تحلیل انتقادی کتاب سیمیائیة النص السردی اثر عبدالهادی أحمد الفرطوسی

نوع المستند: علمی - پژوهش

المؤلف

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه الزهرا (س)

المستخلص

نشانه‌شناسی روشی در نقد ادبی است که چگونگی ساخته‌شدن معنا در متن را شناسایی می‌کند. در دهه‌های اخیر پژوهشگران زیادی با وام‌گرفتن از این نظریه، وارد مطالعات این حوزه شدند. هرچند پژوهش‌های آنها یا صرفاً در حد تبیین نظریه بوده و یا به تطبیق متن با آن پرداخته‌اند. ازآنجاکه اغلب این پژوهش‌ها رویکرد تطبیقی دارند، بنابراین هنگام ارزیابی آنها مهم‌ترین نکته سنجش میزان موفقیت آنها در تطبیق واضح و دقیق الگوها و رویکردهای نشانه‌شناسی با متن موردنظر است. کتاب سیمیائیة النص السردی نوشتة عبدالهادی احمد الفرطوسی نمونه‌ای از آثار تطبیقی در حوزة نشانه‌شناسی است که در سال‌های اخیر جزء منابع آموزشی رشتة زبان و ادبیات عربی قرار گرفته‌است. در این مقاله می‌کوشیم با بررسی ویژگی‌های شکلی و محتوایی این اثر براساس معیارهای تألیف کتب آموزشی به بیان نقاط ضعف و قوّت روش تحلیل نویسنده بپردازیم. نتایج نشان می‌دهد این اثر در خوانش نشانه‌شناسی داستان‌های منتخب تاحدی موفق بوده، ولی به علت روشن نبودن رویکرد تحلیلی و روش نقد نشانه‌شناسانه در خوانش متون، ضعف ساختار ظاهری، وجود غلط‌های نگارشی و ویرایشی، بی‌نظمی و پریشانی ساختاری و محتوایی، نمی‌توان آن را مرجعی همه‌جانبه دانست و در زمرة منابع اصلی درسی و آموزشی رشتة زبان و ادبیات عربی قرار داد.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


کتابنامه

الف) عربی

الفرطوسی، عبدالهادی أحمد (2007)، سیمیائیة النص السردی، بغداد: منشورات الاتحاد العام للأدباء والکتاب فی العراق.

لحمدانی، حمید (1990)، النقد الروائی و الإیدئولوجیا (من سوسیولوجیا الروایة إلی سوسیولوجیا النص الروائی)، بیروت: المرکز الثقافی العربی.

مرتاض، عبدالملک (1998)، فی نظریة الروایة بحث فی تقنیات السرد، کویت: عالم المعرفة.

ب) فارسی

احمدی، بابک (1388)، ساختار و تأویل متن، چاپ نخست، تهران: مرکز.

اسلامی، سید حسین (1391)، اخلاق و آیین نقد کتاب، تهران: خانه کتاب.

چندلر، دانیل (1387)، مبانی نشانه‌شناسی، مترجم: مهدی پارسا، چاپ دوم، تهران: سوره مهر.

سجودی، فرزان (1388)، نشانه‌شناسی از نظریه تا عمل، تهران: علمی.

ضمیران، محمد (1383)، درآمدی بر نشانه‌شناسی هنر، چاپ دوم، تهران: قصه.

مقالات

میرزایی، فرامرز؛ حسین ابویسانی (1393)، «تحلیل انتقادی کتاب الاتجاهات والحرکات فی الشعر العربی الحدیث»، پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، دوره 14، شمارة 33، صص 1-16.

نصیحت ناهید؛ کبری روشنفکر؛ خلیل پروینی؛ فرامرز میرزایی (1391)، «نشانه‌معناشناسی ساختار روایی داستان «ما تشاؤون» براساس نظریة گریماس»، نقد ادب معاصر عربی، سال دوم، شمارة 3، صص 39-64.


المجلد 13، العدد 42
الصيف 1438
الصفحة 239-260
  • تاريخ الاستلام: 11 سبتمبر 2016
  • تاريخ المراجعة: 03 ديسمبر 2016
  • تاريخ القبول: 05 ديسمبر 2016