تحلیل تصاویر کتاب صدی الحياة المرحلة التمهیدية (1) از منظر طبقه‌بندی انواع تصاویر شویور و لیندنر

پژوهش حاضر با هدف تحلیل فراوانی، توزیع و اهمیت سه نوع تصویر تزیینی، نمایشی و اطلاع‌رسان در کتاب «صدی الحیاة المرحلة التمهیدیه (1)» بر اساس طبقه‌بندی شویور و لیندنر (2024) با پشتوانه نظری نظریه یادگیری چندرسانه‌ای ریچارد میر (CTML) انجام شده است. این پژوهش کاربردی و به‌روش کمی و تحلیل محتوای قیاسی صورت گرفت. جامعه آماری ۲۸۲ تصویر از کتاب مذکور بود که به‌صورت تمام‌شماری تحلیل شدند. داده‌ها با آزمون خی‌دو در SPSS 27 و روش آنتروپی شانون تحلیل گردید. پایایی کدگذاری با ضریب کاپای کوهن (۸۸/۰) تأیید شد. ونتایج نشان داد که تصاویر نمایشی با ۱۴۰ مورد (۵۰ درصد) بیشترین فراوانی، تصاویر تزیینی با ۱۰۵ مورد (۳۷ درصد) در رتبه دوم و تصاویر اطلاع‌رسان با ۳۷ مورد (۱۳ درصد) کمترین فراوانی را دارند. نتایج آزمون خی‌دو تفاوت معناداری بین فراوانی انواع تصاویر نشان داد (001/0, p<2, df=36/58=ꭓ۲). بااین‌حال، تحلیل آنتروپی شانون نشان داد که تصاویر تزیینی با بیشترین آنتروپی (88/0E1=، 42/0W1= ) الگوی مشخصی ندارد و تصاویر اطلاع‌رسان با کمترین آنتروپی (52/0E1=، 24/0W1=) الگوی مشخص را دارند. اگرچه تصاویر نمایشی به‌اندازه کافی به‌کار رفته‌اند، اما نسبت تصاویر اطلاع‌رسان به تزیینی بسیار پایین است. فراوانی بالای تصاویر تزیینیِ بدون‌الگو، بر اساس نظریه‌های میر و سوئلر، می‌تواند به یادگیری سطحی و افزایش بار شناختی منجر شده و کارکرد چندرسانه‌ای کتاب را کاهش دهد. بنابراین، بازنگری در طراحی تصویری با تأکید بر تصاویر اطلاع‌رسانِ دارای پراکندگی مشخص، می‌تواند به یادگیری عمیق‌تر و مطلوب‌تر زبان عربی کمک کند.