الالوان الرمزیه فی اشعار صلاح عبدالصبور

المؤلفون

المستخلص

إنّ تنوع الالوان فی العصرالحدیث و وعی الشعراء المعاصرین  بهذاالتنوع ینشأ عن و بصیرتهم العمیقه إزاء عناصر الوجود.


و فی الادب العربی القدیم کانت الاُلوان تستخدم کما هی فی الحیاة الواقعیة. أمّا فی الادب العربی المعاصر لاتُستخدم الألوان لتمنح الشعر أو النثر صورة جمالیة فحسب، بل تستخدم کأداة رمزیة.


إنّ هناک أسباباً رئیسیة تؤدّی الی استخدام الألوان الرمزیة عند الشعراء المعاصرین، منها: هیمنة السیاسة و المدینّة. کما أنّ أفکار الشعراء و عقائدهم و ظروفَهم المشؤومة تسبّب توظیف رموز خاصّة. صلاح عبدالصبور هو من الشعراء المعاصرین الذین قاموا بتوظیف الألوان الرمزیة علی مستوی وسیع. هذه المقالة تحاول أن تقوم بدراسة الألوان و دلالاتها الرمزیة فی دیوان صلاح عبدالصبور بمهنج وصیفی تحلیلی. تشیر نتائج هذا البحث الی أنّ الشاعر استخدم اللون  الاسود و الأحمر و الاخضر و الفیروزجی و الابیض و الاسمر، و الرمادی، إلاّ أنّ اللون الأسود هو اللون السائد علی سائر الألوان الرمزیة لدی الشاعر و هو یدلٌ علی عدم بساطة أهل المدینة و عدم صفاء هم، کما یشیر الی وجود الأعداء داخل و خارج البلد، و ایضاً الی هحوم الکیان الصهیونی.

الكلمات الرئيسية


-  احمدی، بابک، ساختار تأویل متن، انتشارات مرکز، چاپ دوم، تهران، 1372

-  احمد خلیل، خلیل، معجم الرموز، دارالفکر البنانی، لبنان، بی‌تا

-  اسوار، موسی، از سرود باران تا مزامیر گل سرخ، انتشارات سخن، چاپ اول؛ تهران، 1381

-  ال احمد، م.، سورآلیسم، انتشارات نشانه، چاپ اول، تهران 1377

-  ایتن، یوهانس، کتاب رنگ، ترجمه محمدحسین حلیمی، چاب هشتم تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1384

-  بایار، ژان پیر، رمزپرداز آتش، ترجمه جلال ستاری، انتشارات مرکز، چاپ اول، 1376

-  توفیق بیضون، حیدر، صلاح عبدالصبور، داراکتب العلمیه، چاپ اول، بیروت، 1993

-  توکلی، حمید، رنگ در تصویر سینمایی، کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، هنر، 1378

-  پاک نژاد، سید رضا، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، چاپ اول، تهران، کتاب‌ فروشی اسلامیه، 1348

-  پورحسینی، مژده، معنای رنگ، چاپ اول، تهران، انتشارات هنر آبی، 1384

-  الحاوی، ایلیا، فی نقد والادب، ج5 دارالکتاب البنانی، چاپ دوم، بیروت، 1986

-  رحمانی، احمد، نظریات نقدیت و تطبیقاتها، هیئة المصر للکتا ب، 2007

-  الزواهرة، ظاهر محمد هزاع، اللون و دلالاته فی الشعر، ط1، الأردن، دارالحامد للنشر و التوزیع، 2008

-   - دی، جاناتان، تایلو، لسکی، روانشناسی رنگ، ترجمه مهدی گنجی، چاپ اول، تهران، نشر ساوالان، 1387

-  سیدحسینی، رضا، مکتب‌های ادبی، انتشارات نگاه، چاپ سوم، تهران، 1366

-  شفیعی کدکنی، محمد رضا، صور خیال در شعر فارسی، انتشارات نگاه و آگاه، تهران، 1370

-  شوالیه، ژان وآلن.  ژ. گربران، فرهنگ نمادها، ترجمه سودابه فضائلی، انتشارات جیحون، چاپ اول، تهران، 1378

-  صبوراردوبادی، احمد، آیین بهزیستی اسلام، چاپ دوم، تهران، دفتر نشر اسلامی، 1367

-  طالو، محیی الدین، الرسم و اللون، لا ط، دمشق، مکتبة اطلس، لا تا

-  فروم، اریک، زبان از یاد رفته، ترجمه ابراهیم امانت، انتشارات مروارید، چاپ چهارم، تهران، 1366

-  عبدالصبور، صلاح، دیوان (المجلد الاول )، انتشارات دارالعوده، بیروت، 1968

-  ___________   دیوان (المجلد الثالث )، _____________________

-  غازی التذمری، محمد، وکمال یاسین الغزّی، النظرات فی الادب العربی الحدیث، دارالارشاد، مصر، بی‌تا

-  العریض، ابراهیم، اشعر و الفنون الجمیلة، ط3، البحرین، مکتبة فخر اوی، 1996

-  علی‌اکبر زاده، مهدی، رنگ و تربیت، چاپ دوم، تهران، انتشارات میشا، 1375

-  کوپر، جی سی، فرهنگ مصور نمادهای سنتی، ترجمه ملیحه کرباسیان، تهران، نشر فرهاد، 1379

-  لوچر، ماکس، روان‌شناسی و رنگ‌ها، ترجمه منیره روانی‌پور، انتشارات آفرینش، چاپ دوم، تهران، 1369

-   محمدمنصور، ابراهیم، الشعر و التصوف، انتشارات امین للنشر و التوزیع، قاهره، بی‌تا

-  نجیب تلاوی، محمد و دیگران، تطور الشعر الحدیث و المعاصر، دارالاوزاعی، چاپ اول، بیروت، 1996

-   الیسوعی، روبرت ب، کامبل، اعلام الادب العربی المعاصر، مرکز الدراسات، للعالم العربی المعاصر، چاپ اول، بیروت، 1996

-  یونگ، کارل گوستاو با همکاری جوزف ال و دکتر یورالند یاکوبی، انسان و سمبول‌هایش، ترجمه محمود سلطانیه، انتشارات جامی، چاپ اول، تهران، 1377

مقاله‌ها

-  قرانیا، محمد، ظاهره اللون فی القران الکریم، مجله التراث العربی، «اتحاد الکتاب العرب لدمشق»، شماره 70، 1998  

پایان­نامه­ها

- طیبه سیفی، بررسی و تحلیل عنصر رنگ در اشعار سه شاعر نوپرداز «بدر شاکر سیاب، عبدالوهاب بیاتی، عبدالمعطی حجازی»، راهنما: ابوالحسن امین مقدسی، آبان