سطح خوانش پذیری دروس عربی متوسطه دوم در رشتة ادبیات و علوم انسانی بر اساس فرمول فرای-دیّانی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار زبان عربی دانشگاه علوم و معارف قران کریم, قم, ایران
3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
متون درسی از جمله ابزارهای مهم برای رسیدن به اهداف آموزشی، به ویژه در یادگیری زبان هستند که خوانایی آنها معیاری در ارزیابی مفید بودنشان در فرآیند یادگیری و یاددهی است. هدف این تحقیق کاربردی و تحلیل محتوا، بررسی و تعیین میران خوانایی دروس عربی متوسطه دوم در رشته ادبیات و علوم انسانی (پایه­های دهم، یازدهم و دوازدهم) در سال تحصیلی 1401-1400 با شاخص فرای-دیّانی است. بدین منظور، سطوح خوانایی کلیه دروس سه کتاب درسی فوق با استفاده از رویکرد فرای-دیّانی و بر اساس میانگین هجاها و جملات به ازای هر صد کلمه از متن هر درس واکاوی و تعیین شد. نتایج نشان داد که مجموع دروس کتاب­های عربی سه پایه بررسی­شده از نظر سطح خوانایی فرازوفرود بسیاری دارند و عمدتاً در سطح استاندارد خوانایی نیستند. به بیان دقیقتر، حدود نصف دروس کتاب عربی پایه دهم در سطح مطلوب خوانایی قرار دارد و بقیه دروس عمدتا ً به نسبتی یکسان در سطوح خوانایی ساده­تر یا دشوارتر از سطح خوانایی مطلوب قرار دارند. البته از نظر تعداد هجاها و جملات در صد کلمه هم نظم و ترتیب قاعده­مندی بر این دروس حاکم نیست. در مورد دروس عربی پایه یازدهم این تشتّت بیشتر است و سطح خوانایی بیش از نصف دروس ساده­تر از سطح مطلوب قرار دارد و فقط دو درس در سطح مطلوب خوانایی است. در مورد دروس پایه دوازده این نظام به­هم­ریخته بسیار نمود دارد؛ به طوری که فقط یک درس آن مناسب سطح فراگیران است و حتی یک درس در سطح فراگیران دانشگاهی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


المصادر والمراجع
ألف) المراجع العربية
خزاعلة، سامي توفیق. (2021). «مستوی مقروئیة کتاب العربیة الوظیفیّة لغیر الناطقین بها» رسالة ماجستیر في جامعة آل البیت. العلوم التربویة والنفسیة» الأردن.
-رشیدي، مفلح غانم. (2005). «مستوی مقروئیة کتاب اللغة العربیة للصف الرابع الابتدائي في دولة الکویت» رسالة ماجستیر، جامعه عمّان للدراسات العربیّة. 
- مؤمني، عبداللطیف ومحمد مؤمني. (2011). «مستوی مقروئیّة کتاب اللغة العربیة للصف الرابع الأساسي في الأردن»  مجله جامعة دمشق، 27(3و4)، 557-588. 
ب) المراجع الفارسية
-تقی­زاده، هدایت الله. (1399).«موانع یادگیری مهارت­های چهارگانه زبان عربی و ارتقای انگیزش با استفاده از رویکرد مغزمحوری» پژوهش در آموزش زبان و ادبیات عرب، ش22، 59-81.
-جلایی، مریم و فرزانه براتی دهقی. (1397). «خوانش­پذیری کتاب­های عربی دوره اول متوسطه بر اساس شاخص خوانایی کلوز» مجله الجمعیه العلمیه الایرانیه للغه العربیه و آدابها،13(3)، 103-122.
-دیانی، محمدحسین. (1366). «سه فرمول برای تعیین سطح خوانایی نوشته­های ویژه نوسوادان » نشریه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، ش39، 59-80.
-رحمانی، اسحاق و لیلا ایمانی­فر. (1397). «سنجش خوانایی کتاب متون و قواعد زبان عربی1 براساس تکنیک خوانایی کلوز» پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی. 22(43)، 142-161.
-رحیمی، عبدالله؛ جمال هاشمی و هایده احمدی. (1394). «آسیب­شناسی آموزش زبان عربی در ایران» اولین همایش علمی پژوهشی علوم مدیریت و برنامه ریزی، اموزش و استاندارد سازی، تهران.
-رسولی، حجت. (1384). «ريشه­يابي مشكلات آموزش زبان عربي در دانشگاه­هاي ايران (مباني، تعريف و گرايش­ها)» پژوهشنامه علوم انسانی، 47 و 48: ویژه­نامه زبان و ادبیات عربی، 43-58.
شهدوستی، زبیده؛ فاطمه ترکمانی؛ صغری خیاط و زینب طیفکانی احمدی. (1398). «تجزیه و تحلیل محتوای کتاب فارسی پایه سوم ابتدایی چاپ 1398 بر اساس فرمول فرای». کنفرانس ملی پژوهش های حرفه ای در روانشناسی و مشاوره با رویکرد دستاوردهای نوین در علوم تربیتی و رفتاری از نگاه معلم، تهران.
-فضل اللهی سیف اله. (1374). «ارزشیابی وتحلیل محتوای کتاب زبان انگلیسی سال سوم راهنمایی بر اساس مدلهای تحلیل محتوی و بررسی دیدگاه دبیران» پایان نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی دانشگاه آزاد خوراسگان.
-متقی­زاده، عیسی؛ دانش محمدی رکعتی و محسن شیرازی‌زاده. (1389). «تحلیل و بررسی عوامل ضعف دانشجویان رشته زبان و ادبیات عربی در مهارت‌های زبانی از دیدگاه استادان و دانشجویان این رشته» جستارهای زبانی، 1(۱)، ۱۱۵-۱۳۷.
-نظری، فریبا؛ محمدرضا فرهادپور؛ وعزت سلیمانی. (1395). «سنجش میزان خوانایی نوشته های فارسی بخش«بیشتر بدانیم قران پایه دوم، سوم و چهارم ابتدایی» بر اساس فرمولهای فلش/دیانی و گانینگ/دیانی »، مجله مدیریت اطلاعات و دانش شناسی، 83، صص92-85.
-واعظی، ملک رضوان؛ مرتضی کوکبی و مختار ابراهیمی. (1395). «پیشنهاد اصلاحاتی در فرمول‌های فلش/دیانی و گانینگ/دیانی. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، 8(17)، 1-18.
-Brown، H. D. (2000). Principles of Language Learning and Teaching (Vol. 4). New York: Longman.
- Crossley، S.، Heintz، A.، Choi، J. S.، Batchelor، J.، Karimi، M.، & Malatinszky، A. (2022). A large-scaled corpus for assessing text readability. Behavior Research Methods، 55(1). 491-507.
- Dayani، Mohammad Hossein (1366). Three formulas to determine the level of readability of writings for novices، Journal of Psychology and Educational Sciences of Tehran University، 39، 59-80. (In Persian)
- Jalai، Maryam & Barati-Dehaghi، Farzane (2017). Readability of Arabic books of the first secondary school based on Clouse's readability index. Journal of Jamia Al-Ilamiya Al-Iraniye Al-Laghe Al-Arabiya and Adabah Al-Arabiya Quarterly، 14(3)، 103-122.
- Khazaela، Sami Tawfiq (2021). The Level of Readability of the Book Al-Wafasiyyah Arabic for Non-native Speakers. Master's thesis at al-Bayt University. Educational and Psychological Sciences، 5 (8)، 75-90. (in Arabic)
- Fadlallahi، Saif-Allah .(2014). Evaluation and Analysis of the Content of the English Language Book of the Third Year of Middle School Based on the Content Analysis Models and the Teachers' Views، Master's Thesis of Educational Sciences، Azad Khorasgan University
- Fry، E. (1968). A readability formula that saves time. Journal of Reading، 11(7)، 513-578.
-Meade، C.D.& Smith، C. (1991). Readability formulas: cautions and criteria، Patient Education and Counseling، 17(2)، 153-158.
- Momeni، Abdul Latif and Momeni، Mohammad (2011). The readability level of the Arabic language book for the fourth grade in Jordan. Damascus University Journal، 27 (3 and 4)، 557-588. (in Persian)
- Motaghizadeh، Isa; Mohammadi Rakati، Danesh & Shirazizadeh، Mohsen (2010). Analysis and investigation of the factors of students being weak in Arabic language and literature from the point of view of professors and students of this field. Linguistic Research، 1(1)، 115-137. (in Persian)
- Nazari، Fariba; Mohammad Reza Farhadpour; & Ezzat Soleimani (2015). Measuring the readability of Persian writings in the section: Let's know more about the Qur'an in the second، third and fourth grade of elementary school based on Flash/Dayyani and Gunning/Dayyani formulas"، Journal of Information Management and Science، 83، pp. 92- 85. (in Persian)
- Rahimi، Abdullah; Jamal Hashemi & Haydeh Ahmadi (2014). Pathology of Arabic Language Education in Iran. The First Scientific Research Conference of Management and Planning Sciences، Education and Standardization in Iran. Tehran.
- Rahmani، Ishaq & Leila Imanifar .(2017). Measuring the readability of Arabic language texts and rules based on Clouse's readability technique. Research and Writing Academic Books، 22(43)، 142-161. (in Persian)
- Rashidi، Mofleh Ghanem .(2005). The Readability Level of the Arabic Language Book for the Fourth Grade of Primary School in Kuwait. Master’s Thesis، Amman University for Arab Studies. (in Arabic)
- Rasouli، Hojjat .(1384). "Finding the roots of Arabic language teaching problems in Iranian universities (basics، definition and trends)" Humanities Research Journal، 47 and 48: Special Journal of Arabic Language and Literature، 43-58.
-Shahdousti، Zubaydah; Turkmani، Fatemeh; Tailor، Soghra; Teftakani Ahmadi، Zainab .(2018). "Analysis of the content of the third grade Persian book، published in 2018، based on Fry's formula". National conference of professional research in psychology and counseling with the approach of new achievements in educational and behavioral sciences from the teacher's point of view، Tehran
- Taghizadeh، Hedayat-Allah .(2019). Obstacles to learning the four Arabic language skills and improving motivation using a brain-centered approach. Research in Arabic Language and Literature Education، 22، 59-81. (in Persian)
- Vaezi، Malek Rizvan; Morteza Kokabi & Mokhtar Ebrahimi (2016). Suggesting corrections in Flash/Dayyani and Gunning/Dayyani formulas. Library and Information Science Studies، 8(17)، 1-18. (in Persian)

  • تاریخ دریافت 26 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 03 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 04 دی 1402