تهران، خیابان ولی عصر(عج)، خیابان توانیر، محله نظامی گنجوی، کوچه هفت پیکر(8)، خیابان نظامی گنجوی، پلاک33، موسسه آموزش عالی بیمه اکو دانشگاه علامه طباطبایی، طبقه6، اتاق 607، انجمن ایرانی زبان وادبیات عربی، کدپستی: 1434863111

کنشگری موسیقی بر نشانه‏‌شناسی شکست در شعر نزار قبانی

محبوبه پارسایی؛ احمدرضا حيدريان شهري؛ بهار صدیقی؛ سیدحسین سیدی

دوره 16، شماره 57 ، اسفند 1399، ، صفحه 23-43

چکیده
  از عوامل تأثیرگذار در استحکام تصویر هنری و زیبایی قصیده‏های نزار قبانی، ساختار موسیقایی زیبا و مناسب آن است. این شاعر نامدار، با به ‏کارگیری هنرمندانۀ آرایه‏‏‏های لفظی و معنوی، انسجام موسیقایی را قوّت می بخشد،.اهمّیت این پژوهش در این است که به بررسی زیبا‏شناختی تصویر شکست در شعر شاعر می‌‏‌پردازد و ارتباط آن ‌را با موسیقی ...  بیشتر

تقابل خاص‌گرایی فرهنگی و جهانی‌شدن در رمان الجزایر خوانشی الگو گرایانه از رمان "ریح الجنوب"

زهرا صادقی؛ کبری روشنفکر؛ فرامرز میرزائی؛ خلیل پروینی

دوره 19، شماره 66 ، خرداد 1402، ، صفحه 23-52

https://doi.org/10.22034/iaall.2022.143587

چکیده
     جهانی شدن فرهنگی از جمله پدیده‌های مهم و تاثیرگذار دوران معاصر است که از دهه 70 ميلادی بر روند رمان‌نویسی در الجزاير تأثیر گذاشت و باعث شد نویسندگان این کشور برای مقابله با هجمه فرهنگی اين پدیده به خاص‌گرایی فرهنگی روی‌ بیاورند. اما نکته قابل تامل در مورد رما‌ن‌های دهه هفتاد این است که نویسندگان الجزایری با وجود اهتمام به ...  بیشتر

قدرت تولید معنا و تراوشات معنایی اعتقادی در غدیریه أبو تمام الطایی (رویکردی سبکی ساختاری)

محمدحسن امرائی

دوره 19، شماره 67 ، شهریور 1402، ، صفحه 23-52

https://doi.org/10.22034/iaall.2023.301610.2722

چکیده
  مطالعه سبك­ شناختی یكی از روشهای زبانی مدرن است كه در نتیجه تحولات زبانی قرن­های اخیر پدیدار شد. این یك استراتژی برای به دست آوردن قدرت تولید معنایی است كه انرژی زبان را منفجر می كند و عناصر آن را در موقعیت­های زیباشناختی خارج از فرم معيار زبان قرار می­دهد كه منجر به ویژگی­های ارزشمند سبكی و معنایی متن مي­شود. سبك­شناسی ...  بیشتر

«جیکور» خون زندگی در رگ¬های شعر شاکر سیاب

وصال میمندی

دوره 6، شماره 15 ، تیر 1389، ، صفحه 25-48

چکیده
  «جیکور» -روستایی کوچک در استان بصره -  نه فقط زادگاه «سیّاب»، بلکه رودی است که بوستان شعر او را سیراب می­سازد و خون زندگی که نهال نورسته آرزو را در ژرفای روح بشریت تغذیه می­کند  ونهالی که سنگدلی ستمگران آن را پایمال کرده است؛ ستمگرانی که شهر - از نگاه «بدر» - به نمایندگی از آنان سایه مرگش را بر زندگی شهروندان، ...  بیشتر

الإلتزام الدینی فی شعر الشریف الرضی

عبدالغنی ایروانی زاده

دوره 1، شماره 4 ، بهمن 1384، ، صفحه 25-44

چکیده
  یعتبر الشریف الرضی، إضافة إلی کونه رجل دین بارزا و شخصیة اجتماعیة مرموقة، شاعراً من الطراز الأوّل. وحریّ به أن یقرن بأعظم شعراء العصر العباسی الثانی کأبی تمام والبحتری والمتنبی. أما أهمّ ما یمیز شعر الشریف عن شعر أقرانه فهو الإلتزام الدینی الذی یکاد یطبع جمیع قصائده. هذا الالتزام تجسّد فی أهمّ أغراضه التی تناولها وهی الفخر والمدیح ...  بیشتر

بررسی و تحلیل «تحامق» در شعر مملوکی

جهانگیر امیری؛ فاروق نعمتی

دوره 8، شماره 22 ، خرداد 1391، ، صفحه 25-46

https://doi.org/-

چکیده
  واژه­ی "تحامق" از ماده­ی «حمق»، به معنای تظاهر کردن به حمق و بلاهت است. شعر تحامق، گونه­ای از شعر طنز و فکاهه است که شاعر در آن به نادانی و حماقت تظاهر می­کند تا خنده­­ای بر لبان ممدوحان بنشاند و از جود و بخشش آنان بهره­مند شود. این شعر در همه­ی ادوار، کم و بیش وجود داشته است؛ اما در عصر مملوکی به علت فقر، فساد و انحطاط ...  بیشتر

شکوه از شقاوت و فقر و ظلم و روزگاردر شعر حافظ إبراهیم

علی پیرانی شال؛ علی حسین غلامی یلقون آقاج

دوره 8، شماره 24 ، آبان 1391، ، صفحه 25-53

چکیده
  چکیده شکوائیه تعبیری از رنجهای ناشی از مشکلاتی است که انسان در زندگی فردی و اجتماعی خود با آن روبه­رو می­شود و آن را به زبان می آورد تا تسکین دردهایش باشد. شکوائیه یکی از اغراض شعری ادبیات عربی و از وسیع­ترین میدان­هائی است که تخیّل شاعران در آن جولان می­دهد. یکی از مهم­ترین مضمونهایی که شاعران عصر عبّاسی به آن می­پرداختند ...  بیشتر

ادبی
ویژگی‌های سبک‌شناسی قصیده «غریب‌علی الخلیج» بدرشاکر‌ سیاب

مینا بیرزادنیا؛ راضیه قاسمی

دوره 10، شماره 32 ، آذر 1393، ، صفحه 25-43

چکیده
  سبک‌شناسی شیوه‌ای نقدی، ادبی، زبانی است که متون ادبی را در درون متن  بررسی می‌‌کند و وظیفه‌ی اصلی آن، تمرکز بر عناصر بنیادی  و درونی یک اثر هنری و آشکار کردن معیارهای ابداع و نوآوری است. از طرف دیگر شعر بازتاب اندیشه، عواطف و احساسات آدمی از طریق زبان است و زبان شعر به خاطر دارا بودن آرایه‌های ادبی، از لحاظ فرم و مفهوم‌، قلب ...  بیشتر

ادبی
بازتاب ناسازواری در اسلوب‌های بلاغی

رقیه رستم پور؛ مریم غلامی

دوره 13، شماره 44 ، آذر 1396، ، صفحه 25-44

چکیده
  بلاغت عربی که دربردارندة سه علم معانی و بیان و بدیع است، همچنان در زمرة مهم‌ترین پژوهش‌های ادبی به شمار می‌رود، و به شکل خاص در اسلوب‌های آموزشی و تطبیقی به کار گرفته می‌شود. رویکردهای معاصر با خلق اصطلاحات جدید به بررسی نقدی و بلاغی متون می‌پردازند. از جملة این اصطلاحات، اصطلاح ناسازواری است که عنصر اساسی و مهمی در ادبیات به شمار ...  بیشتر

ادبی
بررسی داستان بسیار کوتاه ادبیات معاصر عمان در مجموعة «موجی بیرون دریا»

جمیله ترابی؛ ناهده فوزی

دوره 15، شماره 51 ، شهریور 1398، ، صفحه 25-42

چکیده
   داستان بسیار کوتاه، یکی از ژانرهای داستانی است که در سنوات اخیر مورد توجه داستان‌نویسان عمانی قرار گرفته و آثار قابل ملاحظه‌ای از نظر کیفی در صحنه ادبیات معاصر عمان منتشر شده‌است. در این پژوهش نگارنده با تکیه بر روش تحلیلی ـ توصیفی، مجموعه «موجی بیرون دریا» اثر عزیزة الطائی را به عنوان یکی از آثار برجستة عمانی، جهت بررسی ...  بیشتر

أداء الذاکرة المؤقتة في عمليّة الترجمة الشفوية العربيّة-الفارسيّة (دراسة ترجمات قناتَي العالم و"خبر" أنموذجاً)

mahboobe qasemi؛ Ali Zeighami؛ صادق عسکری

دوره 17، شماره 60 ، آذر 1400، ، صفحه 25-52

چکیده
  يعدّ الترميز والادخار والتذکير من مراحل معالجة المعلومات في الذاکرة، كما تعدّ عوامل مثل: مشکلة إيجاد المعادل المناسب، ونسيان المفاهيم و... من التحدّيات المؤثّرة علی الذاکرة المؤقتة في الترجمة الشفويّة العربيّة إلى الفارسيّة وبالعكس. فاستنتجنا في هذا البحث عبر المنهج الوصفيّ – التحليلي أنّ كيفية أداء الذاکرة المؤقتة في الترجمة ...  بیشتر

چالش کاربست روش‌های نوین نقد روایت در بررسی زمان در داستان‌های قرآن

ثريا رحيمي؛ خليل پرويني؛ فرامرز ميرزائي؛ نصرت نيلساز

دوره 18، شماره 62 ، خرداد 1401، ، صفحه 25-50

چکیده
  روایت‌شناسی نوین تاثیری محسوس بر تحلیل متون ادبی برجای نهاد، بررسی داستان‌های قرآن نیز به‌مثابه زمینه‌ای پربار برای کاربست این روش‌ها از این تاثیر  برکنار نبود. در این میان، نویسندگان عرب‌زبان وپارسی‌گوی به تحلیل موضوع زمان در متن قرآن وتکنینک‌های مختلف کاربست آن پرداختند. مقاله حاضر باهدف ارزیابی چگونگی تحلیل تکنیک زمان ...  بیشتر

بررسی رغبت دانشجویان زبان عربی در دانشگاه‌های ایران به یادگیری ادبیات معاصر عربی

امین نظری تریزی؛ سید فصل الله میر قادری

دوره 18، شماره 65 ، اسفند 1401، ، صفحه 25-50

https://doi.org/10.22034/iaall.2021.140276

چکیده
  درس ادبیات معاصر عربی به خاطر تأثیر چشمگیرش در پیشبرد مهارت‌های زبانی و نقش برجستۀ آن در ابعاد فرهنگی و فنی، در آموزش زبان بیگانه اهمیت فراوانی دارد؛ از این رو افزایش رغبت دانشجویان به این واحد درسی ضروری به نظر می‌رسد؛ با توجه به این مسئله پژوهش حاضر قصد دارد رغبت دانشجویان زبان عربی در دانشگاه‌های ایران را به یادگیری واحد درسی ...  بیشتر

بررسی جلوه‌های «خود و دیگری» در رمان «الربیع و الخریف» اثر حنّا مینة

سجاد اسماعيلي؛ عليرضا کاههء

دوره 18، شماره 64 ، آذر 1401، ، صفحه 25-45

چکیده
  موضوع خود و دیگری از جمله موضوعات مهمی است که در رمان‌های عربی مطرح شده و در حیطه نظریه پسا استعماری گنجانده می شود. از این منظر برخی از این رمان‌ها تقابل میان غرب و شرق را به تصویر کشیده‌اند و غرب را به عنوان دیگری به صورت منفی ارائه کرده‌اند اما بعضی رمان‌ها این دیگری را به دور از اشتباه معرفی می کند و نگاهی مثبت به او و نگاهی تحقیر ...  بیشتر

فلفل و عناصر داستان

حسین ابویسانی

دوره 3، شماره 8 ، آذر 1386، ، صفحه 27-40

چکیده
  داستان کوتاه جایگاه ویژه‌ای در ادبیات عربی دارد. این نوع ادبی توجه نویسندگان بزرگی را به خود جلب نموده و به یکی از محبوب‌ترین انواع ادبی نزد خوانندگان بدل شده است. نجیب محفوظ از نویسندگان معاصری است که در این زمینه شهرت یافته و تعداد قابل‌توجهی داستان کوتاه نیز به رشتة تحریر درآورده است، اما از این تعداد فقط مجموعه­ای با نام ...  بیشتر

کارکرد نکره و زیبایی‌شناسی بلاغی آن در نهج‌البلاغه مطالعه‌ی موردی کلمات قصار

سیدمحمد میرحسینی؛ علی أسودی

دوره 9، شماره 26 ، اردیبهشت 1392، ، صفحه 29-42

چکیده
  چکیده: موضوع نکره آوردن کلمات از جمله مباحث مهمی است که در علوم بلاغی، بدان پرداخته شده است و بزرگانی هم‌چون جرجانی و زمخشری درباره­ی آن به نکات قابل توجهی دست یافته­اند که حاکی از آن است که نکره آمدن کلمات در زبان عربی به یقین، دلیلی بلاغی دارد که بر معرفه آوردن کلمه از نظر دلالت، ترجیح داشته و با معنای مورد نظر گوینده و خواسته­ی ...  بیشتر

تحلیل فلسفۀ زبانی آیۀ چهار سورۀ محمّد (براساس نظریّة دور هرمنوتیکی شلایر ماخر)

روح الله صیادی نژاد؛ علی نجفی ایوکی؛ کیمیا فتحی

دوره 16، شماره 54 ، خرداد 1399، ، صفحه 29-45

چکیده
  استفاده از نظریّه‏های فلسفی، گامی نو در شناسایی وکشف لایه‌های پنهان معانی مورد نظر است. هرمنوتیک به عنوان یکی از شاخه‏های تفسیر عصر جدید، با در برداشتن مفهوم دور هرمنوتیکی، نقش مهمّی در تحقّق بخشیدن به اهداف فلسفه متافیزیک و کشف معانی پنهان متن دارد .شلایر ماخر از این نظریّه برای حذف موانع درک زبان‌شناختی در زبان‌شناسی استفاده ...  بیشتر

تحلیل بلاغی و فرهنگی تشبيه ضمنی در شعر ابوالفتح بستی

جواد غلامعلی زاده؛ حسين مهتدی

دوره 19، شماره 68 ، آذر 1402، ، صفحه 29-52

https://doi.org/10.22034/iaall.2023.388624.2778

چکیده
  گاهی شاعر يک رویکرد بلاغی ای به تشبيه دارد که در آن هيچ اشاره ای به ارکان تشبيه نمی کند و اين همان چيزی است که علمای بلاغت بدان تشبيه ضمنی می گويند؛ به طوری که در آن عناصر عقلی در کنار احساسات و عواطف حضور و بروز دارد. شاعران به خاطر دقت و لطافت و تاثير عميقی که بر جان مخاطب دارد، بدين گونه تشبيهی روی می آورند. ابوالفتح بستی به عنوان يکی ...  بیشتر

زیبایی‌شناسی توصیف روایی در رمان «قابیل أین أخوک هابیل»، اثر ابراهیم الکونی

امير فرهنگ نيا؛ علي پورحمدانيان

دوره 18، شماره 63 ، شهریور 1401، ، صفحه 31-56

چکیده
  نظر به تحول ژانرهای ادبی همچون رمان، توصیف روایی نقشی سرنوشت‌ساز در روایتگری به خود گرفت تا جایی كه بسیاری از ادبای معاصر در صدد توضیح میزان اهمیّت وصف روایی و تأثیر بكارگیری آن در رمان جدید برآمدند؛ به چارچوب‌بندی اهداف توصیف روایی پرداختند تا جایگاه وصف را در رمان و داستان‌نویسی روشن سازند. وصف در رمان جدید، به اغراض پیشین آن همچون ...  بیشتر

رهایی اندیشه از زنجیرِ تقلید به سوی اصلاح و نوآوری خوانش تحلیلی جهان‌بینیِ دینی در مقالات محمّد عبده

علی افضلی؛ باوه دین کریم مولود؛ صباح کریم مولود

دوره 16، شماره 55 ، شهریور 1399، ، صفحه 33-52

چکیده
  محمّد عبده از پیشگامان دعوت به نوآوری و دگراندیشیِ دینی در روزگار خود بود. او نقشی مهم در آگاهی­بخشی به ملّت برای رهایی از بردگی و تبعیت محض داشتن ایفا کرد و خواستار تلاش آنان برای آزادی بود. این پژوهش با توجّه به ضرورت بازشناسی و بازاندیشی در نظرات پیشگامان عرصۀ اندیشۀ اسلامی، با بهره­گیری از روش نقل و تحلیل محتوای مقالات محمّد ...  بیشتر

قصر کامل و بحر کامل: نشانه‌شناسی کمال و اعتدال در قصیدۀ بحتری در توصیف قصر کامل

علی اصغر قهرمانی مقبل

دوره 17، شماره 59 ، شهریور 1400، ، صفحه 33-56

چکیده
  بحتری شاعر مشهور عصر عباسی (و 284ق) به مناسبت افتتاح قصری به نام «کامل» و نزول معتزّ بالله خلیفۀ عباسی در آن، در موسم نوروز، در مدح خليفه و توصيف اين قصر، قصیده‌ای سروده است. اين شاعر وزن کاملِ تام را برای قصیده‌اش برگزیده که یادآور نام قصر است. شگفت اینکه امروزه از این قصر جز توصیفات دقیق بحتری چیزی باقی نمانده است. در این پژوهش ...  بیشتر

تطوّر علم الأصوات فی ضوء الدراسات القرآنیة

تورج زینی وند؛ نصرالله شاملی

دوره 2، شماره 6 ، مهر 1385، ، صفحه 39-60

چکیده
  انّ التعلیمات القرآنیة أثراً فعّالاً واضحاً فی تطوّر العلوم المختلفة عند المسلمین إلی الحد الذی نستطیع أن نقول إنه مهّد البدایة الحقیقیة لتنمیة هذه العلوم بینهم. و لم یکن للعرب قبل نزول القرآن الکریم علم مسمیّ ب «علم الأصوات» و جاء فجر الإسلام فصار هذا فی ظلال القرآن و بجهود الغویین و الصرفیین و البلاغیین علماً غنیاً خصباً ...  بیشتر

نگاهی به مراحل و ویژگی های نقد ادبی سید قطب

خلیل پروینی؛ حسین چراغی وش

دوره 1، شماره 1 ، اردیبهشت 1391، ، صفحه 43-71

چکیده
  سید قطب یکی از پیشگامان عرصه ادبی معاصر عربی می باشد که درصف نخستین نسل ناقدانی قرار می گیرد که بعد از نسل پیشگامان (جیل الرواد) ادبیات نوین عربی پای در عرصه نقد ادبی و ادبیات نهادند، وی دارای سه مرحله نقدی است که هر کدام دارای ویژگی های خاص خود می باشند و دارای اشتراکات و اختلافاتی با هم هستند، این مراحل عبارتند از: 1- مرحله همراه عقاد ...  بیشتر

نگاهی جدید به امثال و حکم

عبدالغنی ایورانی زاده

دوره 1، شماره 2 ، مرداد 1384، ، صفحه 47-75

چکیده
  ضرورت تحقیق در حوزه ادبیات تطبیقی بر کسی پوشیده نیست. این ضرورت با توجه به وجود مضامین مشترک بسیار در دو قلمرو ادبی عربی و فارسی ملموس تر است. در این راستا، امثال و حکم با سابقه بسیار کهن در میان ملل مختلف جهان، از جمله شاخه های ادبی است که پرداختن به مضامین مشترک آنها در ادبیات فارسی و عربی نتایج حایز اهمیتی در برخواهد داشت. وجود موارد ...  بیشتر

مهمترین عناصر معنایی شعر احمد مطر

حامد صدقی؛ مرتضی قدیمی

دوره 1، شماره 3 ، آبان 1384، ، صفحه 69-90

چکیده
  احمد مطر شاعر معاصر عراقی یکی از نوادر روزگار است که شعرش را نه در طلب اهداف تافه دنیا بلکه در راه هدف والای انسانی، و نه در مدح و ستایش حکام که در هجو آنها به خدمت گرفته است. شعر وی که بسیار آهنگین و دارای صبغه سیاسی است، از طرفی تصویری است واقعی از زندگی و اعتقادات او و از طرفی دیگر تصویری است طنزآمیز و بزرگ نمایی شده از مشکلات کشورهای ...  بیشتر