واقع گرایی اجتماعی در شعر عبدالصبور

نویسنده
چکیده

صلاح‌عبدالصبور یکی از شاعران تأثیرگذارِ گرایش رئالیسم‌‌ اجتماعی، می­باشد، گرایشی که در نیمة دوم قرن بیستم، به‌منظور بازتاب پیامد‌های ناگوار تحوّلات سیاسی و اجتماعی در ادبیات معاصر عرب پدیدآمد. وی، واقعیات موجود جامعه را نقد اصلاح‌گرایانه  کرد و چون آن را بی­تأثیر یافت به گوشه‌نشینی پناه برد؛ عزلتی‌ که قرار است در آن، معرفت کسب کند تا با سلاح دانایی به مقابله با واقعیات تلخ‌ جامعه­ی خویش بپردازد. این مقاله با روش تحلیل محتوا ضمن تعریف رئالیسم اجتماعی و معرفی عبدالصبور، به عنوان مصلح اجتماعی، نمودهای چشمگیرتر گرایش­های رئالیسم اجتماعی وی را بررسی می­نماید که عبارتند از:شر، فقر، رنج و خستگی.

کلیدواژه‌ها


-         القرآن‌الکریم.
-         آدورنو و دیگران؛ درآمدی بر جامعه‌شناسی ادبیّات، گزیده‌ و ترجمة محمّدجعفر پوینده، تهران: نقش‌جهان،1377
-     احمدیان‌، حمید؛ «نگاهی به زندگی و اشعار صلاح‌عبدالصبور با استفاده از آثارش»، مجلة دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی (تهران)، ش:53، پاییز و زمستان(163-164)، زبان و ادبیّات عربی و قرآنی)،1381
-         اسوار، موسی؛ از سرود باران تا مزامیر گل‌سرخ‌(پیشگامان شعر امروز عرب)، تهران: سخن،1381
-         بدوی،انس و حسان الطیبی؛روائع الشعر الحدیث،بیروت-لبنان:دارالمعرفه،2005
-         پرهام، سیروس؛ رئالیسم‌ و ضدرئالیسم‌ در ادبیّات، تهران: آگاه،1362
-         خلیل‌جحا، میشال؛ الشعرالعربی‌ الحدیث من احمدشوقی‌ إلی محمود درویش، بیروت- دارالعودة- دارالثقافة،1999
-         دنسی، جاناتان؛اصطلاحات(12/10/88)، 1992  ww.zehnmang.org/articles/129.doc.
-         ساچکوف‌، بوریس؛ تاریخ رئالیسم، ترجمه‌: محمّدتقی فرامرزی، تهران: تندر،1362
-         سیدحسینی، رضا؛ مکتب‌‌های ادبی، تهران: نیل،1366
-         عارفی، عباس؛ معرفت و گونه‌های رئالیسم (2010)،(20/10/88)
 http://www.hawzah.net/per/per/.magazine/zw014/zh01404.asp.
-     سیدی، سیدحسین‌؛ شجاعی، علی‌اکبر؛ «نمادپردازی در شعر صلاح‌عبدالصبور»، مجلة تخصصی زبان و ادبیّات دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی مشهد، زمستان،1383
-         شریح‌عادل، محمّد؛ سلسلة نقدالعقل المعاصر، دمشق: آفاق معرفة متجددة،2008
-         شفیعی‌کدکنی، محمّدرضا؛ شعر معاصر عرب، تهران: توس،1359
-         عبدالصبور، صلاح؛ الابحار فی‌ الذاکرة، بیروت: دارالعودة،1982
-         ــــــــــــــــ؛  الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: دارالعودة،2006
-         الغمری، مکارم؛ تأثیر فرهنگ اسلامی بر ادبیّات روسیه، ترجمه: موسی‌ بیدج، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی،1378
-         فضل‌، صلاح‌؛ اسالیب الشعریة المعاصرة، بیروت: دارالآداب،1995
-         قمی،عباس؛سفینه البحار،جلد2،تهران:انتشارات فراهانی،بی تا
-         نعیمه،میخائیل؛ المجموعه الکامله(الدروب)، بیروت: دارالعلم‌ للملایین،1975
-         مرزوق، حلمی؛ الرومانتیکیة و الواقعیة فی‌ الأدب، بیروت: دارالنهضة الادبیة،1983
-         مقلد، محمّدعلی؛ قضایا حضاریة عربیة معاصرة، بیروت: دارالمنهل اللبنانی،2003
-     المنّاع، علی؛ «النسق‌القناعی‌ فی‌ قصیدة «الظل و الصلیب»، فصلیة نقدالشعر(صلاح‌عبدالصبور)؛المجلد الثانی، العددالثانی، بیروت: دارالنهضة‌العربیة، نیسان(ابریل)2007
-     میرزایی، فرامرز؛ پروانه‌، علی؛ «الموت‌الخیامی فی‌شعر صلاح‌عبدالصبور»، مجلة اللغة‌العربیة و آدابها، دانشگاه تهران پردیس قم، السنة‌الخامسة، العدد‌الثامن، ربیع‌ و صیف 2009
میرزایی، فرامرز؛ شریفیان‌، مهدی؛ پروانه‌، علی، «مرگ‌اندیشی در آثار دو شاعر فارسی و عربی: صلاح‌عبدالصبور و نادر نادرپور»، مجلة زبان و ادبیّات تطبیقی دانشگاه تربیت‌مدرس‌، دوره‌ی14، شماره‌ی2، بهار 1389

  • تاریخ دریافت 31 فروردین 1391