کارکردهای زبان در ساختار روایی نمایشی از دیدگاه صباح الأنباری(بر اساس نظریه یاکوپسن)

نوع المستند : علمی - پژوهشی

المؤلفون
1 جامعة شهيد چمران اهواز
2 دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه شهيد چمران اهواز
3 دانشکده الهیات دانشگاه شهید چمران اهواز.گروه زبان و ادبیات عربی
10.22034/iaall.2025.459822.2911
المستخلص
مطالعات زیادی در مورد شخصیت در تئاتر، رمان یا داستان وجود دارد، اما ما به ندرت مطالعه‌ای در مورد معانی شخصیت ناهمگون در تئاتر و تحلیل گفتمان بر اساس نظریه جاکوبسون می‌یابیم، زیرا در حال توسعه، فرهنگ، تفکر، مسطح، و شخصیت‌های ثانویه و هر شخصیتی که نویسنده بیان می‌کند، کارکرد زبانی متفاوتی دارد و بسته به نوع آن تغییر می‌کند. رویدادهای نمایشنامه تحت تأثیر زمان و مکان نیز ممکن است تحت تأثیر زمان قرار گیرد. مهم‌ترین نویسنده‌ای که رفتارهای شخصیت‌ها را روشن کرد و به آن‌ها در ادبیات جایگاه داد، صباح الانباری است. برخی از شخصیت‌های او را در حال تغییر و حمل مضامین متعدد می‌یابیم که کارکردهای زبانی متفاوتی را برای آنها به‌ویژه در نمایشنامه‌های صامت او به کار می‌برد. ما اغلب تکنیک‌های مدرن را در نمایش‌های صامت می‌یابیم، به‌ویژه استفاده از انواع شیفت، مانند جابجایی عنوان، رویداد، اشیاء و موارد دیگر. این پژوهش بر اساس رویکرد توصیفی- تحلیلی و مشابه نظریه یاکوبسون خواهد بود و شخصیت‌ها در انواع خود به همراه پیام‌هایی که نمایشنامه‌ها بر اساس نظریه یاکوبسون حمل می‌کنند از قبیل درخواست، شاعرانه، عاطفی و اطلاع‌رسانی تبیین می‌شوند. کارکرد، با تحلیل این کارکردها و همچنین تمرکز بر کارکرد گفتمانی و زبانی که نمایشنامه های الانباری ارسال می کند، آنچه در تحقیق به دست آمده این است که نویسنده بیشتر این کارکردها، به ویژه کارکردهای بلاغی و شعری را به کار برده است، اما به این راضی نبودند، بلکه آنها را با تکنیک‌های مدرن مانند جابجایی و پارادوکس تقویت کردند.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


عنوان المقالة Persian

وظائف اللغة فی المبنی السردی المسرحی عند صباح الأنباری(دراسة وفقٱ لنظریة یاکوبسن)

المؤلفون Persian

نعيم عموري 1
غلامرضا کریمی فرد 2
عباس رومیانی 3
1 Shahid Chamran University of Ahvaz
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشجوی دکتری دانشکده الهیات دانشگاه شهید چمران اهواز_
المستخلص Persian

هناك دراسات عديدة حول الشخصية في المسرح أو الروايات أو القصص، لكن قلّما وجدنا دراسة حول دلالات وظائف اللغة وخطابها اللغوي في المسرح، وفقاً لنظرية جاكبسون، إذ هناك لكل شخصية يعبّر عنها الكاتب بوظيفة لغوية مختلفة وهي تتغيّر حسب أحداث المسرحية وتتأثّر بالزمان وقد يتأثّر المكان كذلك بالزمان. أهم كاتب سلّط الضوء على سلوكيات الشخصية وأعطاها مكانة في الأدب هو صباح الأنباري. ونجد بعض شخصياتها تتغيّر وتحمل ثيمات متعدّدة، مما يستعمل وظائف لغوية مختلفة لها، خاصة في مسرحياتة الصائتة وكثيراً ما نجد من التقانات الحديثة في المسرحيات الصامتة، لاسيما استعمال الانزياح بانواعه مثل انزياح العنوان والحدث والأشياء وغيرها. يكون البحث على أساس المنهج الوصفي-التحليلي وعلى غرار نظرية جاكبسون وسوف يتم تبيين اوظائف اللغة المختلفة بأنماطها مع الرسائل التي تحملها المسرحيات وفقاً لنظرية جاكبسون مثل الوظيفة الطلبية والشعرية والانفعالية والإعلامية مع تحليل هذه الوظائف وكذلك التركيز حول الخطاب والوظيفة اللغوية التي ترسلها مسرحيات الأنباري وما توصل اليه البحث أنّ الکاتب استعمل معظم هذه الوظائف خاصة الوظيفة الطلبية والشعرية، لكنه لا يكتفي بذلك بل عزّزها بتقنيات حديثة.

الكلمات الرئيسية Persian

الوظيفة اللغوية
الشخصية
المسرحيات الصائة والصامتة
صباح الأنباري
- Ibn Jinni, Abu al-Fath Uthman (1952), Characteristics, edited by Muhammad Ali Al-Najjar. Part 1, 1st edition, Egypt: Egyptian Book House. 
- Abu Al-Faraj, Muhammad Ahmed (1992), Introduction to the Study of Philology, Beirut: Dar Al-Nahda Al-Arabi for Printing, Publishing and Distribution.
- Adonis (1971), Introduction to Arabic Poetry, Beirut: Dar Al-Awda.
- Al-Anbari, Sabah (2017), The Complete Theatrical Collection, 1st edition, Beirut: Defaf Publications.
- Olmeton, Stephen (1973), The Role of the Word in Language, translated by Kamal Muhammad Bashir, 3rd edition, Cairo: Dar Gharib for Printing and Publishing.
- Palmer, Frank (1997), Introduction to Semantics, translated by Khaled Mahmoud Juma, 1st edition, Kuwait: Dar Al-Orouba Library for Publishing and Distribution.
- Badr, Ali (2016), Player of the Clouds, 1st edition, Italy: Mediterranean Publications.
- Bghoura, Al-Zawawi (2005), Philosophy and Language. Criticism of the “linguistic turn” in contemporary philosophy, 1st edition, Beirut: Dar Al-Tali’ah.
- Boughara, Noman (2003), Contemporary Linguistic Schools, 1st edition, Cairo: Library of Arts.
- Boomzbar, the pure (2007), Linguistic Communication and Poetics, 1st edition, Beirut: Arab House of Sciences.
- Jacobson, Roman, et al (2007), Communication: Theories and Approaches, translated by Ezz Al-Din Al-Khattabi and Zohour Hoti, published by: Abdel Karim Gharib, 1st edition, Casablanca: Education World Publications.
- Jacobson, Roman (1988), Poetic Issues, translated by Muhammad Al-Wali and Mubarak Hanouz, 1st edition, Casablanca: Dar Toubkal.
- Grier, Alan Robb (1998), Towards a New Novel, edited by Mustafa Ibrahim Mustafa, presented by Louis Awad, 1st edition, Egypt: Dar Al-Maaref.
- Al-Rahi, Dr. on me (1999), Theater in the Arab World, 2nd edition, Kuwait: National Council for Culture and Arts.
- Zakaria, Michel (1984), Investigations in Linguistic Theory and Language Teaching, 1st edition, Beirut: University Foundation for Studies and Publishing.
- Sapir, Edward (1993), An Introduction to Defining Language: On Language and Literary Discourse, Beirut: Arab Cultural Center.
- Al-Sarran, Mahmoud (1963), Language and Society, 1st edition, Egypt: Dar Al-Maaref.
- Al-Shami, Hassan Rashad (1998), Women in the Palestinian Novel “1965-1985”, Damascus: Arab Writers Union Publications.
- Abdel Jalil, Abdel Qader (2002), Stylistics, 1st edition, Amman, Jordan: Dar Safaa.
- Gharib, Abdul Karim (2006), Al-Manhal Al-Taribi, 1st edition, Casablanca: World of Education Publications.
- Al-Qat, Abdul Qadir (1978), From theatrical Arts of Literature, 1st, Beirut: Dar Al-Nahda Al-Arabi.
- Al-Musnadi, Abdul Salam (1982), Stylistics and Style, 3rd edition, Arab Book House.
University theses and dissertations
- Alial, Hammoud Nasser Hassoun (2016), Place in Ali Badr’s Novels, Master’s Thesis in Arabic Language and Literature, supervised by Hassan Alyan, Deanship of Scientific Research and Graduate Studies, Philadelphia University.
- Al-Rubaie, Rana Farman Muhammad (2014), Document and Historical Imagination in Ali Badr’s Novels, Master’s in Arabic Language and Literature, Nahida Sattar Obaid. Al-Qadisiyah University.
Journals and research
- Zayan, Laila (2016), “The Process of Linguistic Communication according to Roman Jakobson”, Arab Journal of Science and Research Publishing, Relizane University Center - Algeria, Volume Two, Issue 1, pp. 89-102.
- Lyons, John (1407 AH), “Introduction to Language and Linguistics,” translated by Hamza Al-Muzaini, Journal of the College of Arts, King Saud University, Volume 14, Issue 1.
- Mowat, Muhammad Kadhim (2017), “The Theory of Communication in Al-Jahiz’s Letters in Light of Jacobson’s Communication Theory,” Iraqi University Journal, Volume 37, Issue 2, pp. 247-273.
المجلد 21، العدد 77
الخريف 2025
الصفحة 86-110

  • تاريخ الاستلام 23 أغسطس 2024
  • تاريخ المراجعة 15 نوفمبر 2024
  • تاريخ القبول 06 مارس 2025