تکنیکهای زیبای ادبی و ساختارهای گوناگون زبانی و موسیقایی بهکاررفته در قرآن کریم آنچنان مسحورکننده و شگفتآور است که در هر زمان میتوان از زاویهای متفاوت به آن نگریست و از دریای شگفتیهای آن چند قطرهای نوشید. رویکرد شکلگرایان و ساختارگرایان به متن ازجمله روشهایی است که میتواند به ما در شناخت برخی ابعاد گوناگون زیباییهای لفظی و معنوی قرآن کریم، یاری رساند. هدف این مقاله، تحلیل فرم و ساختار در سورهی مبارکهی تکویر و بررسی ارتباط آنها با محتوای این سوره است و به همین منظور، ساختارهای زبانی و موسیقایی این سوره و ارتباط آنها با محتوا، تحلیل و بررسی و ساختار موسیقایی در قالب نمودارهای خطی و ستونی به تصویر کشیده شده است.
نتایج این پژوهش، نشان میدهد که موضوعات مطرحشده در این سوره بر طبق اصول و مبانی هماهنگ و منسجمی بیان شده بهگونهای که چهارده آیهی نخست سوره به منزلهی مقدمهچینی برای بیان موضوعات بخش دوم این سوره است. برجستهسازی بهصورت توازن آوایی، واژگانی و نحوی به ویژه در بخش اول کاملاً مشهود است. ساختار منظم نحوی، استفادهی گسترده از تکنیک تکرار در سطح حروف و واژگان و موسیقی حروف و واژگان، همگی در خدمت اهداف تربیتی و دینی این سوره قرار دارند. سورهی مبارکهی تکویر، ساختارهای زبانی وموسیقایی هدفمند، منظم و منسجمی دارد که همهی اجزا و عناصر آن متناسب با یکدیگر و هماهنگ با محتوا و اهداف تربیتی و دینی قرآن کریم بهکار گرفته شدهاند.
مجله علمي انجمن ايراني زبان و ادبيات عربي (فصلنامه)