تحلیل الخطاب النقدی للامیة العرب

المؤلف

المستخلص

یعالج تحلیل الخطاب النقدی عمل اللغة فی المجتمع والسلطة والسیاسة معتقدا بأن هناک عوامل کالسیاق التأریخی وعلاقات القوة والسلطة والبنی الاجتماعیة والثقافیة والایدئولوجیة تکوّن النص أو الصور اللغویة والدلالات الجدیدة وتبنی الخطاب. ففی هذه النزعة لیست اللغة مرآة صافیة تعکس الحقائق کما هی، بل زجاج کدر یحرّف الحقائق.


فالمقال هذا یحاول أن یعالج من خلال الصور الظاهرة للامیة العرب للشنفری (أحد الشعراء المشاهیر فی العصر الجاهلی) ما اختفى وراء المفردات والجمل ویکشف الستار عمّا یمکن أن نراه فی بواطن الخطاب الشعری.کما یتعرض المقال لفاعلیة البنی الاجتماعیة الحاکمة فی ذلک العصر، أو عدمها فی حرکة إصلاحیة لصالح الفرد والمجتمع. کما یعید النظر والقراءة والبحث فی الخطابات التی جلّت أنفسها طبیعیة عبر البنی الاجتماعیة الحاکمة وتبّناها الناس دون أی صمود ومقاومة.کما یعالج الابیات الشعریة من خلال شخصیة الشنفری تحلیلا نفسیا فی ضوء  علم النفس الشخصی.

الكلمات الرئيسية


1- آشوری؛ داریوش. (1377) ما و مدرنیته. بیچا، تهران، مؤسسه‌ی فرهنگی صراط.

2- آقا‌گل‌زاده؛ فردوس. (1385) تحلیل گفتمان انتقادی. چاپ نخست، تهران،انتشارات علمی فرهنگی.

3- افرام البستانی؛ (1998م) فؤاد. المجانی الحدیثة. الطبعة الاولی،قم، ذوی القربی.

4- چندلر؛ دانیل. (1387) مبانی نشانه شناسی. ترجمه‌ی مهدی پارسا،چاپ دوم،سوره مهر، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.

5- زارعی‌متین؛ حسن. (1388) مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. چاپ اول، تهران، مؤسسه‌ی انتشارات آگاه.

6- شاملو؛ سعید. (1382) مکتب‌ها و نظریه‌ها در روانشناسی شخصیت. چاپ هفتم، تهران، رشد.

7- الشنفری؛ عمرو بن مالک. (1991م) الدیوان. الطبعة الاولی، بیروت: دار الکتاب العربی.

8- صنعتی، محمد. (1384) تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات. چاپ سوّم، نشرمرکز، تهران ، ش/1426ق

9- لطفی‌پورساعدی؛ کاظم. (1385) اصول و روش‌های ترجمه. چاپ هفتم، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.

10- ون دایک؛ تئون. (1387) مطالعاتی درتحلیل گفتمان. گروه مترجمان، چاپ دوم، تهران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.

11- یار محمدی؛ لطف الله. (1383) گفتمان شناسی رایج و انتقادی. چاپ اول، تهران: هرمس.

 

12-George Yule: 2006.”The Study Of Language”.Third edition.Cambridge University.

13-Lyons J.1984.Language and Linguistics  An Introduction Cambridge University Press.