Tehran: Elmi va Farhangi.
-  Makin, David & Andre Amir, (2018), How to Do Critical Discourse Analysis? translated by Mehdi Kuchakzadeh and Mohammad Gholi Minavand, Tehran: Soore Mehr Publications.
-  Mehdi-zadeh, Seyed Mohammad, (2008), Media and Representation, Tehran: Office of Media Studies and Development.
-  Soltani, Ali Asghar, (2005), Power, Discourse and Language: Mechanisms of Power Flow in the Islamic Republic of Iran, 1st edition, Tehran: Nashr-e Ney.
-  Taylor, Stephanie, (2018), What is Discourse Analysis? translated by Pedram Mani’i and Erfan Rajabi, Tehran: Nashr Neviseh Parsi.
Journals
-  Aghagolzadeh, Ferdows & Maryam Sadat Ghiasian, (2007), "Dominant Approaches in Critical Discourse Analysis", Zaban va Zaban Shenasi Journal, No. 5, pp. 39-54.
-  Rahimpour, Zahra & Ahmad Pashazanus, (2021), "Critical Discourse Analysis Focusing on Fairclough’s Approach (The Speech of Hashim bin Abd Manaf as a Model)", Majallat al-Jami’ah al-Iraniyah lil-Lughah al-‘Arabiyyah wa Adabiha, No. 61, pp. 1-22.
Websites
-  Al-Mayadeen, (n.d.), "Who Are We?" Available at: https://www.almayadeen.net/about [Last reviewed: Saturday, 03/02/2024].
-  Entekhab News Analytical Base, (2012), "Al-Mayadeen News Network Launched", News Code: 65868.
 
 
 
دوره 21، شماره 77
زمستان 1404
صفحه 381-409

  • تاریخ دریافت 08 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 12 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 10 شهریور 1404