تحلیل رمان

مهدوي آرا, مصطفي; Ali Shahi, Mitra; Fesanghari, Hojjatollah; Noory Keyzaghani, Seyyed Mehdy

doi:10.22034/iaall.2025.475876.2931

تحلیل رمان "سندس" اثر رولا صُبیح بر اساس نظریه "میدان" پیر بوردیو

نوع المستند : علمی - پژوهشی

المؤلفون

مصطفي مهدوي آرا ¹

mitra ali shahi ²

Hojjatollah Fesanghari ³

Seyyed Mehdy Noory Keyzaghani ⁴

¹ الأستاذ المساعد بجامعة الحکيم السبزواري

² دانشگاه حکیم سبزواری

³ Associate Professor of Arabic Language and Literature, Hakim Sabzevari University,Sabzevar, Iran

⁴ Associate Professor of Arabic Language and Literature, Hakim Sabzevari University,

10.22034/iaall.2025.475876.2931

المستخلص

تعتبر الروایة من أروع الأنواع الأدبية وأکثرها تمتعاً، في العالم الفوضوی الراهن والتي تخفف من آلام المتلقي من خلال انعکاس شتی قضایاه الاجتماعیة. وبعبارة أخری، إنها تحمل إلی القاري الأفکار و الهواجس، الأعراف و الشذوذ المجتمعية والتي تعتبر صدی للواقع الداخلي والخارجي. ومن هذا المنطلق، يتبلور دور علم الاجتماع و الدراسات الاجتماعية بوضوح. بما أن نظریات علم الاجتماع بوصفه علما یعالج العلاقات البشریة، فاتساعها لا یخفی علی أحد. یُعدّ بیر بوردیو الفرنسيّ مِن أبرز الذین أنشأوا نظرية (میدان)، بغیة تمثيل جوانب المسائل الإجتماعیة المتسعة في المجالات المختلفة. قام العدید من الکتاب بدراسة العلاقة القائمة بین الآثار الأدبية و العلم المشار إليه في ضوء ( حقل) الدراسات المتعددة الإختصاصات. إنهم أکدوا علی انعکاس نظریاته علی النصوص محاولین دراسة قدرات بوردیو السوسیولوجیة فیها. ترسم الروائیة الأردنية “رولا صیيح” في إحدی أعمالها الرائعة «سندس» أفکارها حسبا لمکونات النظریة هذه في حین تنعکس ظروف المجتمع العربي و مواصفاته. جاءت هذه الدراسة لتحليل الروایة المذکورة وتصوير تحدیات الکاتبة منتهجة علی منهج الوصفي - التحلیلي. تدلنا نتائج البحث علی أن نظریة میدان وإن هي ذات طابع اجتماعي وطبائع مختلفة و بحسب تنوع المیادین، فإنها يمكن أن تشتمل علی مجموعات مختلفة من الممثلين، لکن بما أن رواية "سندس" ترکز علی العلاقات الأسرية و تحدیاتها، فإن الفئات المدروسة في هذا الأثر علی وجه التحدید تقتصر علی الرجال و النساء من مختلف الطبقات.

الكلمات الرئيسية

"رمان سندس"

"رولا صُبیح"

"نظریه میدان"

"پیر بوردیو"

"تحلیل"

الموضوعات الرئيسية

نقد وتحليل متون ادب عربي

عنوان المقالة Persian

تحلیل رمان "سندس" اثر رولا صُبیح بر اساس نظریه "میدان" پیر بوردیو

المؤلفون Persian

مصطفی مهدوی آرا ¹

میترا علی شاهی ²

حجت اله فسنقری ³

سید مهدی نوری کیذقانی ⁴

¹ عضو هیأت علمی دانشگاه حکیم سبزواری

² دانشگاه حکیم سبزواری

³ عضو هیأت علمی و دانشیار رشته‌ زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری

⁴ عضو هیأت علمی و دانشیار رشته‌ زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری

المستخلص Persian

در دنیای پرهیاهوی امروزی، شاید آنچه اندکی از رنج آدمیان می‌کاهد، رمان‌هایی است که با آنها همنوا و بازتابی از مسائل اجتماعی شیرین و تلخ زندگی‌شان است. این عمده‌ترین نوع ادبی، با استمداد از شاخصه واقع‌گرایی، می‌تواند تجربه‌ای خواندنی را برای مخاطب فراهم ‌آورد. از این رهگذر است که نقش و وسعت علم جامعه‌شناسی و نظریه‌های جامعه‌شناختی در تحلیل آثار ادبی، پررنگ‌تر می‌نماید. "پیر بوردیو"(1930م – 2002 م) یکی از جامعه‌شناسان برجسته‌‌ای است که در جهت بازنمایی ابعاد گسترده مسائل اجتماعی، نظریه «میدان» را پی‌ریزی کرده است. در این راستا نویسندگان بسیاری در حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای ادبیات و جامعه‌شناسی، پیوند آثار ادبی و عوامل اجتماعی را بررسی کرده‌اند. آنان کوشیده‌اند تا ضمن تأکید بر بازتاب نظریه‌‌های او در این متون، قابلیت‌های جامعه‌شناسی بوردیو را در آن واکاوی نمایند."رولا صبیح" نویسنده اردنی، در رمان "سندس"، با سازماندهی مولفه‌های این نظریه، اندیشه‌های خویش را به تصویر می‌کشد و شرایط و ویژگی‌های موجود در جوامع عرب را منعکس می‌نماید. جستار پیش رو با روش توصیفی- تحلیلی، رمان مذکور را منطبق با نظریه «میدان»، مورد بررسی قرار داد و دغدغه‌های صاحب اثر را تبیین نمود. نتایج تحقیق نشان داد که اگرچه نظریه میدان، دارای هویتی اجتماعی و ماهیت‌های متفاوتی است و منطبق با تنوع میدان‌ها، گروه‌های مختلف کنشگران را دربرمی‌گیرد اما از آنجا که رمان "سندس" بر اتفاقات و روابط درون‌خانواد‌ه‌ای متمرکز است، تقابل میان عاملان در محدوده میان مردان و زنان از طبقات مختلف شکل می‌گیرد.

الكلمات الرئيسية Persian

"رمان سندس"

"رولا صُبیح"

"نظریه میدان"

"پیر بوردیو"

"تحلیل"

references

Books

- Abunezal, Nazia. (2004) , female rebellion (in the narrative of the Arab woman and the bibliography of the Arab female narrative (1885-2003)); The first edition, Al-Mossah Al-Arabiya for studies and publications.

- Bourdieu, Pierre. (2002) , theory of action, translated by: Syed Morteza Mardiha, first edition, Tehran: Naqsh-Vangar.

- Bourdieu, Pierre. (2022) , male dominance, translated by: Mohsen Naseri-Rad, first edition, Tehran: Agah.

- Pak Niya, Mahbube, and Mardiha, Morteza. (2016) , gender dominance, Third edition, Tehran: Ney Publishing.

- Jalaeipour, Hamidreza, and Mohammadi, Jamal. (2010), Recent Theories of Sociology,secend edition, Tehran: Ney.

- Jenkins, Richard. (2007) , Pierre Bourdieu, translated by: Leila Javafshani and Hassan Chavoshian, first edition, Tehran: Ney.

- Al-Hamad, Anwar Hamad, Al-Amin, Mohammad, and Al-Sabbagh, Ahmed. (2007) , Modern women between reality and ambition, The sixth version, al-Kuwayt: the series of versions of Islamic knowledge.

- Subeih, Rula. (2016) , Sundos, The first edition, Beirut: Al-Dar al-Arabiya Lel-Uloom Publishers.

- Fakouhi, Nasser (2003), History of Thought and Anthropological Theories, first edition, Tehran, Ney.

- Kayyal, Basima (1981), Women's Evolution Through History, Beirut, Lebanon, Ezaddin Publishing House.

- Grenfell, Michael. (2011) , Pierre Bourdieu's key concepts, translated by: Mohammad Mahdi Labibi, first edition, Tehran: Afkar.

- -Mill, John Stuart. (1998) , Enslavement of women, series of the books of the philosopher... and women; translated by: Imam Abdul Fattah Imam; First edition, Cairo: Madbouli School..

Websites

- Akhars, Riyad Mohammad. (2019) , Accessed on 8/10/1402. Interview with Rula Subeih with the title "Rula Subeih focused on the sufferings of the Syrians in their homeland and exile and our problems with the social and religious heritage in the two narratives ", https://subahiyanews.com/2019/03/09/

- Shamis, Rafat. (2020) , Accessed on 8/10/1402. Interview with Rula Subeih entitled "Conversation with a Jordanian-Syrian writer far from the homeland", Syria:. https://pen-sy.com/34526/