تاثیر سازمان‌های اجتماعی بر اضطراب وجودی مهاجران در رمان رغوة‌سوداء از حجی جابر (در پرتو نظریه ساخت‌یابی آنتونی گیدنز)

نوع المستند : علمی - پژوهشی

المؤلفون
1 دانشجو کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس رشته زبان و ادبیات عربی
2 استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس تهران
3 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس تهران
10.22034/iaall.2026.555284.3086
المستخلص
چکیده:
پژوهش حاضر به بررسی چگونگی نقش نهادها و ساختارهای اجتماعی در کاهش یا تشدید اضطراب وجودی شخصیت‌های مهاجر می‌پردازد. این مطالعه با تکیه‌ بر نظریه ساخت‌یابی گیدنز، بر تعامل دوسویه میان ساختار و عاملیت تمرکز دارد و نشان می‌دهد که مهاجران نه صرفاً قربانی ساختارهای اجتماعی‌اند و نه کاملاً از آن‌ها رها هستند ، بلکه در فرایند بازتولید و تغییر ساختارها نقش فعالی دارند.هدف پژوهش، تبیین این نکته است که چگونه سازمان‌های اجتماعی — از جمله خانواده، نهادهای حمایتی، دولت و گروه‌های مدنی — می‌توانند بر احساس بی‌پناهی، گسست هویتی و اضطراب وجودی مهاجران اثرگذار باشند و چه میزان از این اضطراب ناشی از ضعف یا فروپاشی همان ساختارهاست.روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی رمان رغوة‌سوداء است. داده‌ها از طریق مطالعه‌ی متن، بررسی موقعیت‌های روایی شخصیت‌های مهاجر و تطبیق آن‌ها با نظریه‌ی ساخت‌یابی گردآوری و تحلیل شده‌اند.نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در این رمان، بحران‌های وجودی مهاجران در بستر ضعف سازمان‌های اجتماعی شکل می‌گیرد؛ جایی که نبود حمایت نهادی و فروپاشی پیوندهای جمعی، اضطراب و ازخودبیگانگی را تشدید می‌کند. با این حال، کنش‌های فردی برخی شخصیت‌ها، در بازسازی روابط اجتماعی و ایجاد شبکه‌های جدید، نشان از بازاندیشی و بازتولید ساختارها مطابق نظریه ی گیدنز دارد.
الكلمات الرئيسية
الموضوعات الرئيسية

عنوان المقالة Persian

تاثیر سازمان‌های اجتماعی بر اضطراب وجودی مهاجران در رمان رغوة‌سوداء از حجی جابر (در پرتو نظریه ساخت‌یابی آنتونی گیدنز)

المؤلفون Persian

نسیم محمدطاهری 1
کبری روشنفکر 2
هادی نظری منظم 3
1 دانشجو کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس رشته زبان و ادبیات عربی
2 استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس تهران
3 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس تهران
المستخلص Persian

چکیده:
پژوهش حاضر به بررسی چگونگی نقش نهادها و ساختارهای اجتماعی در کاهش یا تشدید اضطراب وجودی شخصیت‌های مهاجر می‌پردازد. این مطالعه با تکیه‌ بر نظریه ساخت‌یابی گیدنز، بر تعامل دوسویه میان ساختار و عاملیت تمرکز دارد و نشان می‌دهد که مهاجران نه صرفاً قربانی ساختارهای اجتماعی‌اند و نه کاملاً از آن‌ها رها هستند ، بلکه در فرایند بازتولید و تغییر ساختارها نقش فعالی دارند.هدف پژوهش، تبیین این نکته است که چگونه سازمان‌های اجتماعی — از جمله خانواده، نهادهای حمایتی، دولت و گروه‌های مدنی — می‌توانند بر احساس بی‌پناهی، گسست هویتی و اضطراب وجودی مهاجران اثرگذار باشند و چه میزان از این اضطراب ناشی از ضعف یا فروپاشی همان ساختارهاست.روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی رمان رغوة‌سوداء است. داده‌ها از طریق مطالعه‌ی متن، بررسی موقعیت‌های روایی شخصیت‌های مهاجر و تطبیق آن‌ها با نظریه‌ی ساخت‌یابی گردآوری و تحلیل شده‌اند.نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در این رمان، بحران‌های وجودی مهاجران در بستر ضعف سازمان‌های اجتماعی شکل می‌گیرد؛ جایی که نبود حمایت نهادی و فروپاشی پیوندهای جمعی، اضطراب و ازخودبیگانگی را تشدید می‌کند. با این حال، کنش‌های فردی برخی شخصیت‌ها، در بازسازی روابط اجتماعی و ایجاد شبکه‌های جدید، نشان از بازاندیشی و بازتولید ساختارها مطابق نظریه ی گیدنز دارد.

الكلمات الرئيسية Persian

سازمان‌های اجتماعی
اضطراب وجودی
رغوة‌سوداء
نظریه‌ی ساخت‌یابی
آنتونی گیدنز

المقالات الجاهزة للنشر، المقال المقبول
استمارة إلكترونية متاحة 09 May 2026

  • تاريخ الاستلام 27 أكتوبر 2025
  • تاريخ المراجعة 02 يناير 2026
  • تاريخ القبول 09 مايو 2026