نقد کتاب «عن بناء القصيدة العربية الحديثة» (بررسي ساختار و محتوا)

ابويساني, حسين

نقد کتاب «عن بناء القصيدة العربية الحديثة» (بررسي ساختار و محتوا)

نوع المستند : علمی - پژوهشی

المؤلف

حسين ابويساني

دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه خوارزمي

المستخلص

کتاب «عن بناء القصيدة العربية الحديثة» اثر علي عَشري زايد ازجمله آثار نقادانه‌اي است که به بازخواني ساختار جديد شعر معاصر عربي پرداخته‌است. عَشري زايد در اين کتاب تحولات به‌وجود‌آمده در شعر معاصر عربي را بررسي کرده و کوشيده تا با استناد به آثار برخي شاعران معاصر عرب، تکنيک‌هاي شعري تازه را در شعر معاصر عربي بيابد و آنها را بررسي و تحليل نمايد.
جستار پيشِ رو به شيوة توصيفي ـ تحليلي مي‌کوشد کتاب عشري زايد را معرفي کند و به بيان نقاط ضعف و قوّت آن بپردازد تا بتواند به اين پرسش پاسخ دهد که: تحولات رصدشده در «عن بناء القصيدة العربية الحديثة» چيستند و آيا عشري زايد توانسته به گونه‌اي صحيح و مفيد آنها را واکاوي و بيان نمايد؟ نتيجة به‌دست‌آمده نيز نشان مي‌دهد ضمن در نظر گرفتن برخي نقاط ضعف کتاب، مي‌توان آن را مبيّن برخي تحولات و تکنيک‌هاي جديد شعر معاصر عربي دانست و از آن به عنوان يک منبع اصلي در تدوين سرفصل‌هاي مختلف آموزشي بهره‌مند شد.

الكلمات الرئيسية

ادبیات معاصر

ادبیات عربی

عَشری زاید

عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة

20.1001.1.23456361.2017.13.44.10.3

الموضوعات الرئيسية

نقد وتحليل متون ادب عربي

عنوان المقالة Persian

کتاب «عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة» نقده فی الشکل والمحتوی

المؤلف Persian

حسین ابویسانی

دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه خوارزمی

المستخلص Persian

لقد جرّبت الآداب العالمیة عبر القرن العشرین تجارب غنیة لم تجرّبها فی غیره من القرون إذ تطوّرت فیه عناصر الأدب وتکنیکاته فی الشکل والمضمون تطوّراً ملحوظاً. کذلک حاول الأدب العربی مواکبة هذه العناصر والتکنیکات الجدیدة والاستمتاع بها.
کتاب "عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة" لعلی عشری زاید، یسعی إلی قراءة جدیدة عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة، ویحاول دراسة التکنیکات الدخیلة فیها مستعیناً ببعض الشعراء العرب المعاصرین فی عدد من آثارهم وفی التکنیکات المستفادة عندهم.
إنّ هذه المقالة التی تدرس کتابَ عشری زاید دراسة تحلیلیة، وتُبیّن نقاط الضعف والقوّة فیه، تبتغی الإجابةَ عن هذا السؤال أیضاً: ما هی التطوّرات المشار إلیها فی کتاب "عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة"، وهل رافق النجاحُ الکاتبَ فی مساعیه؟ فبعض النتائج یشیر إلی أنّ الکتاب بما فیه من الضعف أحیاناً، لکنه تمکّن من أن یُبرز ویُبیّن قسماً من التطوّرات والتکنیکات الجدیدة الطارئه علی الشعر العربی المعاصر. إذن یجدر أن ینضوی ضمن کُتُب الدراسات العلیا لطلاب الأدب العربی.

الكلمات الرئيسية Persian

الأدب العربی

الأدب المعاصر

عشری زاید

عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة

کتابنامه

1) عربی

کتب

أدونیس، احمد سعید، علی (1988م) المسرح و المرایا، بیروت: دارالآداب.

اسماعیل، عزالدین (1966م)، الشعر العربی المعاصر؛ قضایاه و ظواهره الفنیة و المعنویة، بیروت: دارالثقافة.

أفرام البستانی، فؤاد و دیگران (1993م)، المجانی الحدیثة، چاپ چهارم، بیروت: دار الشروق.

البیاتی، عبد الوهاب (1995م)، الأعمال الکاملة، بیروت: دار القلم.

خورشا، صادق (1381ش)، مجانی الشعر العربی الحدیث و مدارسه، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.

دنقل، أمل (بی تا)، الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: دار العودة.

طوقان، فدوی (1993م)، الأعمال الشعریة الکاملة، چاپ اول، بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات و النشر.

عبد الصبور، صلاح (1972م)، دیوان صلاح عبدالصبور، چاپ اول، بیروت: دار العودة.

عشری زاید، علی (2008م)، عن بناء القصیدة العربیة الحدیثة، چاپ پنجم، قاهره: مکتبة الآداب.

قبانی، نزار (1966م)، الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: منشورات نزار قبانی.

الملائکه، نازک، (1986م)، دیوان نازک الملائکة، بیروت: دار العودة.

2) فارسی

کتاب‌ها

آریانپور کاشانی، عباس (1376ش)، فرهنگ کامل انگلیسی فارسی، تهران: امیرکبیر.

داد، سیما (1383ش)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ دوم، بی‌جا: مروارید.

سپهری، سهراب (1360ش)، هشت کتاب، چاپ سوم، تهران: طهوری.

شفیعی کدکنی، محمدرضا (1391ش)، رستاخیز کلمات، چاپ اول، تهران: سخن.

......................................... (1381ش)، موسیقی شعر، چاپ هفتم، تهران: آگاه.

عرب، عباس (1383ش)، آدونیس در عرصة شعر و نقد معاصر عرب، چاپ اول، مشهد: دانشگاه فردوسی.

معین، محمد (1375ش)، فرهنگ فارسی، چاپ دهم، تهران: امیرکبیر.

میرصادقی، جمال (1367ش)، عناصر داستان، چاپ دوم، تهران: شفا.

................، جمال و میمنت (1388ش)، واژه‌نامة هنر داستان‌نویسی، چاپ دوم، بی‌جا: کتاب مهناز.

................، میمنت (1385ش)، واژه‌نامة هنر شاعری، چاپ سوم، تهران: کتاب مهناز.

مجلات

ابویسانی، حسین (1389ش)، «غموض و شعر سوررئالسیتی و سمبولیک عربی»، مجلة زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد، سال اول، شمارة 2/2/165، بهار و تابستان، از ص 1 تا 26.

موسوی و تواضعی، سید رضا و رضا (1391ش) «ناسازواری در شعر امل دنقل»، مجلة انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، شمارة 22، از ص 189 تا 218.