رمان "علی مائدة داعش" اثری برجسته درباره داعش است که از نگاه انساندوستانه، فمنیستی برخوردار است و نقدی گزنده نیست به داعش و زیربناهای فکری و گفتمانی آنها ارائه میدهد. بررسی این رمان از منظر نظریه رمزگان پنجگانه رولان بارت از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا میتواند عناصر صوری و ظاهری اثر و همچنین روش و سبک نویسنده و زیربناهای محتوایی و ساختاری اثر را کشف کند. بنابراین این مقاله با توجه به حساسیت موضوعی در رمان "علی مائدة داعش" از زهرا عبدالله که به تقابل رادیکالگرایی داعشیان با زنان ایزدی میپردازد به بررسی کاربست رمزگان رولان بارت برای كشف و تحليل ویژگیهای خلاقانه و لایههای پنهان این متن روایی میپردازد. رمانی که بدلیل انعکاس مظلومیت زنان ایزدی در مدت کوتاهی توانست مورد استقبال قرار گیرد و به چندین چاپ برسد. بنابراین هدف پژوهش با تکیه بر روش توصیفی – تحلیلی شاخت ساختار اثر از منظر نظریه بارت است که نظریهای کامل درباره بخشهای مختلف روایت است و تلاش میکند نگاه نویسنده به جنایات و اعمال خشونتآمیز داعش بر علیه مردم به ويژه زنان را مورد بحث قرار دهد.نتیجه پژوهش نشان میدهد که نویسنده با زبانی سلیس و جسورانه از رمزهای پنجگانه در سطوح مختلف بهره گرفته است و همه رمزها به جز رمز هرمونتیک که نمود کمتری دارد، به فراوانی در رمان به کار رفته است. رمز هرمنوتیک در عنوان و پارهای از ابهامات و سمبلهای اساطیری، و رمز کنشی در بیان رویداد تراژدیک و هولناک، و رمزگان معنایی در ترسیم گفتمان داعش و زنان، و رمز نمادین در تقابل میان دو نیرو شر و خیر، سیاهی و سفید، و رمز فرهنگی نشانگر حاکمیت ایدئولوژی داعشی در پدید آوردن متن و همچنین باورهای زنان ایزدی در شکلگیری گفتمان مبارزه دخیل است.
مجله علمي انجمن ايراني زبان و ادبيات عربي (فصلنامه)