روش مبرد در روایت و شرح شعر

نویسنده
چکیده

مبرد در کتاب خود (الکامل) به شعر اهمیت فراوانی می­دهد. روایت شعر و اسناد آن نزد او از اهمیت فراوانی برخورداراست. او بر این باور است که کاستی و فزونی و اختلاف در روایت­ شعر تأثیر فراوانی بر معنی آن دارد.


نویسنده در کتاب خود به متون شعری، به ویژه تحلیل­های زبان ­شناختی آن توجه بیشتری دارد و تنها رویکردی زبان ­شناسانه به شعر نداشته بلکه رویکرد زیبایی­شناسانه و نقدی را مورد توجه قرار داده که این رویکردها خود اشاره به دانش فراگیر علمای قدیم و نیز هدف آموزشی­ای دارد که کتاب برای آن نگارش یافته است. زیرا کتاب در زمانی تألیف شد که لحن در زبان وارد شد بود و زبان را رو به ضعف کشانده بود، و سپس در زمان مؤلف زبان به عنوان علمی جدید مطرح شد در حالی که قبل از آن زبان به گونه­ای فطری در بین مردم رواج داشت.

کلیدواژه‌ها


-       القران الکریم.
-       ابو شوارب، محمد مصطفى، (2003م)، ابو علی القالی ومنهجه فی روایة الشعر وتفسیره، دار الوفاء، الاسکندریة،
-       تحریشى، محمد، ( 2000م)، ادوات النص، اتحاد الکتاب العرب.
-       السیوطی، ابو بکر، ( 2004م)، بغیة الوعاة، طبقات اللغویین والنحاة، تحقیق مصطفى عبد القادر عطا، دار الکتب العلمیة، بیروت- لبنأنّ ط1.
-       ابن­جنی، ابوالفتح، ( 1990م)، الخصائص، تحقیق محمد على النجار، دار الشؤون الثقافیة العامة، بغداد.
-       الرقیات، ابن قیس، الدیوان ، تحقیق د. محمد یوسف نجم، دار صادر بیروت.
-       الحمیری، ابن مفرغ، ( 1982م)، الدیوأنّ، تحقیق د. عبد القدوس أبو صالح، بیروت، ط2.
-       الاعشى الکبیر، الدیوان، (1950م)، شرح وتعلیق د. محمد حسین، المطبعة النموذجیة.
-       امرئ القیس، الدیوان، (1979م)، شرح ابو بکر البطلیوسی، تحقیق ناصیف سلیمان، العراق.
-       جریر، الدیوان، (1969م). شرح محمد بن حبیب، تحقیق د. نعمان محمد امین طه، دار المعارف، مصر.
-       ذو الرمة، الدیوان، (1972م)، شرح ابی نصر الباهلی، تحقیق عبد القدوس ابو صالح، دمشق، مطبعة طربین.
-       سلامة بن جندل، (1968م)، الدیوان: تحقیق فخر الدین قباوة، حلب، ط1.
-       الطائی، حاتم، دیوان شعر، صنعة یحیى بن مدرک الطائی وروایة هشام بن محمد الکلبی، تحقیق د. عادل سلیمان جمال، مطبعة المدنی، القاهرة.
-       عباس، احسان، دیوان شعر الخوارج، (1982م)، جمع وتحقیق د. احسان عباس، دار الشروق، بیروت، ط4.
-       عمارة بن عقیل، دیوان، (1973م)، جمع وتحقیق شاکر عاشور، مطبعة البصرة، ط1.
-       عمر بن ابی ربیعة، الدیوان، (1966م)، دار بیروت للطباعة.
-       علقمة الفحل، الدیوان، (1969م) شرح الاعلم الشنتمری، تحقیق لطفی الصقال ودربة الخطیب، مراجعة فخر الدین قباوة، دار الکتاب العربی حلب، ط1.
-       القتال الکلابی، الدیوان، (1961م)، تحقیق احسان عباس، بیروت، دار الثقافة.
-       لیلى الاخیلیة، الدیوان ، دار الکتب العلمیة، بیروت، لبنان.
-       النابغة الجعدی، الدیوان، (1998م)، جمع وتحقیق د. واضح الصمد، دار صادر، بیروت، ط1.
-       النمر بن تولب، الدیوان، تحقیق د. نوری حمودی القیسی. مطبعة المعارف. بغداد.
-       السکری، ابو سعید، شرح اشعار هذیل، تحقیق عبد الستار احمد فراج ومراجعة محمود محمد شاکر، مطبعة المدنی، القاهرة.
-       الفرزدق، الدیوان، (1983م)، ضبط معانیه وشروحه ایلیا الحاوی، منشورات دار الکتب اللبنانّی- بیروت، ط1.
-       نوری، حمودی القیسی، (1982م)، شعراء امویون، مطبعة المجمع العلمی العراقی، بغداد.
-       ابن میادة، (1982م)، شعر ابن میادة جمع وتحقیق د. حنا جمیل حداد، مجمع اللغة العربیة، دمشق.
-       نایف الدلیمی، محمد، (1988م)، شعر ابی الطمحان القینی، جمع شعره ، مجلة المورد، مج 17، ع3،
-       الراعی النمیری، (1980م)، شعر الراعی النمیری دراسة وتحقیق د. نوری حمودی القیسی وهلال ناجی مطبعة المجمع العلمی العراقی.
-       عبد الله بن معاویة، (1976م)، شعر عبد الله بن معاویة بن عبد الله بن جعفر بن ابی طالب، جمعه عبد الحمید الراضی، مؤسسة الرسالة، بیروت، ط1.
-       عبدة بن الطبیب، (1973م)، شعر عبدة بن الطبیب، جمع وتحقیق، یحیى الجبوری، بیروت: ط1/
-       مختار عمر، أحمد، (1982م)، علم الدلالة، مؤسسة الخلیج للطباعة والنشر، مکتبة دار العروبة، الکویت.
-       المبرد، ابو العباس (2003م)، الکامل فی اللغة والادب، تحقیق د. عبد الحمید هنداوی، دار الکتب العلمیة- بیروت- لبنان، ط2.
-       ابن منظور، (2003م)، لسان العرب، تحقیق عامر احمد حیدر، راجعه عبد المنعم خلیل، دار الکتب العلمیة- بیروت- لبنان، ط2.
-       الحموی، یاقوت، (1991م)، معجم الادباء او ارشاد الأریب الى معرفة الادیب، ، دار الکتب العلمیة- بیرو- لبنأنّ، ط1.
-       ابن خلدون، مقدمة ابن خلدون، دار احیاء التراث العربی، بیروت- لبنان.
-       ابن الصلاح، (1989م)، مقدمة ابن الصلاح ومحاسن الاصطلاح، تحقیق د. عائشة عبد الرحمن، دار المعارف، مصر.
-       ابن خلکان، (1998م)، وفیات الاعیان وانباء ابناء الزمان، تحقیق د. یوسف علی الطویل ود. مریع قاسم الطویل، دار الکتب العلمیة- بیروت، لبنان، ط1.

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1391